Светозар Бороевич: Изонцоның қаһарманы және Аустро-Мажар әскербасысы
Svetozar Boroević
Светозар Бороевич: австро-венгрлік генерал, Изонцо майданының «арыстаны». Бірінші дүниежүзілік соғыстағы стратегиялық шеберлігімен танымал. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австро-Венгрияның фельдмаршалы (1856–1920)
Austro Hungarian field marshal (1856–1920)
Светозар Бороевич фон Бойна (немесе Бороевич) (13 желтоқсан 1856 – 23 мамыр 1920) – хорват серб тегінен шыққан Австро-Венгрияның фельдмаршалы. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ең көрнекті қорғаныс стратегияларының бірі деп есептеледі. Ол Изонцо майданындағы австро-венгерлік әскерлеріне қолбасшылық етті, осыдан кейін оған «Изонцоның арыстаны» деген лақап ат қойылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін Бороевич 1918 жылы соғыс аяқталғанға дейін фельдмаршал шеніне көтеріліп, оңтүстік славян тегінен шыққан алғашқы және жалғыз австро-венгерлік фельдмаршал атанды.
Svetozar Boroević von Bojna (or Borojević) (13 December 1856 – 23 May 1920) was an Austro Hungarian field marshal of Croatian Serb descent who was described as one of the finest defensive strategists of the First World War. He commanded Austro Hungarian forces in the Isonzo front, for which he was nicknamed the "Lion of Isonzo". For his service during the First World War, Boroević rose to the rank of Feldmarschall before the end of the war in 1918, becoming the first and only Austro Hungarian field marshal of South Slavic descent.
Ерте өмір
Бороевич 1856 жылдың 13 желтоқсанында Хорватия әскери шекарасындағы Уметич ауылында дүниеге келді. Ол, әлдебір себеппен, Меченчанидегі шіркеуде, әкесі қызмет еткен жерде, Шығыс православие дінінде крещениеден өтті. Кейбір дереккөздер Бороевичтің серб немесе серб тегінен екенін айтады. Ал басқа дереккөздер оны хорват немесе хорват тегінен деп санайды. Бороевич өзінің хорват екенін және Хорватияның оның отаны екенін мәлімдеген.
Boroević was born on 13 December 1856 in the village of Umetić, Croatian Military Frontier. He was baptized in the Eastern Orthodox Church, most likely in the parish church in Mečenčani, where his father served. Some sources state that Boroević was an ethnic Serb or of Serb origin. Other sources regard him as an ethnic Croat or of Croat origin. Boroević himself stated that he was a Croat and that Croatia was his homeland.
Ерте мансап
Бороевич он жасында кадет мектебіне түсті. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Каменицаға, кейін Грацқа көшіп, әскери академияларда оқыды. Әскери училищені бітірген соң армияда кіші офицер болып қызмет етті. Ол шұғыл түрде шендік сатыда жоғарылады. 1872 жылы капрал, ал 1875 жылдың 1 мамырында лейтенант болды. 1912 жылдың сәуір айында I және R армиясының алтыншы корпусының командирі, ал 1913 жылдың 1 мамырында жаяу әскер генералы атанды. Ол Комаров шайқасына қатысты. Май айының соңына дейін қорғаныс құрылысын аяқтап, әскерінің логистикасын басқарды. Сол жерде Бороевич әскерлері он бір итальяндық шабуылды тойтарды және ол Австрия-Мажарстанда Изонцоның рыцары деп жарияланды, ал әскерлері оны "Біздің Свето!" деп құрметпен атады. Жауынгерлік ерлігі үшін 1916 жылдың 1 мамырында генерал-оберст шеніне көтерілді. 1917 жылдың 23 тамызында Оңтүстік-Батыс майданының қолбасшысы болып тағайындалды, кейіннен бұл майдан Армия тобы Бороевич деп аталды. Кейін Капоретто шайқасына қатысты. Майдан 1918 жылдың қазан айының соңына дейін сақталды, содан кейін итальяндық армия Витторио Венетоның шешуші шабуылын бастады, ал Австрия-Мажарстаннан тыс әскерлер елдерінің монархиядан бөлінуінен кейін (чехтер мен словактар 28 қазанда, оңтүстік славяндар 29 қазанда, Мажарстан 31 қазанда) өз позицияларын тастады. Осыдан кейін Бороевич Велденге қайтып келді, онда императорға телеграмма жіберіп, Венаға Габсбургтерге қарсы төңкеріспен күресу үшін әскерді бастап баруға ұсыныс жасады. Императорға бұл хабар жеткені белгісіз (Бороевич күмәнданды), бірақ император атынан ұсыныстан бас тартты. 6 қарашада император Императорлық және Корольдік армияны демобилизациялағаннан кейін, Бороевич 1 желтоқсанға дейін таратылған I & R Соғыс министрлігімен зейнеткерлікке шықты.
