Франция королевасы Клод (1499-1524) – Франция патшайымы, Бретань герцогинясы. Әкесі XII Людовик пен анасы Анна Бретонскаяның қызы, Француз тағының мұрагері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция королевасы (1515–1524) және Бретань герцогинясы (1514–1524)
Queen of France (1515–1524) and Duchess of Brittany (1514–1524)
Франция Клоды (1499 жылдың 13 қазаны – 1524 жылдың 20 шілдесі) – 1514 жылдан 1524 жылы қайтыс болғанға дейін Бретань герцогинясы болды және король Франциск I-ге үйлену арқылы Франция королевасы атанды, бұл оқиға 1514 жылы, оның әкесі қайтыс болғаннан аз уақыт бұрын болды. Ол Франция королі Людовик XII және оның екінші әйелі, билеуші герцогиня Анна Бретаньнің қызы еді.
Claude of France (13 October 1499 – 20 July 1524) was the ruling Duchess of Brittany from 1514 until her death in 1524 and Queen of France by marriage to King Francis I, which was also in 1514, shortly before he became king on the death of her father. She was a daughter of King Louis XII of France and his second wife, the duchess regnant Anne of Brittany.
Өмір
Клод 1499 жылғы 13 қазанда Роморантин Лантенейде Франция королі Людовик XII және Бретань герцогинясы Аннаның үлкен қызы ретінде дүниеге келді. Ол Безансонның Клавдийы атымен аталды, анасы жүктілік кезінде осы қасиеттіге дұға тілеген, себебі тірі бала туғызып алғысы келген: екі некесінің барысында королева Анна кем дегенде он төрт рет жүкті болған, олардың ішінде тек екеуі ғана ересек жасқа жеткен – Клод және оның кіші қарындасы Рене, ол 1510 жылы туған.
Claude was born on 13 October 1499 in Romorantin Lanthenay as the eldest daughter of King Louis XII of France and Duchess Anne of Brittany. She was named after Claudius of Besançon, a saint her mother had invoked during a pilgrimage so she could give birth to a living child: during her two marriages, Queen Anne had at least fourteen pregnancies, of whom only two children survived to adulthood: Claude and her youngest sister Renée, born in 1510.
Некеге тұру туралы келіссөздер
Анасының тірі ұлдары болмағандықтан, Клод Бретань герцогтігінің мұрагері болып саналды. Алайда, Салика заңына сәйкес, Франция тәжі тек еркек мұрагерлерге және олардың арқылы ғана берілуі мүмкін еді. Бретаньді француз тәжінен бөліп ұстауға құштар болған Анна королева, кардинал Жорж д’Амбуаздың көмегімен, бұл мәселені шешу жолын тапты – Клод пен болашақ Киелі Рим императоры Карл V арасындағы неке шарты.
Because her mother had no surviving sons, Claude was heiress presumptive to the Duchy of Brittany. The crown of France, however, could pass only to and through male heirs, according to Salic Law. Eager to keep Brittany separated from the French crown, Queen Anne, with help of Cardinal Georges d'Amboise, promoted a solution for this problem, a marriage contract between Claude and the future Holy Roman Emperor Charles V.
