Кіріспе
Джон Леннон мен Пол Маккартнидің ән жазу серіктестігі (Lennon–McCartney) – ағылшын музыканттары Джон Леннон (1940–1980) мен Пол Маккартнидің (1942 жылы туған) The Beatles тобындағы ән жазу серіктестігі. Бұл серіктестік сатылған пластинкалар саны бойынша әлемдегі ең ұлы, ең танымал және ең сәтті музыкалық ынтымақтастықтардың бірі саналады, 2004 жылғы мәліметтерге сәйкес, The Beatles тобының бүкіл әлем бойынша 600 миллионнан астам пластинкасы сатылған. 1962 жылдың 5 қазаны мен 1970 жылдың 8 мамыры аралығында серіктестік шамамен 180 әнді бірлесіп жариялады, олардың көп бөлігі The Beatles тобымен жазылды және олардың репертуарының негізін құрады. Көптеген ән жазу серіктестіктерінен айырмашылығы, олар жеке лирик пен композитордан тұрады, мысалы Джордж пен Айра Гершвин, Ричард Роджерс пен Оскар Хаммерштейн II, немесе Элтон Джон мен Берни Таупин сияқты, Леннон мен Маккартни екеуі де ән сөздерін және музыканы жазды. Кейде, әсіресе бастапқыда, олар әндер жазғанда тығыз ынтымақтасып жұмыс істеді, Леннон айтқандай, "көзден-көзге" келісіп жұмыс істеді. Олардың серіктестігінің соңғы кезеңінде, әдетте біреуі әннің көп бөлігін екіншісінен минимал көмек алып немесе мүлдемсіз жазатын болды. The Beatles әйгілі болғанға дейін жасалған келісім бойынша, Леннон мен Маккартни серіктестік кезеңінде екеуінің бірі жазған әндер үшін тең авторлық құқыққа ие болды. Леннон–Маккартнидің шығармалары көптеген кавер-версиялардың нысаны болды. Гиннес рекордтар кітабында көрсетілгендей, "Yesterday" әнін басқа әндерге қарағанда көбірек музыканттар орындаған.
Lennon–McCartney was the songwriting partnership between English musicians John Lennon (1940–1980) and Paul McCartney (born 1942) of the Beatles. It is widely considered one of the greatest, best known and most successful musical collaborations ever by records sold, with the Beatles selling over 600 million records worldwide as of 2004. Between 5 October 1962 and 8 May 1970, the partnership published approximately 180 jointly credited songs, of which the vast majority were recorded by the Beatles, forming the bulk of their catalogue. Unlike many songwriting partnerships that comprise a separate lyricist and composer, such as George and Ira Gershwin, Richard Rodgers and Oscar Hammerstein II, or Elton John and Bernie Taupin, both Lennon and McCartney wrote lyrics and music. Sometimes, especially early on, they would collaborate extensively when writing songs, working "eyeball to eyeball" as Lennon phrased it. During the latter half of their partnership, it became more common for either of them to write most of a song on their own with minimal input from the other, and sometimes none at all. By an agreement made before the Beatles became famous, Lennon and McCartney were credited equally with songs that either one of them wrote while their partnership lasted. Lennon–McCartney compositions have been the subject of numerous cover versions. According to Guinness World Records, "Yesterday" has been recorded by more musicians than any other song.
Жиналыс
Маккартни бұрын Леннонды жергілікті жерде кім екенін білмей көріп, байқаған болса да, екеуі алғаш рет 1957 жылғы 6 шілдеде жергілікті шіркеу мерекесінде кездесті, онда 16 жасар Леннон өзінің "Quarrymen" тобымен ойнап жатқан еді. 15 жастағы Маккартниді ортақ досы Иван Вонмен бірге алып келді, ол Леннонға гитарадағы шеберлігімен және Эдди Кокранның "Twenty Flight Rock" әнін орындауымен әсер етті. Содан кейін Леннон Маккартниден "Quarrymen" тобына қосыла ма деп сұрады; Маккартни келісті. Дуэттің алғашқы музыкалық жұлдыздары Эверли бауырлары, Литтл Ричард, Чак Берри, Элвис Пресли, Бадди Холли және Смоки Робинсон мен "Miracles" тобы болды, олар көптеген әндерін үйреніп, олардың үнін еліктеді. Олардың алғашқы шығармалары Маккартнидің үйінде (20 Forthlin Road), Леннонның тәтесі Мимидің үйінде (251 Menlove Avenue) немесе Ливерпуль институтында жазылды. Олар жиі достарын шақырып, - Джордж Харрисон, Найджел Уолли, Барбара Бейкер және Леннонның өнер мектебіндегі сыныптастары - жаңа әндерін тыңдауға шақыратын.
