Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері
New Zealand politician
Сэр Дэвид Каннингэм Картер (3 сәуір 1952 жылы туған) – Жаңа Зеландияның Ұлттық партиясының саясаткері. 2013 жылдан 2017 жылға дейін Жаңа Зеландия Парламентінің (Өкілдер палатасының) 29-шы спикері болды, сондай-ақ Төртінші және Бесінші Ұлттық үкіметтерде министрлік қызмет атқарды. Ол 44-ші Парламентте Селвин сайлау округін, ал 45-ші Парламентте Банкс түбегі сайлау округін өкілдік етті. 1999 жылдан бастап 2020 жылғы сайлауда зейнеткерлікке шыққанға дейін тізім бойынша депутат болып жұмыс істеді.
Sir David Cunningham Carter (born 3 April 1952) is a New Zealand National Party politician who served as the 29th Speaker of the New Zealand House of Representatives from 2013 to 2017 and as a Cabinet Minister in the Fourth and Fifth National Governments. He represented the Selwyn electorate in the 44th Parliament and the Banks Peninsula electorate in the 45th Parliament. He served as a list MP from 1999 until he retired at the 2020 election.
Ерте өмір
Картер 1952 жылы Крайстчерч қаласында Мерл мен Морис Картердің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Сент-Бед колледжінде білім алды және Линкольн университетінің ауыл шаруашылығы ғылымдары бакалавры дипломын алды. Ол 30 жылдан астам уақыттан бері қой және ірі қара мал өсірумен айналысып келеді, сондай-ақ 1974 жылы Жаңа Зеландияда алғашқы коммерциялық сиыр эмбриосын трансплантациялау компаниясын құрды.
Carter was born in Christchurch in 1952, the son of Merle and Maurice Carter. He attended St Bede's College, and has a Bachelor of Agricultural Science degree from Lincoln University. He has farmed sheep and cattle for over 30 years, and established the first commercial cattle embryo transplant company in New Zealand in 1974.
Парламент мүшесі
Картер 1984 жылы Гейл Макинтоштің орнын басу үшін сайлауға түсті, бірақ Лейбористтік партияның Рут Дайсонынан жеңілді. Картер алғаш рет 1994 жылы Сельвин округіндегі қосымша сайлауда парламентке сайланды, отставкаға кеткен Рут Ричардсонның орнын иеленді. 1996 жылғы жалпы сайлауда ол Дайсонға қарсы Банкс түбегі округінде жеңіске жетті. 1999 жылғы сайлауда ол Дайсоннан жеңілді, бірақ парламентке тізім бойынша депутат ретінде кірді. 2002 жылғы сайлауда ол орынды қайтадан жеңіп ала алмады және тізім бойынша депутат болып қалды. 1998 жылдан бастап 1999 жылы Ұлттық партияның жеңіліске ұшырағанға дейін Картер қарттар министрі, кіріс министрінің орынбасары және азық-түлік, талшық, биоқауіпсіздік және шекаралық бақылау министрінің орынбасары болды. Ұлттық партияның өкілеттігінің соңында ол білім беру министрінің орынбасары да болды. 2008 жылы Картер бастапқыда қайта жандандырылған, Ұлттық партия үшін сенімді Сельвин округіне кандидат ретінде таңдалды, бірақ оған қарсылық болғандықтан Ұлттық партияның кандидатурасы қайта қарастырылды. Ол өзінің кандидатурасын қайтарып алды, ал ақырында Эми Адамс осы орынды жеңіп алды. Картерге орнына тізімде тоғызыншы орын берілді және ол округте сайысқа түспеді. Ұлттық партияның сайлаудағы жеңісінен кейін ол Ауыл шаруашылығы, Биоқауіпсіздік және Орман шаруашылығы министрлігін басқарды.
Carter stood in the electorate in the as a successor to Gail McIntosh, but was defeated by Labour's Ruth Dyson. Carter was first elected to Parliament in the 1994 by election in Selwyn, replacing the resigning Ruth Richardson. In the 1996 general election he won the Banks Peninsula electorate against Dyson. In the 1999 election he was defeated by Dyson, but entered Parliament as a list MP. In the 2002 election, he failed to recapture the seat and remained a list MP. From 1998 until the National Party's defeat in 1999 Carter was Minister for Senior Citizens, Associate Minister of Revenue, and Associate Minister for Food, Fibre, Biosecurity and Border Control. At the very end of National's term in office, he was also Associate Minister of Education. In 2008, Carter was initially chosen as the National candidate for the resurrected safe National seat of Selwyn, but opposition to this saw the National candidacy up for grabs again. He pulled out and the candidacy was eventually won by Amy Adams, who won the seat. Carter was given a high list placing of nine instead and did not contest an electorate. After National's election victory, he took the portfolios of Agriculture, Biosecurity and Forestry.