Boroević joined cadet school at the age of ten. After finishing grade school he moved to Kamenica and later Graz where he studied in military academies. After graduating from Military School he served as a Junior Officer in the army. He advanced quickly through the ranks. He was a corporal in 1872, and later on May 1, 1875, he became a lieutenant. He became the commander of the Sixth Corps of the I & R Army in April 1912 and on May 1, 1913, General of the Infantry. He would fight at the Battle of Komarów. He finished building defenses and managing the logistics of his army by the end of May. While there, Boroević's troops contained eleven Italian attacks and he was hailed as the Knight of Isonzo in Austria Hungary, while his soldiers adored him and called him Naš Sveto! ("Our Sveto!"). For valor in combat, he was promoted to the rank of Generaloberst on 1 May 1916. On 23 August 1917 he rose to the position of commander of the Southwestern Front, which was later renamed Army Group Boroević. He would later fight at the Battle of Caporetto. The front was maintained until end of October 1918, when the Italian army launched the decisive offensive of Vittorio Veneto and non Austrian troops left their positions following the secessions of their nations from the dual monarchy (Czechs and Slovaks on 28 October, South Slavs on 29 October, Hungary on 31 October). After that Boroević fell back to Velden, where he sent a telegram to the Emperor offering to march on Vienna to fight the anti Habsburg revolution in the imperial capital. It is not certain whether the Emperor has been given this message (Boroević doubted it); the offer was refused on behalf of the Emperor. After the Imperial & Royal Army had been demobilized by the Emperor on 6 November, Boroević was retired, by the I & R War Ministry in liquidation, by 1 December 1918.
Соғыстан кейін
Австрия-Мажарстанның ыдырауынан кейін Бороевич жаңа құрылған Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің азаматы болуға бекінді. Өзінің қызметтерін Словендер, хорваттар және сербтердің Ұлттық кеңесіне ұсынғанына қарамастан, оны қабылдамады. Сондықтан ол Каринтияда, қазіргі Австрияның ең оңтүстік штатында қалды. Бороевичтің жеке заттары, Словенияда, бұрынғы Австрия тәжі короналық жері Карниолада тасымалданып бара жатқанда, онда тәркіленді. Бороевич өзінің естеліктерінде жазғанындай, "оңтүстік славян халықтарының тудырған жалғыз фельдмаршалы" ретінде оған көрсетілген қатыгездікті түсіне алмады. Бороевич Каринтияның астанасы Клагенфурттағы ауруханада қайтыс болды. Оның денесі Венаға жеткізіліп, Орталық зиратта (Сент-Карлз Боромео шіркеуінің оң жағындағы Жаңа Аркадалардың 62-ші қабіріне) жерленді. Бұл қабірдің ақысын Швейцарияда тұратын бұрынғы император Карл төлеген. Ол 1919 жылдың 3 сәуірінен бастап Габсбургтер заңы бойынша Австриядан мәңгілікке қуылғандықтан, жерлеу рәсіміне қатыса алмады.