Химиялық жазу
Леннонның айтуынша, Битлз музыкасының басты мақсаты – қарым-қатынас құру, және осы мақсатта ол мен Маккартнидің ортақ ниеті болған. Автор Дэвид Роули Леннон мен Маккартни жазған әндердің кемінде жартысында бірінші тармақта "сен" және/немесе "сенікі" деген сөздер кездесетінін атап көрсетті. 1980 жылы Playboy журналындағы сұхбатында Леннон серіктестік туралы былай деді:
Тарихшы Тодд Комптон Леннонның Маккартнидің оптимизмі туралы айтқанындағы шындыққа назар салды. Дегенмен, бұл толық картина емес, өйткені Маккартнидің ең ерекше әндерінің кейбіреуі қайғылы немесе оқшаулық тақырыбын қамтиды, мысалы, "Yesterday", "She's Leaving Home", "Eleanor Rigby" немесе "For No One". Леннон мен Маккартни көбінесе жеке жазғанмен, Битлз әндерінің көпшілігі біреуінің немесе екіншісінің еңбегі болса да, екі автордың да қатыспаған ән аяқталуы сирек кездесетін. Көп жағдайда бір автор идеяны немесе әннің фрагментін жасап, оны екіншісіне аяқтауға немесе жақсартуға беретін; кейде әрқайсысы жеке жұмыс істеген екі аяқталмаған ән немесе идея толық әнге біріктірілетін. Көбінесе біреуі екіншісінің өлеңі мен қосымшасына сегізінші немесе көпір бөлімін қосатын. Джордж Мартин олардың ән жазудың жоғары сапасын екеуінің арасындағы достық бәсекелестікке байланысты деп есептейді. Битлздің инновациясы мен танымал табысының басты себебі – Леннон мен Маккартнидің ән жазу командасының бәсекелестік пен өзара шабыттандыру элементтерімен, сондай-ақ тікелей ынтымақтастық пен музыкалық идеялардың шығармашылық үйлесімінен туындаған тәсілі екені жиі айтылады. Уақыт өте келе әндер көбінесе бір автордың туындысына айналды, ал серіктес көбінесе бірнеше сөзді немесе басқа акорды ұсынатын. "A Day in the Life" – Леннон мен Маккартнидің маңызды үлесі бар кейінгі Битлз әнінің танымал мысалы, онда Маккартнидің жеке ән фрагменті ("Ояндым, төсектен құладым, шашымды тарадым") Леннонның композициясының ортасын толықтыру үшін пайдаланылды ("Бүгін жаңалықтарды оқыдым, о, құдай-ау"). "Hey Jude" – Леннонның пікірін ескерген Маккартнидің кейінгі әнінің тағы бір мысалы: Леннонға әнді орындап көрсету кезінде Маккартни "Саған қажетті қозғалыс иығыңда" деген сөздерге келгенде, мағынасыз деп санайтын осы жолды жақсырақ сөз тапқанда өзгертетініне Леннонға сендірді. Леннон Маккартниге бұл жолды қалдыруды кеңес берді, ол әннің ең күшті бөлігі екенін айтты. Леннон мен Маккартнидің бірлескен жұмысы кейінгі жылдары азайғанмен, олар бір-біріне әсер етуді жалғастырды. 1969 жылы Леннон: "Біз қазір қалай жазатын болсақ, бір-бірімізге арқа сүйеу арқасында жазамыз. Пол бес-он жыл болды, егер Пол болмаса, мен қазір жазғандай жазбас едім, егер мен болмаса, ол да былай жазбас еді".
