Кіріспе
Ағылшын католик дінбасы (1932–2017)
Кормак Мерфи О’Коннор (24 тамыз 1932 – 1 қыркүйек 2017) – британдық кардинал, Вестминстер архиепискобы және Англия мен Уэльстің католик епископтар конференциясының президенті. Оны 2001 жылы Иоанн Павел II кардинал етіп тағайындады. 2007 жылы 75 жасқа толғанда архиепископ лауазымынан кетті, ал Бенедикт XVI оның отставкасын 2009 жылғы 3 сәуірде қабылдады. Вестминстер архиепискобы лауазымында болғандықтан Мерфи О’Коннор кейде Англия мен Уэльстің католик бас дінбасы деп аталды. Дегенмен, Англия шіркеуіндегі Кантерберий архиепискобы мен Йорк архиепискобы тиісінше «Барлық Англияның приматы» және «Англияның приматы» деп аталса да, Англия мен Уэльстегі католик шіркеуінің іс жүзіндегі басшылары ешқашан примат атағын пайдаланған емес.
Ерте өмір
Кормак Мерфи О’Коннор 1932 жылғы 24 тамызда Беркширдің Рединг қаласында дүниеге келді. Ол Джордж Мерфи О’Коннордың бесінші ұлы, дәрігер, және Элен (құрметті әкесі – Куддиган; 1971 жылы қайтыс болды), Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Ирландияның Корк округінен көшіп келген және 1921 жылы үйленген. Мерфи О’Коннорлар отбасы орта тапқа жатқан, әулет ерлері дәрігер немесе дін қызметкері болып жұмыс істеген, ал әр буын отбасылық бизнесті – «Оңтүстік Ирландияның дін қызметкерлері мен ақсүйектеріне» шарап сатуды жалғастырған. Атасы Дэниел Мерфи 1888 жылы Тасманияның Хобарт қаласының алғашқы архиепископы болды, ал 1865 жылдан бастап онда епископ қызметін атқарған. Оның кіші інісі Джон Корольдік артиллерияның штаб-офицері болды және бүйрек клеткалық карциномасынан қайтыс болды; одан басқа Джеймс (дәрігер және регбиші) және Кэтрин есімді екі бауыры болды. Туысы Жером Мерфи О’Коннор – доминикан діни қызметкері және Санкт-Пауль туралы сарапшы, 1967 жылдан 2013 жылы қайтыс болғанға дейін Иерусалимдегі Эколь Библик мектебінде Жаңа Өсиет профессоры болды. 1970 жылдың қыркүйегінде ол Саутгемптон қаласының Портсвуд ауданындағы Безуайндық ұғым шіркеуінің пасторы болып тағайындалды. Мерфи О’Коннор 1995 жылдан 2006 жылға дейін жыл сайын Швейцарияның Сент-Галлен қаласында жиналатын, епископтарды тағайындау, коллегиялдық, епископтар конференциялары, папалық биліктің басымдығы және сексуалдық мораль мәселелерін талқылайтын шамамен он кардинал мен епископтың тобына кірді. Олардың арасында пікір келіспеушіліктер болғанымен, барлығы кардинал Джозеф Ратцингердің келесі конклавта сайлануға лайықты кандидат емес екенін ойлады. 2001 жылдың тамызында Мерфи О’Коннор Лондон қаласының құрметті азаматы атанды. 2002 жылдың қаңтарында ол Сандрингемдегі Англикан шіркеуінің таңғы құлшылығында уағыз айтты, бұл 1680 жылдан бері ағылшын монархына Рим католик дін өкілі алғаш рет уағыз айтқан кез болды. 2002 жылы Вестминстер аббаттығында ол патша анасының жерлеу рәсімінде (1509 жылдан бері) дұға оқыған алғашқы кардинал болды. 2002 жылы Вестминстер соборы үшін суретші Кристиан Фурр оның портретін салды. 2005 жылғы папалық конклав алдында, онда Мерфи О’Коннор кардинал сайлаушы ретінде қызмет етті, кардинал Ахилл Сильвестрини журналистерге Мерфи О’Коннордың жаңа папа болып қанағаттандыратын кандидат екенін айтты. Ол 80 жасқа толғандықтан 2013 жылғы конклавқа қатыса алмады. 2013 жылғы конклавқа дейін BBC үшін жазған мақаласында Мерфи О’Коннор 2005 жылы Бенедикт XVI сайланған конклавтағы тәжірибесін еске алып, конклав есіктері жабылып қалғанда: «Біздің біреуіміз ақ киіз киіп шығады» деген сөздерін айтты. Кардинал сондай-ақ, егер ол папа болып сайланса, өзі үшін Адриан, Григорий немесе Бенедикт есімдерін қарастырғанын мәлімдеді. 2006 жылдың 28 қазанында Мерфи О’Коннор Вестминстер соборында Юбилейлік миссамен 50 жылдық қызметін тойлады.
