Кіріспе

Райягада ауданы — 1992 жылғы қазан айында жеке аудан ретінде құрылған, Оңтүстік Одиша штатындағы аудан. Оның халқының көп бөлігі тайпалардан тұрады, олардың ішінде Хондтар мен Соралар басым. Одия тілінен басқа, ауданның жергілікті халқы Куи және Сора тілдерінде сөйлейді. Оны Жейпурдың Суржябанша әулетінен шыққан Махараджа Бисуанатта Деба Гаджапати негіздеген. Райягада ауданының аумағы және ол он бірге бөлінген. Ауыл шаруашылығы – негізгі табыс көзі, ал күріш, бидай, раги, жасыл және қара бұршақ, жер жаңғағы, тәтті картоп және жүгері – ауданның маңызды егістері.

Тарих

Б.з.д. III ғасырында Ашока билік еткен кезде Одиша Калинга империясының бір бөлігі болды. Вамшадра және Нагавали өзендері арасындағы таулы жол дәмдеуіштерімен әйгілі болды. Калинга императоры Харвела Чавпагада шайқасында Растриктерді жеңді. Вишванатх Дев Гаджапати (1527–1571), Нандапурдың (кейін Жейпур) сюрьяванши патшасы, астанасын Нагавали өзенінің жағасында салып, оны Раягада немесе Рай-Гадх деп атады. Оның билігі тұсында бұл жер экономикалық тұрғыдан гүлденіп, Жарханд пен Батыс Бенгалияның шектерінен оңтүстіктегі Годавари өзеніне дейін созылған алып патшалыққа пайда келтірді. Билік құрған кезінде ол Голконданың алғашқы Құтб Шахи сұлтаны Құли Құтб Мүлкпен соғысып, оның патшалығына қарай шабуылын тоқтатты. Бірақ, ол Годавариді екі патшалықтың шекарасы етіп белгілеген бейбіт келісім шартын орындау үшін Годавари-Кришна дельтасының ортасындағы құнарлы жерді беруге мәжбүр болды. Раягада 1947 жылғы тарату заңына дейін Жейпур патшалығының құрамында болды.

Сайлау округтері

Ауданның Одиша заң шығарушы мәжілісінің (Vidhan sabha) үш сайлау округі бар. № Сайлау округіРезервацияБлоктарМүшеПартия138ГунупурЖалпы тізімГунупур, Гудари (NAC), Гунупур, Гудари, Раманагуда, ПадампурРагхунатх Гоманго БЖД139Биссам КаттакЖалпы тізімБиссам Каттак, Мунигуда, ЧандрапурЖағанатх Сарака БЖД140РаягадаЖалпы тізімРаягада, Кашипур, Кольнара, КальянинхпурМакаранда Мудули Тәуелсіз

Раягада ауданы Корапут сайлау округінің құрамына кіреді.

Темір жол көлігі

Раягада темір жол станциясы Ченнаи, Калькутта, Хайдарабад, Бхубанешвар, Райпур, Бенгалуру, Ахмадабад, Мумбай, Жамшедпур, Джодхпур және Нью-Делиге тікелей қатынас ұсынады. Гунупур да маңызды темір жол станциясы болып табылады; Парлахемунди арқылы ол 2011 жылы тар жолдан кең жолға ауыстырылған, Колькуттадан Ченнаиға дейінгі негізгі шығыс жағалау темір жол желісімен Наупадаға байланысты. Паралахемеди жеңіл темір жолы (тар жол) өзінің астанасын Наупадамен байланыстыру үшін Паралахемундидің бұрынғы раджасы Гаджпатираджасымен құрылған. Үкімет 1898 жылы құрылысқа рұқсат берді, ал желі екі жылдан кейін 700 000 рупийлік құнмен қозғалысқа ашылды. Шығыс жағалау темір жолы 1893 жылы К.Хурда – Жол Пури желісінің құрылысымен басталды, ал оның Виджавадаға (Оңтүстік Маратха темір жолы мен Низамның кепілдік берілген мемлекеттік темір жолының тоғысқан жері) дейінгі жалғасы 1893 және 1896 жылдар аралығында қозғалысқа ашылды. 1894 жылы Наупадаға темір жол қызметі келді. Британ үкіметінің саясаты өзгергендіктен, Бенгал-Нагпур темір жолы 1902 жылдың 23 қаңтарына дейін Визианагарамнан Каткаққа дейінгі Шығыс жағалау темір жолының солтүстік бөлігін, соның ішінде Пури тармағын да қабылдады. Сол жылы PLR да Бенгал-Нагпур темір жолына қарасты. Алғашқы жылдары PLR шығынға ұшырады, бірақ 1910 жылдан кейін пайда таба бастады, ол 1924-25 жылдардан кейін артты. Бұл раджаны 1929 және 1931 жылдары екі кезеңде Гунупурға дейін желіні кеңейтуге ынталандырды. Наупада мен Гунупур арасында он станса болды: Теккали, Паддасан, Тембуру, Гангувада, Патапатнам, Паралахемеди, Кашингар, Лихури, Бансидара және Паласинги. Стандартты PLR локомотиві 20 тонналық 0-6-4 танк локомотиві, жұптасқан дөңгелектері және 4,75 тонналық осьтік жүктемесімен жабдықталған. 1944 жылдың қазанында Үндістан үкіметі BNR басқаруын өз қолына алды. 1952 жылдың 14 сәуірінде Үндістан темір жолы қайта құрылғаннан кейін ол Шығыс темір жолының құрамына кірді. Алайда, бірігу ұзаққа созылмады, 1955 жылдың 1 тамызында ол жаңа Оңтүстік-Шығыс темір жолымен бірікті. 1987 жылы BNR-дің 100 жылдығына арналған төрт почта маркасы шығарылды, олардың бірі PL 691 локомотивін бейнелейді. Наупададағы Гунупур магистральдық желісін қайта құруға арналған негізгі тас 2002 жылдың 27 қыркүйегінде қаланды. 2003 жылдың 1 сәуірінде PLR Шығыс жағалау темір жолының бір бөлігіне айналды. Желі 2004 жылдың 9 маусымында магистральдық жолдарды ауыстыру үшін жабылды. Хурда-Болангир кең жолақты желісі 1995 жылы мақұлданғанмен, оның жартысы ғана аяқталды.

Білім

1938 жылы құрылған Говинд Чандра Дев (Зилла) орта мектебі – ауданның ең көне орта мектептерінің бірі. Раягададағы мемлекеттік қыздар орта мектебі 1964 жылы құрылды. 1958 жылы Тахкар Бапа ашрамында тайпалық оқушылар үшін бастауыш мектеп ашылды. Раягададағы Жавахар Наводая Видялаясы және Раягададағы Кендрия Видялаясы – Раягададағы екі орталық үкіметтік мектеп-интернаты. Одан басқа, ОДИША АДАРША ВИДЯЛАЯ [OAV], ВАЛФАРА жоғары мектептері және EMRS ауданның білім беру жүйесін күшейтуде. Раягада автономиялық колледжі, Раягададағы үлгілік колледжі және Гунупур колледжі – ауданның негізгі жоғары оқу орындары. "Уткал Гурав Мадхусудан" технология институты – инженерлік мектеп. Ганди атындағы Инженерлік-технология институты Гунупур қаласында орналасқан. Медбикелік колледжі www.chbmck.org, Берхампур университетімен байланысты, Бисам-Каттақтағы Христиан ауруханасы басқарады және B.Sc. медбикелік бағдарламасын ұсынады.