Леннон Маккартниге қарсы Маккартни Леннонға қарсы
1962 жылдың қазан айында The Beatles Ұлыбританияда "Леннон–Маккартни" авторлығында "Love Me Do" атты алғашқы синглын шығарды. Бірақ, келесі жылы шыққан үш туындысында ("Please Please Me" синглы, "Please Please Me LP" альбомы және "From Me to You" синглы) авторлық "Маккартни–Леннон" деп көрсетілді. Маккартнидің сөзінше, Леннонды бірінші көрсету туралы шешім 1963 жылдың сәуір айында өткен топ отырысында қабылданған. Маккартнидің 2002 жылы жарық көрген концерттік альбомы "Back in the U. S."-те де The Beatles әндерінің барлығы "Пол Маккартни және Джон Леннон" деп көрсетілген. Оно 1965 жылғы "Yesterday" әні үшін авторлықты кері қайтару туралы Маккартнидің өтінішіне қарсылық білдіргенде, Маккартни бұрын Леннонмен келісіп, болашақ туындыларда егер біреуі қаласа авторлықты өзгертуге болатынын айтты. 2003 жылы ол: "Мен қазіргі жағдайға және осыған дейінгі жағдайға ризамын. Леннон мен Маккартни – бұл мен мақтан тұтатын рок-н-ролл таңбасы, және ол әрқашан дәл осы тәртіппен болған." деді.
Мәдени әсері
Леннон-Маккартни, сондай-ақ басқа да британдық жаңа толқын әнші-әндер авторы болған музыканттар, музыка индустриясында өзгерістерге себеп болды, себебі олар өз музыкаларын өзі жазып, өзі орындаған топтар еді. Бұл тенденция американдық музыка индустриясында үстемдік құрған кәсіби әндер жазушыларға қауіп төндірді. Брилл Билдинг әнші-әндер авторы Элли Гринвич: «Битлз бен бүкіл британдық жаңа толқын келгенде, біздің бәріміз: "Жарайды, жақсы болды, енді бізге орын жоқ. Не істеуміз?" деуге дайын едік. Өйткені енді өзінің музыкасын өзі жасайтын, толыққанды топтар пайда болды. Олар өздеріне тән стильдегі музыка жасайды. Біз не істейміз?" деді. 1963 жылы "The Sunday Times" газеті Леннон мен Маккартниді Людвиг ван Бетховеннен кейінгі ең ұлы композиторлар деп атады. Леннон-Маккартни бренді рок жанрындағы басқа да әндер жазушылар командаларына үлгі болды, оның ішінде Леннонның айтуынша, "The Rolling Stones" тобының Джаггер-Ричардс серіктестігі. Кейінгі "Битлз" стиліндегі әндер жазушылар тобы БАҚ-та Леннон-Маккартнимен салыстырылды. Музыка жазушылары "Squeeze" тобының Крис Диффорд пен Гленн Тилбрук серіктестігін "жаңа Леннон-Маккартни" деп атады. Диффорд пен Тилбрук бұл салыстыру туралы екіталай пікір білдірді: Тилбрук олардың нәтижесінде "сәл мақтанға мас" болғанын сезінді, ал Диффорд бұл аталым "Squeeze" тобына радио бағдарламаларының назарын аудару үшін "өте пайдалы" болғанымен, бұл "Тилбрук үшін ауыртпалық болуы мүмкін еді, өйткені ол [Битлз] әндерін жазудың деңгейіне сай болуы керек еді, бірақ ол өзінің керемет ән жазушысы болғандықтан, оған мұндай қажеттілік болмады". Кейіннен музыка журналистері бұл жұпты "синт-поптың Леннон-Маккартниі" деп сипаттады. 1989 жылы Маккартни Элвис Костелломен бірлесіп жұмыс істегенде, Костеллоның өткір стилі оны Маккартнидің серіктесі ретінде Леннонмен салыстыруға себеп болды. Маккартни Костеллоның "ішінде Леннонның бір бөлігі бар" екенін мойындағанына қарамастан, бұл жұптасуды "жаңа нәрсе" деп сипаттады. Бір ән ("Don't Bother Me") Джордж Харрисонның еңбегі деп есептелді. Келесі шыққан альбом, "Beatles for Sale" (1964), алты кавер және сегіз Леннон-Маккартни түпнұсқасын қамтыды. Келесі релиз, "Help!" (1965), екі кавер, екі Харрисон композициясы және он Леннон-Маккартни тректерін қамтыды; бұл Ливерпульдің дәстүрлі халық әнінің "Maggie Mae" аранжировкасын қамтыған "Let It Be" альбомына дейін түпнұсқа