Зейнеткерлік
75 жасқа толғанда міндетті түрде зейнетке шығу жасы жеткен Мерфи О’Коннор Вестминстер архиепискобы лауазымынан қанағаттамасын Рим папасы Бенедикт XVI-ға жолдады, ол Мерфи О’Коннордан «өз еркімен басқаша шешкенше» лауазымында қалуын өтінді. 2009 жылдың 3 сәуірінде Бенедикт Мерфи О’Коннордың орнына Винсент Никольсты тағайындады. Мерфи О’Коннордың барлық алдыңғылары лауазымда қайтыс болғандықтан, ол Вестминстердің алғашқы зейнеткер архиепископы болды. Ол өмірінің қалған бөлігін Лондонның Чизвик қаласындағы Дьюкс-авенюде жартылай зейнеткерлікте өткізді. 2010 жылдың маусым айында Ирландиядағы Католик шіркеуінің зәбірленушіліктері туралы Райан және Мерфи есебінен кейін Мерфи О’Коннор басқалармен бірге белгілі бір дін аймақтары мен семинарияларға апостолдық сапарларды бақылауға тағайындалды. Мерфи О’Коннор Армағ дін аймағының және оның қарастырылатын дін аймақтарының қонағы ретінде тағайындалды. Папа Францисктің досы болған ол, балаларға қатысты жыныстық зәбірлену істеріне қатысты қатал ұстанымды қолдады. 2018 жылы Арундел және Брайтон, Вестминстер, Портсмут және Нортгемптон дін аймақтары үкімет тапсырысымен жүргізілген «Шындық жобасы» деп аталатын тергеуге түсті, ол Вестминстер архиепархиясынан шағын құрбандардың айыптауларына қатысты оның құжаттарын жариялауды сұрады. Мерфи О’Коннор ұзақ ауруханада жатқаннан кейін 2017 жылдың 1 қыркүйегінде рактан қайтыс болды. Ол Вестминстер соборындағы Крест жолының 10-шы бекетінің астына жерленді. Ол Вестминстердің 10-шы архиепископы болғандықтан, сондай-ақ бұл бекет Сент-Патрик капелласына тікелей қарсы болғандықтан, Ирландияның Корк округімен байланысы бар екендігіне байланысты оның өтініші бойынша сол жерге жерленді.
Жіберушілікті пайдалану туралы жанжал
Мёрфи О’Коннор Арундель мен Брайтон епископы болған кезде, өзінің епархиясындағы дін қызметкеріне байланысты көпшіліктің назарына іліккен. Осы уақытта оған Михаил Хилл атты дін қызметкерінің балаларды жыныстық тұрғыдан зәбірлегені белгілі болды. 2000 жылы Мёрфи О’Коннор Вестминстер архиепископы болғаннан кейін бұл жағдай жалпы халыққа мәлім болды. Хилл туралы полицияға хабар берудің орнына, Мёрфи О’Коннор қылмыстың жасырын қалдыруға рұқсат берді және Хиллді Гатвик әуежайының шіркеуіне ауыстырды, онда кардинал оның балаларды зәбірлеуге мүмкіндігі болмайды деп сенді. 1997 жылы Хилл 9 балаға қатысты жыныстық зәбірлеушілік үшін сотталып, түрмеге қамалды. Үш жыл түрмеде отырғаннан кейін, Хилл тағы үш балаға зәбір көрсеткені үшін тағы бес жылға сотталды.
