Роджерс против Теннесси: Жарнақтың жойылуы және қылмыстық құқықтағы өзгерістер

Кіріспе

Роджерс против Теннесси, 532 U. S. 451 (2001), было делом Верховного суда США, установившим, что отсутствие надлежащего предупреждения о расширении ограничений общего права, определяющих, какие действия составляют преступление, в рамках более широко сформулированного уголовного закона, не является нарушением надлежащей правовой процедуры, если эти ограничения расширены для включения дополнительных действий, даже если подсудимого не предупредили о том, что суд может отменить ограничения общего права, при условии, что уголовный закон был принят до совершения действий, и что расширение на вновь включенные действия является ожидаемым или обоснованным в отношении данного закона. Суд написал:
"В контексте доктрин общего права строгое применение принципов запрета обратной силы закона необоснованно затруднит постепенную и обоснованную разработку прецедентов, которые являются основой системы общего права". Решение не затронуло требование надлежащего предупреждения, предъявляемое к законам, принятым законодательными органами. "Положение Конституции о запрете обратной силы закона "является ограничением полномочий законодательной власти и само по себе не применяется к судебной власти", а изменение судом доктрины уголовного права общего права нарушает принцип надлежащего предупреждения только в том случае, если оно "неожиданно и не может быть обосновано ссылкой на закон, который был выражен до совершения рассматриваемого поведения". Дело касалось убийцы Уилберта Роджерса, который ударил свою жертву в сердце, вызвав остановку сердца и кому. Жертву поддерживали в жизни в течение пятнадцати месяцев с использованием современных медицинских методов. Старинное общее право гласило, что если жертва преступления умирает более чем через год после совершения преступного деяния, то это деяние не считается убийством, поскольку медицинская наука не способна установить причинно-следственную связь настолько далеко от преступного деяния, что возникают разумные сомнения относительно причины смерти. Это было известно как правило "год и день". Правило восходит к 12 веку, и большинство современных судов, рассматривавших это правило, сочли его устаревшим в связи с современными достижениями медицинской науки. Суд написал:
"В соответствии с общим правом, правило "год и день" предусматривало, что ни один подсудимый не может быть осужден за убийство, если его жертва умирает от действий подсудимого в течение года и одного дня после этих действий". Верховный суд Теннесси признал, что правило "было частью общего права [в 1907 году], однако [в рассматриваемом деле с участием Роджерса] суд установил, что первоначальные причины признания правила больше не существуют [на момент убийства Роджерса]". Верховный суд Теннесси отменил правило в деле об убийстве Роджерса, не предупредив Роджерса о том, что произойдет изменение правила. Верховный суд США постановил, что отмена Верховным судом Теннесси правила "год и день" общего права может применяться ретроспективно к преступлениям, совершенным до отмены правила судом, в соответствии с оговоркой о надлежащей правовой процедуре Конституции США, при условии, что до совершения преступного деяния был принят уголовный закон, и изменение толкования уголовного закона общего права было либо ожидаемым, либо обоснованным в отношении этого закона. Следовательно, обвинительный приговор подсудимого за убийство был оставлен в силе на апелляции, несмотря на то, что жертва умерла через 15 месяцев после того, как подсудимый нанес смертельный удар.