Ауыл шаруашылығы министрі
2010 жылдың мамыр айында Картер кеңесшілерінің ұсыныстарын қабылдамай, кошерлік мал союға тыйым салды. Картер ет экспорттаумен айналысатын фирманың акцияларын иеленді, және тыйымды енгізу алдында бәсекелестікті төмендету үшін кошерлік союға тыйым салуды қалаған фирманың жоғары лауазымды басшыларымен кездесті.
In May 2010, Carter issued a ban on kosher slaughter, rejecting the recommendations of his advisers. Carter held shares in a firm that exports meat, and prior to instituting the ban he met senior managers of the firm who wanted a ban on kosher slaughter to reduce their competition.
Бастапқы өнеркәсіп министрі
2011 жылғы сайлаудан кейін Картер жаңа Бастапқы өнеркәсіп министрлігінің министрі болып тағайындалды. 2012 жылдың қарашасында ғалымдар мен Табиғатты қорғау департаментінің бұл Жаңа Зеландияның сиырбалықтарына зиян келтіретіні туралы ұсыныстарына қарамастан, ол SQU6T кальмар балық аулау квотасын 140%-ға арттырды.
After the 2011 election, Carter was appointed Minister of the new Ministry of Primary Industries. In November 2012 he approved the increased squid fishery SQU6T by 140%, despite recommendations from scientists and the Department of Conservation that this would be detrimental to the endangered New Zealand sealion.
Палата Төрағасы
2013 жылдың 22 қаңтарында премьер-министр Джон Ки Картерді Локвуд Смиттің орнына Парламент спикері ретінде таңдағанын жариялады. Картердің тағайындалуына қарамастан пікір таласы туды, ал Лейборист партиясы оның бұл қызметке шынымен талпынғанын күмәндандырды. Әдеттегідей оппозициямен кеңеспегендіктен, Лейборист партиясы Тревор Маллардты ұсынды және мәселе 2013 жылдың 31 қаңтарында дауысқа салынды. Картер 62 дауысқа қарсы 52 дауыспен жеңіске жетті. Жаңа сайланған спикерлердің дәстүріне сәйкес, сайлаудан кейін Картер "орындығына сүйретілді". 2010 жылы Жаңа Зеландияның корольдік наградалар жүйесіндегі реформадан кейін спикер лауазымы Картерге «Өте Құрметті» атағын берді. Картер Парламенттің қалауынша, спикер ретінде қызметін жалғастыру ниетін білдірді және осы себеппен 2014 жылғы жалпы сайлауда тек тізім бойынша кандидат ретінде қатысуға шешім қабылдады. 2015 жылдың 10 қарашасында Картер Джон Кидің Рождество аралындағы ұстау ортасы жөніндегі пікірсайыс кезінде оларды «қылмыскерлерді қолдайды» деп айыптағаннан кейін Лейборист және Жасыл партияның көптеген депутаттарына тигізген әрекетсіздікті мойындаудан бас тартты. Келесі күні Картер, жыныстық зорлық-зомбылық құрбаны болғанын мәлімдеген жеті әйел депутаттің сөзін кесті, олар Кидің сөзіне наразылық білдіріп, одан кешірім сұрауын талап етті. Картер олардың Палатаға сөйлеу тәсілі Палатаның регламентіне қайшы келетінін мәлімдеді және жеті депутаттың бірнешеуін Палатадан шығарды, ал қалғандары Палатаны тастап кетті. 2016 жылдың 11 мамырында Картер премьер-министр Джон Киді пікірсайыс залынан шығарды. Ки спикердің регламентке қайшы әрекеттер туралы бірнеше ескертулерін елемеген болатын. Картер: «Оған осы үйдің басқа тұрғындарынан ешқандай артықшылық көрсетілмейді» деді.
