Кіріспе

Сауытта үйрету – үй жануарларын ит сауытында немесе торда шектеуге үйрету процесі. Сауытты қолдаушылар иттердің "қуысқа бейім" жануарлар екенін және сауыттың жануар үшін таныс және қауіпсіз орынға айналуы мүмкін екенін жиі айтады. Көптеген күшіктерді дұрыс таныстырылса, ақырында сауытта үйретуге төзе алады. Шешілгендегі бастапқы стресс, сауытқа қайталап ұшырағаннан кейін "қауіпсіздік, қорғаныш және жайлылық сезіміне" ауысуы мүмкін. Ұзақ мерзімді немесе шамадан тыс сауытта ұстау "уақыт өте келе эмоционалдық және мінез-құлықтың нашарлауына" әкелуі мүмкін. Екінші жағынан, дұрыс жасалса, сауытта үйрету итті мүмкіндігінше жылдам үйге үйретуде маңызды рөл атқарады. Итті сауытта немесе торда шектеу оның қозғалысын және еркіндігін шектейді. Егер сауытта үйретуді жеңіл қабылдаса, ит үйде ластануы мүмкін.

Негізгі себептері

Қонды үйретуді жақтаушылар иттердің үңгі жануарлары екенін және қондының үңгінің орнына келгенін айтады. Бұл кең таралған сенім болғанымен, оны қолдайтын аз ғана дәлел бар. Дегенмен, ит қондыға жабылуға үйреніп, оны жайлы және қауіпсіз орын деп қабылдай алады. Қондыға үйрету, сондай-ақ, ветеринарға барғанда, саяхаттағанда, жарақаттан кейін жазылғанда және сіздің қысқа уақытқа кеткен кезде итті қорғау үшін қажет болғанда иттің стресі мен алаңдауын азайтуға көмектеседі.

Қораптарды таңдау

Үй жануарларына арналған және оның мақсатына сай келетін сандықты таңдау өте маңызды. Көбінесе үлкен сандықтар үй жануарымен бірге өсуі үшін бөлігішпен бірге келеді. Сауыттың дұрыс мөлшері – жануар басын соқпай тұрып, жатып, лапаларын созып, кедергісіз айнала алатындай орын болуы керек. Үйде сандықты пайдаланғанда, оның ыңғайлы жерге орналасқанына көз жеткізіңіз. Есіктер мен терезелердің жанындағы жел соғатын жерлерден, тікелей күн сәулесі түсетін (тынышсыз ыстық болатын) немесе радиаторға немесе жылу көзіне жақын жерлерден аулақ болыңыз. Үйде қолданылатын сандық, саяхатқа арналған сандықтан үлкен болуы мүмкін. Халықаралық тасымалдауға арналған сандықтар IATA-ның халықаралық ережелеріне сәйкес болуы керек. Егер сандық тым үлкен болса, жануар бір жағын демалу мен ұйықтау үшін, ал екінші жағын дәретхана ретінде пайдалануы мүмкін, бұл сандықтың мақсатына зиян келтіреді. Иттің табиғи сезімі – тамақтанатын және ұйықтайтын жерінен тыс жерде табиғи қажеттіліктерін өтеу. Сондықтан сандық соншалықты кішкентай болса, оның ішінде дәрет тастамай, жақсы ұйықтауға болатын орын болса, ит оны мүмкіндігінше ұзақ уыстап тұрады. Осы сезім үйге үйретуде сандықты пайдалануға көмектеседі. Әуе сапарында тым үлкен сандық жануарға турбуленттік кезінде қабырғаларын тіреу үшін қолдануды қиындатады. Сондай-ақ, тым кішкентай сандықтар ауа ағынын шектеп, желдетуді бұзып, денсаулыққа қауіп тудырады. Бұл, әсіресе, брахицефалиялық (қысқа басты) тұқымдық үй жануарларына қатысты, себебі олардың тасымалдау кезінде өлімі жиі болады, сондықтан қосымша орын қажет. Тыныс жолдары қысқа болғандықтан және ентігу арқылы суыну қабілеті шектеулі болғандықтан, саяхат кезінде қызып кету мұндай тұқымдардың денсаулығына қауіп төндіреді.

Оқыту

Қапшықта үйрету кезінде, беделді ветеринар, жаттықтырушы, өсіруші немесе сенімді оқулық ұсынған әдісті қолдану маңызды. Қапшықта үйрету көбінесе жаңа туған күшіктерді үйге үйрету әдісі ретінде қолданылады. Күшіктер табиғатынан өзінің ұйықтайтын жерін ластағысы келмейді, сондықтан олар қорапта болғанда мүмкіндігінше шыдауға тырысады. Әрине, жас күшіктер өздерінің несеп шығаруын ұзақ уақытқа дейін бақылай алмайды: шамамен бір айлық жасына бір сағат. Жас иттің иелері күшікті жиі сыртқа шығарып отыруы керек. Қапшық – бүкіл үйдеде тек иттің ғана меншігіндегі орын, және дұрыс пайдаланса, ол жылдар бойы қауіпсіз баспанаға айналады. Итті қапшыққа құлыптап, оның жылауын, қауғанын және қашуға тырысуын күту жиі кездеседі, бірақ қапшықта үйретуді осылай енгізуге тырысу қапшықпен байланысты жағымсыз сезімдерді тудыруы мүмкін. Финляндияда да осыған ұқсас ережелер бар. Испания да бұл тәжірибеге тыйым салады, себебі оның жануарларды қорғау және олардың денсаулығы туралы заңында бұл жануарларға қатыгездік деп есептеледі, мысалы, "жануарлардың денсаулығын ескере отырып, ветеринарлық рецепт бойынша ғана олардың қозғалысын шектеуге немесе кедергі келтіруге арналған кез келген құралды, механизмді немесе ыдысты пайдалануға" тыйым салынған, сондай-ақ "жануарды азаптау немесе оған қатыгездік көрсетпейтін, қорқыныш немесе үрей тудырмайтын әдістермен тәрбиелеу және күту" міндетті.