Rogers v. Tennessee, 532 U. S. 451 (2001), was a U. S. Supreme Court case holding that there is no due process violation for lack of fair warning when pre existing common law limitations on what acts constitute a crime, under a more broadly worded statutory criminal law, are broadened to include additional acts, even when there is no notice to the defendant that the court might undo the common law limitations, so long as the statutory criminal law was made prior to the acts, and so long as the expansion to the newly included acts is expected or defensible in reference to the statutory law. The court wrote,
In the context of common law doctrines Strict application of ex post facto principles would unduly impair the incremental and reasoned development of precedent that is the foundation of the common law system." The decision did not affect the requirement of fair warning placed on statutes passed by legislatures "The Constitution's Ex Post Facto Clause 'is a limitation upon the powers of the Legislature, and does not of its own force apply to the Judicial Branch of government' a judicial alteration of a common law doctrine of criminal law [only] violates the principal of fair warning where it is 'unexpected and indefensible by reference to the law which had been expressed prior to the conduct in issue. The case was about a murderer, Wilbert Rogers, who stabbed his victim in the heart, causing the victim to have cardiac arrest and lapse into a coma. The victim was kept alive for fifteen months using modern medical methods. An ancient common law was that if a victim of a crime died more than a year after a criminal act, that act was not considered to be murder, under a justification that medical science was not capable of establishing causation so far beyond the criminal act, whereby there was reasonable doubt as to the cause of death. This was known as the year and a day rule. The rule dated from as far back as the 12th century, and most modern courts that examined the rule found it to be obsolete given modern medical scientific advances. The court wrote,
At common law, the year and a day rule provided that no defendant could be convicted of murder unless his victim died by defendant's act within a year and a day of the act The Supreme Court of Tennessee had recognized the rule 'was part of the common law [in 1907] however [in the underlying case involving Rogers], the court found that the original reasons for recognizing the rule no longer exist [at the time of the Rogers homicide]. The Tennessee Supreme Court abolished the rule in the Rogers homicide case, without Rogers having any notice that the rule change would occur. The US Supreme Court held that the Tennessee Supreme Court's abolition of the common law year and a day rule could apply retroactively to crimes committed before the court abolished the rule under the Due Process Clause of the United States Constitution, so long as there was a statutory criminal law passed prior to the criminal act, and the change in common law interpretation of the statutory law was either expected or defensible in reference to that statutory law. Accordingly, the defendant's conviction for murder was sustained on appeal despite the fact that the victim died 15 months after the defendant struck the ultimately fatal blow.

Фактілер

Роджерс 1994 жылдың 6 мамырында Джеймс Боудериді ет кесетін пышақпен жарақаттады. Бір жара Боудеридің жүрегіне тиіп, жараны емдеу үшін жасалған операция кезінде жүрегі тоқтады. Боудери тірі қалды, бірақ мидың оттегі жетіспеуі салдарынан комаға түсті. Кейін Боудери бүйрек инфекциясына шалдықты, ол 1995 жылдың 7 тамызында, пышақталғаннан кейін 15 ай өткен соң қайтыс болды. Дәрігер-сарапшы өлімнің себебін мидың оттегі жетіспеуі, "жүрекке пышақпен жасалған жарадан туындаған" деп анықтады. Роджерс Теннесси штатының адам өлтіру заңы бойынша екінші дәрежелі кісі өлтіруде айыпталды, онда "бір жыл және бір күн" ережесі қарастырылмаған. Роджерс Теннессидегі қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сотқа шағымданып, Теннессидің кісі өлтіру заңында болмаса да, "бір жыл және бір күн" ережесі Теннессидің жалпы құқығының бөлігі болып табылатынын мәлімдеді. Апелляциялық сот келіспеді, мемлекеттің қылмыстық жазаларды реформалау заңы қылмыстық істердегі барлық жалпы құқықтық қорғау шараларын, соның ішінде "бір жыл және бір күн" ережесін жойғанын атап өтті. Роджерс қайтадан Теннесси Жоғарғы сотына шағымданды. Сот "бір жыл және бір күн" ережесі жалпы құқық бойынша Теннессиде сақталғанын, бірақ ол көнелгенін анықтады. Осылайша, ол бұл ережені жойды. Роджерс сондай-ақ, қылмысты жасағаннан кейін ережені жою АҚШ Конституциясының I бабындағы экс-пост-факто ережесін бұзады деп мәлімдеді. Теннесси Жоғарғы соты келіспеді, сот шешімдері экс-пост-факто заңдар бола алатынын, бірақ осы жағдайда ретроспективті жою тиісті процестің қағидаларын бұзбайды, өйткені "бір жыл және бір күн" ережесі соншалықты көнелген, ақылға қонымды адам оның қазіргі заң бойынша әлі де күшінде болады деп күтпес еді. АҚШ Жоғарғы соты Роджерстің өтініші бойынша істі қарауға келісті.