Ислам діні
2004 жылы Ұлыбритания мұсылман кеңесі Мерфи О'Коннорды, мұсылман басшылары "Алланың атынан" жасалған шабуылдарды жасаған террористерді жете айыптамай отыр дегеніне сын айтты, сонымен бірге олардың терроризмді айыптайтынын нақтылады.
Summorum Pontificum-ге жауап
2007 жылдың шілдесінде Мерфи О'Коннор Рим папасы Бенедикт XVI-ның 1962 жылғы Римдік Миссалды қолдануға қатысты шектеулерді жеңілдетуін құптады. Ол былай деді: Киелі Атамыздың шіркеудегі бірлікке шақыруын, әсіресе 1962 жылғы Миссаль бойынша әдетке сай Құрбандық кешін өткізуге өте берік тұтқандарға қатысты шақыруын құптаймын. Біз 1971 жылы берілген кешірім арқылы Англия мен Уэльсте жасалған шаралардың жаңа ережелердің талаптарын орындауға үлкен үлес қосатынына сенімдіміз. Ол қараша айында өз епархиясының дін қызметкерлеріне Папаның ережелерін іске асыру туралы хат жолдағанда, кейбір топтар оны дәстүрлі формада Құрбандық кешін өткізу үшін діни қызметкерлердің рұқсат алуын талап еткені үшін сынады.
I welcome the Holy Father's call for unity within the Church and especially toward those who are very attached to celebrating the Mass according to the Missal of 1962. We are confident that the provisions already made throughout England and Wales under the indult granted back in 1971 go a significant way toward meeting the requirements of the new norms. When he issued a letter implementing the pope's rules to the clergy of his diocese in November, he was criticized in some quarters for requiring parish priests to request permission before Mass could be celebrated in that traditional form.
ЖИТС-тің алдын алу
2006 жылдың 3 желтоқсанында Мерфи О’Коннор премьер-министр Тони Блэрдің Дүниежүзілік СПИД күні (2006 жылдың 1 желтоқсаны) күні жасаған мәлімдемесіне жауап берді. Блэр: «Діни иерархияның оны жасауға тыйым салатын жалпы шешімі болса, адамдар өмірін сақтау қажет болған жағдайларда да одан бас тартады, бұл қауіпті жағдай» деді. Оған жауап ретінде Мерфи О’Коннор былай деді:
«Премьер-министрге айтқым келеді, миллиондаған балалар мен зардап шеккен әйелдерге антиретровирустық дәрі-дәрмектер беру үшін сол ақшаны жұмсаған дұрыс болар еді. Африкадағы епископтармен сөйлескенде, олар өз епархияларында презервативтерге толы екенін айтты. Мен: «Олар қандай әсер етті?» - деп сұрадым. Олар: «Өкінішке орай, бұл нәпсілік қатынастар мен ЖҚТБ инфекциясының көбеюіне әкелді» деді».
I think what I would like to say to the prime minister is that it would be much better if he used that money to provide more antiretroviral drugs – medicines – for the millions of children, women who are affected. I speak to bishops in Africa and they tell me that their dioceses are flooded with condoms and I said, "Well, has it affected?" They said, "Well, sad to say it has meant more promiscuity and more AIDS".
Көшіп келушілердің мәртебесі
2007 жылдың 7 мамырында Мерфи О'Коннор Трафальгар алаңында құжаттары жоқ иммигранттарға үн қойып, құжаттары жоқ жұмысшыларға азаматтық алу жолын қолдайтын «Шет елдіктерді азаматтарға» науқанына қолдау көрсетті. Бұрын ол өзінің приходтарындағы мигранттар тудыратын пасторлық мәселелерге қатысты ауқымды зерттеу жүргізуді тапсырған еді, ол «Әділет негізі» деген атпен жарық көргенде кеңінен жаңылды.