емес композиция бар соңғы "Битлз" альбомы болды. Осыдан кейінгі шығармаларда Харрисон әр альбомға бір-төрт ән салды, Старр барлығы екі ән жазды және үшіншісі үшін Леннон мен Маккартнимен бірлесіп авторлық құқық алды ("What Goes On"). Сонымен қатар, "Flying" және "Dig It" әндерінің авторлары барлық төрт "Битлз" тобы деп есептелді. Каталогтың қалған бөлігі Леннон мен Маккартниге тиесілі болды. Леннон мен Маккартни Старрға ән айтуға, ал Харрисонға өзінің жеке материалдарын жазуға кіріспей тұрып, әндер берді. Өздері үшін сақтаған әндерінде әрқайсысы көбінесе өз шығармаларын орындады, көбінесе екіншісі гармония қосты, немесе әншілердің бірі жетекші вокалды орындады. Егер әрқайсысы бір әнді толықтыру үшін өз үлесін салса, ол өзінің бөлігін орындайтын, мысалы, "I've Got a Feeling" және "A Day in the Life" әндерінде. "Every Little Thing" - серіктестіктің бір мүшесі (Маккартни) негізгі композитор болған, ал екіншісі (Леннон) жетекші вокалды орындаған Леннон-Маккартни әнінің сирек кездесетін мысалы. Маккартни Леннонмен бірге куплеттерді орындайды, бірақ Леннонның дауысы көбірек естіледі. Маккартни хорда жоғары гармонияны орындайды. 2017 жылдың қаңтар айында Маккартни 2018 жылдан бастап Леннон-Маккартни әндер каталогындағы үлесіне иелік етуді талап етіп, АҚШ-тың аудандық сотында "Sony/ATV Music Publishing" компаниясына қарсы сотқа берді. АҚШ-тың авторлық құқық туралы заңына сәйкес, 1978 жылға дейін жарық көрген шығармалар үшін автор 56 жылдан кейін баспагерге берілген авторлық құқықтарды қайтарып ала алады. 2017 жылдың маусым айында Маккартни мен "Sony" құпия келісімге келді.
Шығармаланған әндер
Келесі композициялар Леннон мен Маккартнидің шығармалары деп саналады, бірақ оларды Beatles немесе басқа да орындаушылар ресми түрде жарияламаған, төменде көрсетілген жағдайларды қоспағанда. Көптеген әндер Beatles-тің пираттық таспаларында кездеседі, бірақ "Carnival of Light" осы ережеден тыс. Жарияланбаған әндер тізіміне Beatles тобына айналған Quarrymen тобының алғашқы бірлескен жұмыстары да кіреді. Осы әндердің бірнешеуі 1969 жылдың басындағы Get Back сессияларында қайта қарастырылды. Атауы Жыл Ескермелер"Осылай қарап тұр" 1957 Quarrymen орындаған. "Көзге көрінетін айна" 1957 Аспаптық шығарма. 1969 жылғы фильмдерден алынған үзінділерде еске алынған; Get Back сессияларында орындалғаны белгісіз. "Ол менің әйелім" 1957 Quarrymen орындаған. "Years Roll Along" 1957 Quarrymen тобы орындаған. "I'll Wait Till Tomorrow" 1960 Кантрі музыкасының ықпалымен жазылған дуэт, Леннон мен Маккартни 1969 жылдың 3 қаңтарында Get Back сессияларында қысқаша орындаған. "I've Been Thinking That You Love Me" 1960 Get Back сессияларында қысқаша орындалды. "Some Days" 1960 Түсірілім кезіндегі жұмыстарға негіделген болжамды атаулар. "You'll Be Mine" әні де сол кезде жазылған және Anthology 1 альбомында жарық көрген. "Сіз күнделікті жазуыңыз керек" 1960"Well Darling" 1960"Come on People" 1960"I Don't Know" 1960"Pinwheel Twist" 1962 1962 жылы тікелей эфирде орындалды. "Жұрақ карнавалы" 1967 1967 жылдың 5 қаңтарында жазылған; 14 минутқа жуық созылған тәжірибелік коллаж. "Ширлидің жабайы аккордеоны" 1967 1967 жылдың 12 қазанында жазылған; Magical Mystery Tour фильміне арналған аспаптық шығарма. "Etcetera" 1968 Маккартни 1968 жылдың 20 тамызында "Mother Nature's Son" және "Wild Honey Pie" әндерімен бірге жазды. "Watching Rainbows" 1969 Леннон орындаған; 1969 жылдың 14 қаңтарында Get Back сессияларында орындалды.