Көпшілік пікір

Сот бұл істі Конституциядағы экс-пост факто заң шығаруға қатысты шектеулер емес, тиісті сот процесінің аясында қарастырды. Себебі экс-пост факто ережесі тек заңнамалық актілерге, сот шешімдеріне емес, шектеу қояды. Дегенмен, сот шешімдерін қабылдаудағы шектеулер тиісті сот процесінің ұғымдарында көрінеді. Мысалы, *Bouie v. City of Columbia* ісінде, сот заңның қылмыстық жауапкерге қарсы түсіндірілуі мүмкін екендігі туралы алдын ала ескертусіз, Оңтүстік Каролинаның қылмыстық құқық бұзу туралы заңын жаңаша түсіндіруге тыйым салды, бұл тиісті сот процесіне қайшы келеді деп шешті. *Bouie* және одан кейінгі істерде, Конституцияның XIV түзетуіне сәйкес, тиісті сот процесінің ережесі штаттарға қарсы экс-пост факто кепілдігін нақты түрде қамтымайтыны анықталды. *Bouie* ісінің негізінде «ескерту, болжау мүмкіндігі және, әсіресе, қылмыстық жазалар бұрынғыда бейкүнә болып саналған әрекеттерге қолданылғанда, әділ ескерту алу құқығы» сияқты негізгі сот процесінің ұғымдары жатыр. Тиісті сот процесінің ережесімен қорғалатын мүдделер жиынтығы мен экс-пост факто ережелерімен қорғалатын мүдделер жиынтығы айтарлықтай дәрежеде сәйкес келуі мүмкін болғанымен, *Bouie* ісінде көрсетілгендей, екі ереженің арасындағы айырмашылықты жою, ережелер арасындағы мәтіндік және контексттік айырмашылықтарды елемеуге әкелер еді. Басқаша айтқанда, жалпы құқық соттарына экс-пост факто заң шығаруға қатысты қатаң тыйым салу, оларды заманауи әлемде өмір сүретін тараптардың заңға қатысты тұрақты үміттерін ескере отырып, заңды түсіндіру мүмкіндігінен айырып алар еді. Әрине, жалпы құқық соттары өздері заң шығарады деп есептеген. Бірақ, олардың іс-әрекеттерін қалай сипаттасақ та, шын мәнінде, жалпы құқық соттары сол кездегідей, қазір де істерді шешіп, соның нәтижесінде ақыл мен тәжірибеге сүйене отырып, заңды қалыптастырып, жетілдіріп жатыр. Сот процесінің әділдігі осы сот эволюциясының процесіне сол кезде тыйым салған жоқ, және бүгінде де тыйым салмайды. Роджерс қазіргі жағдайда бір жыл және бір күн деген ереженің бұрынғыдай қолданылмауы мүмкін екенін болжауы керек еді. Он үшінші ғасырдағы медицина ғылымы өлімнің себебін анықтауға, соңғы соққыдан кейін көп уақыт өткен соң, жеткілікті дәлелдермен мүмкіндік бермеді. Осы себепті бір жыл және бір күн деген ереже адам өлтіру ісі бойынша қудалаудың мерзімін шектеу ретінде қолданылды. Алайда, медицина ғылымының жетістіктерімен сот-медициналық сарапшылар өлімнің себебін соңғы соққыдан кейін де анықтай алды. «Осы себепті, бір жыл және бір күн деген ереже көптеген юрисдикцияларда заңнамалық немесе сот арқылы жойылды», - деп атап өтті Теннесси Жоғарғы соты. Заңдағы осы кең таралған өзгеріс Роджерске, егер бұл ереже Теннессиде ресми түрде жойылмаған болса да, 1994 жылы американдық және Теннесси заңдарында ол енді қолданылмайтындығын ескертуі керек еді. Осыған сәйкес, Теннесси Жоғарғы соты Роджерстің өзінің ісі бойынша шағымды қарастыра отырып, ережеден ресми түрде бас тартуы және содан кейін осы шешімді өзінің ісіне кері күшпен қолдануы күтпеген және қорғауға келмейтін жағдай емес еді.

