Павле Юришич Штурм: Серб генералының өмірі мен әскери жолы

Кіріспе

Серб генералы Павле Юришич Штурм (; 8 тамыз 1848 – 13 қаңтар 1922), тумасы Паулюс Эуген Штурм, сорбтық тегі бар серб генералы, Бірінші дүниежүзілік соғыста Сербияның 3-ші армиясына басшылық еткенімен әйгілі.

Өмірбаян

Паулюс Юген Штурм 1848 жылғы 22 тамызда Гёрлиц қаласында дүниеге келді. Ол ағасымен бірге Сербияға көшіп, серб әскеріне қосылды. Штурм Бірінші дүниежүзілік соғыста, әсіресе оның алғашқы екі жылында, оның 3-ші армиясы Серб армиясының 2-ші армиясына Серь шайқасында (1914 жылдың тамызында) немесе Колубара шайқасында (1-ші армия үшін) негізгі қолдау көрсеткен кезде Сербия армиясының ең маңызды қолбасшыларының бірі болды. Ол ағасы Евгениймен (Евгений) Бреслаудағы (Вроцлав) пруссиялық әскери академияны бітіріп, 1870–1871 жылдардағы Франко-пруссия соғысына қатысты. Кейіннен олар қызметтен кетіп, Сербия княздығына көшіп барды. Пауль, Паулюспен туыс болса, ал Юришич сөзі «шабуыл» деген мағынаны білдіретін неміс тіліндегі «Sturm» және серб тіліндегі «juriš» сөздерінен аударма арқылы алынған. Ол өзінің неміс тегін псевдоним ретінде («Šturm») сақтап қалды. Балқан соғыстарында (1912–1913) ол Дрина дивизиясының генералы болды және Куманово шайқасында көзге түсті, одан кейін генерал шеніне көтерілді. Үшінші серб армиясының қолбасшысы ретінде ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Сербиядағы барлық маңызды шайқастарға қатысты, содан кейін мұзды Албания арқылы шегінді және Салоника майданында серб армиясының қатысуын қамтамасыз етті. Онда оның әскері Кажмакчалан шайқасында көп шығынға ұшырады. Осы шайқастан кейін 1916 жылғы қазан айында Штурмның орнына Милош Васич Үшінші армияның басшысы болып тағайындалды. Ол Сербия еріктілер корпусының қолбасшысына көмектесу үшін Ресейге жіберілді. 1917 жылдың басында ол Жапония арқылы Салоникиге оралды, онда ол Корольдік орденнің канцлері болып тағайындалды және соғыс аяқталғанға дейін осы лауазымда қалды. Соғыстан кейінгі бейбіт жылдарда Штурм Сербияда қалды және генерал шенімен армияда қызметін жалғастырды. Ол 1922 жылы Белградтағы үйінде қайтыс болды. Штурм Караджордже жұлдызы орденімен, Ақ бұрқыт орденімен, сондай-ақ Италияның Корольдік ордені, Санкт-Георгий ордені, Бельгияның Корольдік ордені, Құрмет легионы және Санкт-Михаил және Санкт-Георгий ордендерінің одақтас ордендерімен марапатталды. Ең бағалысы – Ұлы крестпен Пауловния гүлдері ордені, оны Жапон императоры жеке өзі тақты. Ол сондай-ақ 2-дәрежелі Темір крест орденінің және Австрияның Леопольд орденінің иегері болды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең ұлы қолбасшыларының бірі және серб соғыс тарихындағы ең жақсы қолбасшылардың бірі саналады.