After the demise and disintegration of Austria Hungary, Boroević decided to become a citizen of the newly created Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes. He was not welcome despite offering his services to the National Council of Slovenes, Croats and Serbs. So he stayed in Carinthia, now Austria's southernmost state; his personal belongings, which were on transport in Slovenia, the former Austrian crownland of Carniola, were confiscated there. Boroević could not understand the mean treatment he had to experience, "the only field marshal the Southern Slavs had ever produced", as he wrote in his memoirs. Boroević died in a hospital at Klagenfurt, the capital city of Carinthia. His body was transferred to Vienna where he was entombed at the Central Cemetery (Grave no. 62 in the New Arcades to the right of the Church of St. Charles Borromeo). The grave had been paid for by the former emperor Charles, who lived in Switzerland then. He could not take part in the funeral, since he had been banished from Austria for his lifetime by the Habsburg Law since 3 April 1919.
Отбасы
Оның әкесі Адам Бороевич Гренцер (шекара күзетшісі) офицері, анасы Стана (туған аты Коварбашич фон Збориште) болды. Қартайған шағында Бороевичтің әкесі Меченчаниде серб православ шіркеуін салған, ол 1877 жылы киеленді. Бороевичтің ағасы Никола болды, ол да 1917 жылы австриялық ақсүйек мәртебесін алған полковник еді. 1889 жылы ол қайтыс болған австриялық полковник Фридрих Риттер фон Роснердің қызы Леонтина фон Роснерге үйленді. Олардың Фридрих Бороевич фон Бойна деген бір ұлы болды, ол анасының әкесінің құрметіне аталған. Ұлы 1918 жылы қайтыс болды.
His father Adam Boroević was a Grenzer (border guard) officer, his mother was Stana (née Kovarbašić von Zborište). As an old man, Boroević's father had built a Serbian Orthodox church as his endowment in Mečenčani, which was consecrated in 1877. Boroević had a brother, Nikola, a colonel who also received Austrian noble status in 1917. In 1889, he married Leontina von Rosner, a daughter of a late Austrian colonel, Friedrich Ritter von Rosner. The couple had one son, Friedrich Borojević von Bojna, named after his mother's father. The son died in 1918.
Құрметті дәрежесі
1916 жылы император Франц Иосиф I-нің келісімімен, Загреб университетінің құқық факультеті мен Сенатының ұсынысы бойынша Светозар Бороевич пен эрцгерцог Евгенийге университеттің ең жоғары құрметті дәрежесі – әлеуметтік ғылымдар саласындағы құрметті доктор ғылымы (Doctor Honoris Causa) берілді. Бұл награда олардың жауды жеңгені үшін, әсіресе хорваттардың тарихи кектерін, құқықтарын және мәдени дамуын қорғағаны үшін тағайындалды ("Ob eximia in limitibus imperii strenue defendendis ac imprimis in Croatum paterno solo iuribus atque litterarum et artium progressu tuendis merita"). Награда табыстау рәсімі 1916 жылдың 30 қаңтарында (эрцгерцог Евгений үшін) және 1916 жылдың 1 ақпанында (Светозар Бороевич үшін) Италия майданындағы Бесінші армияның әскери жайлы орнында, 305-ші әскери далалық поштада өтті. Награданы табыстау үшін құрылған делегацияға Жосип Шилович, құқық факультетінің деканы Милорад Стражницки, ректор Фран Барак, мүсінші Роберт Франчес Миханович және кеңсе кезекшісі Андрия Кишур кірді.
In 1916, with the approval of the Emperor Franz Joseph I, on the proposal of the Faculty of Law and the Senate of the University of Zagreb, Svetozar Borojević and Archduke Eugen were awarded the university's highest honorary degree, Doctor Honoris Causa in the field of social sciences, for their victory over the enemy and especially for the protection of hereditary grudge, and rights and cultural progress of Croats ("Ob eximia in limitibus imperii strenue defendendis ac imprimis in Croatum paterno solo iuribus atque litterarum et artium progressu tuendis merita"). The award ceremonies were held on 30 January 1916 (for Archduke Eugen) and 1 February 1916 (for Svetozar Borojević) at the Fifth Army's military apartment, 305 Military Field Post on the Italian front. Delegation for the award was made of Josip Šilović; Milorad Stražnicki, dean of the Faculty of Law; Fran Barac, rector; Robert Frangeš Mihanović, sculptor; and Andrija Kišur, clerk.