The Court evaluated this case under the rubric of due process rather than the limitations on ex post facto lawmaking present in the Constitution. This is so because the Ex Post Facto Clause limits only legislative actions rather than judicial decisions. However, limitations on ex post facto judicial decisionmaking are inherent in the notions of due process. For instance, in Bouie v. City of Columbia, , the Court had held that due process forbade applying a novel interpretation of South Carolina's criminal trespassing statute to a criminal defendant who had no prior warning that the statute might be interpreted in a manner adverse to the defendant. Bouie and subsequent cases applying Bouie made clear that the Due Process Clause of the Fourteenth Amendment did not incorporate the Ex Post Facto guarantee against the states in any particular manner. The rationale of Bouie rested on "core due process concepts of notice, foreseeability, and, in particular, the right to fair warning as those concepts bear on the constitutionality of attaching criminal penalties to what previously had been innocent conduct." Although the set of interests protected by the Due Process Clause might overlap substantially with the set of interests protected by the Ex Post Facto Clauses, to elide the distinction between the two provisions as set forth in Bouie would be to ignore the textual differences between the clauses as well as the contextual differences between legislative and judicial lawmaking. Put another way, imposing a strict prohibition against ex post facto lawmaking on common law courts would deprive such courts of the ability to interpret the law in a manner consistent with settled expectations of parties before it who live in the modern world. Common law courts at the time of the framing undoubtedly believed that they were finding rather than making law. But, however one characterizes their actions, the fact of the matter is that common law courts then, as now, were deciding cases, and in doing so were fashioning and refining the law as it then existed in light of reason and experience. Due process clearly did not prohibit this process of judicial evolution at the time of the framing, and it does not do so today. Rogers should have anticipated that the year and a day rule might no longer exist under modern circumstances. Thirteenth century medical science was not capable of determining the cause of death beyond a reasonable doubt after a significant amount of time had elapsed following the ultimately fatal blow. For this reason, the year and a day rule served as a kind of limitation period on murder prosecutions. However, as medical science has advanced, forensic scientists have been able to determine the cause of a person's death later and later after the fatal event occurs. "For this reason, the year and a day rule has been legislatively or judicially abolished in the vast majority of jurisdictions recently to have addressed the issue," as the Tennessee Supreme Court observed. This pervasive change in the law should have put Rogers on notice that, although the rule had not been formally abolished in Tennessee, it was clearly moribund in 1994 in American law generally and Tennessee law specifically. Accordingly, it was hardly unexpected and indefensible for the Tennessee Supreme Court, while considering an appeal from Rogers's own conviction, to first formally abolish the rule and then to apply that decision retroactively to his own case.

Келіспеушілік

Ex Post Facto Clause туралы өзінің түпнұсқалық түсінігін қолдана отырып, судья Скалия Теннесси Жоғарғы Сотының жыл мен бір күндік ережені өз сот тәжірибесінен алып тастау туралы шешімін кері күшпен қолдануы Роджерстің кісі өлтіру қылмысы бойынша айыпталуын жарамсыз деп тапты. Скалия көпшіліктен өзгеше пікір білдірді – Теннесси Жоғарғы Соты Роджерстің ісі бойынша бір жыл мен бір күндік ережені жойғанда, штаттың кісі өлтіру заңын өзгерткен. Егер заң шығарушы орган бұл ережені жойған болса, онда бұл жою Роджерстің ісіне қолданылуға болмайтын еді. Бірақ осы ережені жойған орган – штаттың Жоғарғы Соты болғандықтан, бұл қандай айырмашылық тудырады? Жалпы құқық соттарының заң шығару процесі – жаңа фактілік жағдайларға құқықтық қағидаларды қолдану – оларға жаңа фактілік жағдайларға жаңа құқықтық қағидаларды қолдануға тыйым салу арқылы тоқтатылмайды. Сондықтан Скалия Ex Post Facto Clause-ді «сайланбаған судьяларға» да, «барлық халықтың сайланған өкілдеріне» де бірдей қолдану керек деп санайды. Осылайша, осы жағдайда Блэкстоун айтқан және Framers сенген нәрселер жеткіліксіз болды [жалпы құқық сотының шешімінің негіздемесі ретінде]. Теннесси Жоғарғы Соты бір жыл мен бір күндік ереженің бастапқыда «жаман» екенін мойындаған жоқ; керісінше, ол ереженің қажеттілігі, өлімнің себептерін анықтау құралы ретінде, уақыт өте келе жоғалып кеткенін мәлімдеді. Бұл Конституция заң шығарушы органды ғана заң шығарудан шектейтінін түсіндіреді. Сот процесінің қабылданған нормалары бойынша [Framers кезінде] экс-пост-факто заңдары сот үшін мүмкін емес еді. Осы тарихи себептерге байланысты Скалия көпшілік Теннесси Жоғарғы Сотының тиісті процеске қатысты жасаған әрекеттерін талдау арқылы Ex Post Facto Clause-тың шектеулерін айналып өтпеуі керек деп санайды. «Мен Сот сияқты, бұл күшті көзқарас [ex post facto заң шығаруға қарсы] тек заң шығарушы орган қабылдаған кері күшпен әрекет ететін заңдарға ғана қатысты деп сенуге келмеймін және сот билігінің дәстүрлі шектерін елемеу арқылы соттың бірдей нәтижеге қол жеткізуіне де бірдей қатысты болмайды». Скалия сонымен қатар Роджерс бір жыл мен бір күндік ереженің толыққанды жойылғандығы туралы жеткілікті ескерту алғанын жоққа шығарды. Басқа жалпы құқық қылмыстарының ескірген элементтері де болды және жалпы құқық соты олардың енді жоқ екенін айта алмайды, өйткені олардың ежелгі негіздемесі өзгерді – мысалы, жалпы құқық ұрлығының элементі ретінде асыру немесе ұрлықтың элементі ретінде «жабық есікті бұзу». (Әрине, бүгінгі таңда бұл әрекеттер жалпы құқық емес, қылмыстық кодексте белгіленген жазаға тартылады.) Роджерс ереженің ескіргенін білген болуы мүмкін, бірақ сот немесе заң шығарушы орган оған хабардар еткенге дейін ереженің күші жойылғанын білмеуі мүмкін. Теннесси штатының заңдарында бұл ереже күмәнді болғанымен, Теннесси Жоғарғы Соты оның заңды екенін түсіндірді және сот әдетте мұндай мәлімдемелерді шындық деп қабылдайды. Скалия, оның пікірінше, ешқандай ескерту болмағандықтан, Роджерстің кісі өлтіру қылмысы бойынша айыпталуы жарамсыз деп қорытындылады.