Бір жынысты жұптардың бала асырап алуы
2007 жылдың басында Мерфи О'Коннор Тони Блэрге хат жолдады, онда бір жынысты жұптарға әртүрлі жынысты жұптармен тең асырап алу құқығын беруді көздеген жаңа ережелерге қарсылығын білдірді. Ол бұл заң католиктердің бала асырап алу агенттіктеріне қатысты "Шіркеудің үйретіміне және өз саналарына қайшы әрекет етуге" мәжбүрлейтінін айтты және заңнан ерекшелік беруді сұрады. Ол былай деді:
Егер үкімет жергілікті билік органдарымен жұмыс істеуді жалғастырғысы келсе, католиктердің бала асырап алу агенттіктері Шіркеу үйретіміне және өз саналарына қайшы келетін қызметтерді міндетті түрде ұсынуға мәжбүрленіп, осылайша оларға қатысты орынсыз, қажетсіз және әділетсіз дискриминация жасалса, бұл католиктерге қарсы наразылық тудырады.
We believe it would be unreasonable, unnecessary and unjust discrimination against Catholics for the government to insist that if they wish to continue to work with local authorities, Catholic adoption agencies must act against the teaching of the Church and their own consciences by being obliged in law to provide such a service.
Отбасын жоспарлау
Мёрфи О'Коннор контрацепция мен абортты көп рет айыптады. 2008 жылдың ақпан айында ол NHS-тің қаржылай қолдауымен жұмыс істейтін католик ауруханасы Сент-Джон және Сент-Элизабет ауруханасының басқармасына отставкаға кетуді бұйырды, себебі оның жалпы практикасы эжекей таблеткасын жазып, аборт жасауға бағытталған ұсынымдар берді. 2013 жылдың ақпан айында Мёрфи О'Коннор бұрынғы оқудан радикалды түрде бас тартудың ықтимал еместігін айтты. Ол былай деді: Менің ойымша, әрбір Папа шешілуі тиіс мәселелерге тап болады, ал контрацепцияға қатысты Папа шіркеудің әрдайым қателескенін айтпайды деп ойлаймын. Ол былай дейді: "Менің ойымша, Папа басқа Папалар сияқты, әсіресе Папа Бенедикт сияқты, сексуалдық оқудың негізгі қағидасы некеге, отбасылық өмірге бағытталған екенін түсінеді. Шіркеу осыны айыптаудың орнына, осыған назар аударса дұрыс болар еді. Жоқ – жақсылық пен шындыққа назар аудару керек."
I think that every Pope will face what needs to be faced and with regard to contraception I think the Pope won't say the Church has been wrong the whole time. He'll be saying there are ways I think the Pope will be as every other Pope has, particularly Pope Benedict, understanding that the fundamental teaching on sexuality is concentrated on marriage, on family life. I think that the Church would be wise actually to focus on that in her teaching, rather than saying "we condemn this, we condemn that, or the other". No – focus on what's good and what's true.
Эмбриондық шот
2008 жылдың наурыз айында Мерфи О’Коннор Шотландияның кардиналы Кит О’Брайенге қосылып, үкімет ұсынған эмбриологиялық заң жобасына қарсы шықты. Үкімет өз депутаттарына заң жобасын қолдауға бұйрық бергені кейбір католик депутаттарды ашуландырды. Мерфи О’Коннор: «Әрине, бұл заң жобасының кейбір тұстары бойынша, депутаттар өз саналары бойынша дауыс беруі үшін еркін дауыс беруге мүмкіндік беру керек деп санаймын, себебі католиктер және басқалар өз ар-ождандарына сәйкес дауыс бергісі келеді» деді. Үкімет қысымға көніп, депутаттарға еркін дауыс беруге рұхсат беретінін уәделеді.
Атеизм
2008 жылы Мерфи О'Коннор христиандарды атеистер мен агностиктерге терең құрметпен қарауға шақырды, "өйткені жасырын Құдай олардың өмірінде де, сенушілердің өмірінде де әрекет етеді". Бірақ 2009 жылы архиепископ Винсент Николстың қызметке орнатылуынан кейін, ол сенімсіздіктің "ең үлкен жамандық" екенін айтты.
Ирак соғысы
Мерфи О'Коннор Ирак соғысына қарсы болды.