On 22 January 2013, the Prime Minister John Key announced that Carter was his preference to replace Lockwood Smith as Speaker of the House. Carter's appointment was not without controversy, and the Labour Party questioned whether he actually wanted the job. As the opposition was not consulted as per convention, Trevor Mallard was nominated by Labour and the position was put to a vote on 31 January 2013. Carter won by 62 votes to 52. Consistent with the tradition of newly elected speakers, Carter had to be "dragged to the chair" following the election. The office of speaker entitles Carter to the title The Right Honourable following a reform of the New Zealand royal honours system in 2010. Carter cited his intention to continue as Speaker, "if that is the will of Parliament", as the basis for his decision to stand as a list only candidate in the 2014 general election. On 10 November 2015, Carter controversially failed to acknowledge offence caused to significant numbers of Labour and Green MPs after John Key had accused them of "backing rapists" during a debate about the Christmas Island Detention Centre. The following day, Carter silenced seven female MPs who stated that they were victims of sexual abuse and stood up to express personal offence to Key's statement, which they called on Key to apologise for. Carter ruled that the manner in which they stood to address the house was contrary to the House's standing orders and dismissed several of the seven; the remainder walked out. On 11 May 2016, Carter dismissed the Prime Minister, John Key, from the debating chamber. Key had ignored several of the Speaker's warnings about behaviour contrary to the standing orders. Carter stated, "He is to be treated no differently to any other in this house".
Оппозицияда, 20172020
Картер 2017 жылғы сайлауда Ұлттық партия тізімі арқылы депутаттыққа қайта сайланды. Сайлаудан кейін Лейбористік партия бастаған коалициялық үкімет, Жаңа Зеландия Бірінші партиясы мен Жасыл партияның қолдауымен құрылды. Картердің орнын 2017 жылдың 7 қарашасында Лейбористік партиядан депутат Тревор Маллард басты, ол осы қызметке кірісті. 2018 жылдың қазан айының ортасында Картер, Ұлттық партиядан депутат Крис Финлейсонмен бірге келесі жалпы сайлаудан бұрын зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді. Картер, өзінің кетіп қалғанының себебі Ұлттық партияның жетекшісі Саймон Бриджестің Финлейсонның орнынан кетуі керек екенін айтқан құпия жазбасынан туындады дегенді жоққа шығарды, себебі жаңа Ұлттық партия депутаттарына орын беру қажет болды. 2020 жылдың шілде айының соңында Картер Лейбористік партия басқарған үкіметтің 2018 жылғы Сайлау (тұтастығы) туралы түзетулерін жою мақсатындағы жеке мүшелік заң жобасын ұсынды. Заң жобасы бірінші оқылымда қабылданды және әділеттік комитетіне жіберілді. Заң жобасының бірінші оқылымынан кейін Картер 2020 жылғы Жаңа Зеландияның жалпы сайлауында зейнеткерлікке шығатынын хабарлады. Картердің жеке мүшелік заң жобасы Ұлттық партиядан депутат Ник Смитқа берілді. 2021 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Картер, Парламент мүшесі және Өкілдер палатасының спикері ретіндегі қызметі үшін Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің серігі атағымен марапатталды.
Carter was returned as an MP through the National Party list in the 2017 election. Following the election, a Labour led coalition government was formed with the support of the New Zealand First and Green parties. Carter was succeeded as Speaker by Labour MP Trevor Mallard, who assumed the position on 7 November 2017. In mid October 2018, Carter confirmed that he along with fellow National MP Chris Finlayson would retire before the next general election. Carter denied that his resignation came as a result of a secret tape by National Party leader Simon Bridges suggesting that Finlayson should resign in order to clear the way for newer National MPs. In late July 2020, Carter submitted a private member's bill seeking to repeal the Labour led government's Electoral (Integrity) Amendment Act 2018. The bill passed its first reading and was referred to the justice select committee. Following the bill's first reading, Carter indicated that he would retire at the 2020 New Zealand general election. Carter's private member bill was assigned to fellow National MP Nick Smith. In the 2021 New Year Honours, Carter was appointed a Knight Companion of the New Zealand Order of Merit, for services as a Member of Parliament and Speaker of the House of Representatives.
Парламентке дейінгі кезең
Парламенттен зейнетке шыққаннан кейін Картер 2020 жылдың 21 қарашасында Ұлттық партияның директорлар кеңесіне сайланды. Ол Питер Гудфеллоуға президенттік лауазымға таласты, бірақ жеңіліске ұшырады. 2021 жылдың 8 тамызында Гудфеллоуға жасаған келесі сәтсіз таластан кейін кеңестен кетіп қалды. Ол Гудфеллоуға "ешқандай сенімі жоқ" екенін мәлімдеп, партияның "бұзылған басқаруын" және лайықты науқан жүргізуге қаражаттың жетіспеуін сынады.
Following his retirement from parliament, Carter was elected to the National Party's Board of Directors on 21 November 2020. He challenged Peter Goodfellow for the role of President but was unsuccessful. On 8 August 2021 he resigned from the board after another unsuccessful challenge to Goodfellow. He stated that he has "zero confidence" in Goodfellow, criticising the alleged "dysfunctional governance" of the party and lack of money to run a suitable campaign.