Applying his originalist understanding of the Ex Post Facto Clause, Justice Scalia concluded that the Tennessee Supreme Court's retroactive application of its decision to remove the year and a day rule from its jurisprudence rendered Rogers's conviction for murder invalid. Scalia began with a different premise than the majority—that the Tennessee Supreme Court had changed that state's law of murder when it abolished the year and a day rule in Rogers's case. If the legislature had abolished the rule, the Ex Post Facto Clause would not allow that abolishment to apply to Rogers's case. Why should the fact that it was the state supreme court that abolished the rule make a difference? The process of lawmaking by common law courts—applying legal principles to novel fact situations—is not interrupted by forbidding them from applying new legal principles to new factual situations, after all. Scalia thus believed that there was no reason not to apply the Ex Post Facto Clause to "unelected judges" just as it applied to the "elected representatives of all the people." What occurred in the present case, then, is precisely what Blackstone said—and the Framers believed—would not suffice [as a rationale of decision by a common law court]. The Tennessee Supreme Court made no pretense that the year and a day rule was 'bad' from the outset; rather, it asserted the need for the rule, as a means of assuring causality of the death, had disappeared with time. Blackstone—and the Framers who were formed by Blackstone—would clearly have regarded that change in law as a matter for the legislature, beyond the power of the court That explains why the Constitution restricted only the legislature from enacting ex post facto laws. Under accepted norms of judicial process [that prevailed in the time of the Framers], an ex post facto law was simply not an option for the courts. For these historical reasons, Scalia believed, the majority should not have circumvented the strictures of the Ex Post Facto Clause by analyzing what the Tennessee Supreme Court had done under the rubric of due process. "I find it impossible to believe, as the Court does, that this strong sentiment [against ex post facto lawmaking] attached only to retroactive laws passed by the legislature, and would not apply equally to a court's production of the same result through disregard of the traditional limits on judicial power." Scalia also disagreed with the conclusion that Rogers had had fair warning that the year and a day rule was so moribund as to have been effectively abolished. Other common law crimes had outmoded elements, and certainly a common law court could not say those elements no longer existed because the ancient rationale for them had changed—asportation, as an element of common law larceny, or "breaking the close" as an element of burglary, for instance. (Of course, today this behavior would be subject to punishment under statutory definitions of crimes rather than common law definitions.) Rogers might have known that the rule was outmoded, but he could not have known that the rule had ceased to exist until the court or the legislature told him so. And although the rule might have had dubious status in Tennessee law, the Tennessee Supreme Court had explained that it was the law, and the Court typically takes such statements at face value. In the absence of any fair warning, as he saw it, Scalia concluded that Rogers's conviction for murder was not valid.