Paulus Eugen Sturm was born on 22 August 1848. in Görlitz, origin. He moved with his brother to Serbia and joined the Serbian army. Šturm became one of the most important commanders in the Serbian army in World War I, especially during its first two years, the time when his 3rd army was main support either for the 2nd army during the battle of Cer (August 1914), or for the 1st army during the battle of Kolubara (November to December 1914). He and his brother Eugene (Evgenije) graduated from the royal Prussian military academy in Breslau (Wrocław), and participated in the Franco Prussian War of 1870–1871. They later resigned their commissions and moved to the Principality of Serbia, Pavle being a cognate of Paulus, and Jurišić being derived from a modulated translation of the word "charge" (sturm in German, juriš in Serbian). He kept his German last name as an alias ("Šturm"). In the Balkan Wars (1912–13) he was the General of the Drina Division, which distinguished itself at the Battle of Kumanovo after which he was promoted to the rank of general. As commander of the Third Serbian Army, he participated in all major battles in the Serbian theater in World War I, from Cer and Kolubara, then retreated over frozen Albania, and the participation of the Serbian Army on the Salonika front. Here, his army fought in the Battle of Kajmakcalan, suffering many casualties. After this battle Sturm was replaced at the head of the Third Army by Miloš Vasić in October 1916. He was sent to Russia to assist the commander of the Serbian Volunteer Corps. In early 1917, he returned via Japan to Thessaloniki, where he was appointed Chancellor of the Order of the Crown, a job he held until the end of the war. After years of peace that followed, Šturm stayed in Serbia and remained in its army with the rank of general. He died in 1922 at his home in Belgrade. Šturm was decorated with Order of Order of the Karađorđe's Star, Order of the White Eagle and Allied decorations of the Order of the Crown of Italy, Order of St. George, BelgianOrder of the Crown, the Legion of Honour and the Order of St. Michael and St. George. Possibly the most valuable was the Order of Paulovnia Flowers on the Great Cross, personally decorated by Japanese Emperor. He was also the bearer of the Order of Iron Cross, 2nd class, and the Austrian Order of Leopold. He was considered one of the greatest commanders of First World War and one of the best commanders in Serbian war history.

Жасалған әшекейлер

Сербтік әскери наградаларыҚаражордже жұлдызы ордені, қылышпен, Ұлы офицерҚаражордже жұлдызы ордені, қылышпен, КомандорҚаражордже жұлдызы ордені, қылышпен, ОфицерҚаражордже жұлдызы ордені, ОфицерАқ құбыжық ордені, Ұлы офицерАқ құбыжық ордені, КомандорАқ құбыжық ордені, ОфицерАқ құбыжық ордені, ШәкіртМилош Ұлы ордені, ОфицерТаково салбыры ордені, Ұлы офицерТаково салбыры ордені, КомандорТаково салбыры ордені, қылышпен, ОфицерСербтік қызмет медальдарыБатылдық үшін медаль, АлтынБатылдық үшін медаль, КүмісӘскери ерлік медаліБерілген қызметі үшін медальҚорғау медаліТүркиямен соғыстардың еске алу медалі 1876-1878Болгариямен соғыс медалі 1885Бірінші Балқан соғысының еске алу медаліЕкінші Балқан соғысының еске алу медаліБірінші дүниежүзілік соғыстың еске алу медаліАлбания науқанының еске алу медаліХалықаралық және шетелдік наградаларЛеопольд ордені, Шәкірт (Австрия-Венгрия)Франц Иосиф ордені, Шәкірттік крест (Австрия-Венгрия)Таж ордені, Ұлы крест (Бельгия)Құрмет Легионы, Ұлы офицер (Франция)Құтқарушы ордені, Командор (Грекия)Италия тажы ордені, Ұлы крест (Италия)Паулония гүлдері ордені (Жапония)Осман ордені, 3-сынып (Осман империясы)Меджидие ордені, 1-сынып (Осман империясы)Темір крест ордені, 2-сынып (Пруссия)Қылышпен Святой Станислав ордені, 3-сынып (Ресей империясы)Святой Георгий ордені, 4-сынып (Ресей империясы)Святой Анна ордені, 1-сынып (Ресей империясы)Святой Михаил және Святой Георгий ордені, Командор (Ұлыбритания)