Бұл, кардинал мен Франк (1451–1513), Рохан лорды, Гие маршалы ретінде танылған, арасында дау тудырды. Ол ханшайым мен Франция тәжінің мұрагері, Валуа герцогы арасындағы некені ынталы түрде қолдады, бұл Бретаньді Франциямен біріктіріп ұстауға мүмкіндік берер еді. 1501 жылдың 10 тамызында Лионда Клод пен болашақ Киелі Рим императоры Карл V арасындағы неке шартына Безансон архиепископы Франсуа де Буслейден, Уильям де Крой, Николас де Рутер және Пьер Лессеман, барлығы Карлдың әкесі Бургундия герцогы Филипптің елшілері қол қойды. Шартының бір бөлігінде Бретаньді жас ханзадаға мұра етуге уәде берілді, ол Кастилия мен Арагон, Австрия және Бургундия тақтарына кезегімен тұрды. Сонымен қатар, 1504 жылы қол қойылған Блуа шартының бірінші бөлігі, Людовик XII еркек мұрагерсіз қайтыс болған жағдайда Клодқа айтарлықтай күйеу ақысын берді: Бретаньнен басқа, Клод Милан мен Бургундия герцогтіктерін, Блуа және Асти графтықтарын, сондай-ақ Франция басып алған Генуя Республикасының аумағын алды. 1505 жылы, өте ауыр сырқаттанған Людовик XII өмірі үшін қорқып, жалғыз мұрагерінің билігіне қауіп келтіргісі келмеді, сондықтан Турдағы Генерал штабта Клодтың Карлмен жасалған келісімін бұзып, оны жас Валуа герцогының пайдасына қайта қарастырды. Савойяның Луизасы патшадан Клодтың оның ұлына үйленетіні туралы құпия уәде алған еді. Гье маршалының жеңісіне ашуланған Анна королева, оның мемлекетке опасыздық жасағаны үшін Париж Парламенті алдында сотталуын қамтамасыз ету үшін барлық ықпалын қолданды.
This sparked a dispute between the Cardinal and fr (1451–1513), Lord of Rohan, known as the Marshal of Gié, who fervently supported the idea of a marriage between the princess and the Duke of Valois, the heir presumptive to the French throne, which would keep Brittany united to France. On 10 August 1501 at Lyon the marriage contract between Claude and the future Holy Roman Emperor Charles V was signed by François de Busleyden, Archbishop of Besançon, William de Croÿ, Nicolas de Rutter and Pierre Lesseman, all ambassadors of Duke Philip of Burgundy, Charles' father. A part of the contract promised the inheritance of Brittany to the young prince, already the next in line to thrones of Castile and Aragon, Austria and the Burgundian Estates. In addition, the first Treaty of Blois, signed in 1504, gave Claude a considerable dowry in the likely case of Louis XII's death without male heirs: besides Brittany, Claude also received the Duchies of Milan and Burgundy, the Counties of Blois and Asti and the territory of the Republic of Genoa, then occupied by France. In 1505, Louis XII, very sick, fearing for his life and not wishing to threaten the reign of his only heir, cancelled Claude's engagement to Charles in the Estates Generals of Tours, in favor of his heir, the young Duke of Valois. Louise of Savoy had obtained from the king a secret promise that Claude would be married to her son. Queen Anne, furious to see the triumph of the Marshal of Gié, exerted all her influence to obtain his conviction for treason before the Parliament of Paris.
Бретань герцогинясы
1514 жылдың 9 қаңтарында анасы қайтыс болғаннан кейін Клод Бретань герцогинясы атанды; төрт айдан соң, 18 мамырда, 14 жасында ол Сен-Жермен-ан-Лайде өзінің туысы Францискке үйленді. Осы одақ арқасында Бретань француз тәжімен біріктіріліп, егер Людовик XII мен Англияның Мэриінің үшінші некесі (1514 жылдың 9 қазанында болған) көптен күткен мұрагерді дүниеге әкелмесе, осылай болып қалатын болды. Бірақ Людовик XII-нің үшінші некесі ұзаққа созылмады және баласыз аяқталды: Людовик XII 1515 жылдың 1 қаңтарында, үйленгеннен кейін үш ай өтпей, төсек бөлмесінде тырысып шаршап қайтыс болды деген қауесет бар. Франциск пен Клод патша және патшайым болды, тарихта Бретань герцогинясы Франция патшайымы болған үшінші жағдай. Бретань герцогинясы ретінде Клод герцогтіктің барлық істерін күйеуіне жүктеді; алайда ол Бретаньді Францияға қосу туралы оның бірнеше рет айтқан ұсынысын қабылдамай, орнына ең үлкен ұлын герцогтіктің мұрагері етіп тағайындады.
On 9 January 1514, when her mother died, Claude became Duchess of Brittany; and four months later, on 18 May, at the age of 14, she married her cousin Francis at Saint Germain en Laye. With this union, it was secured that Brittany would remain united to the French crown, unless the third marriage of Louis XII with Mary of England (celebrated on 9 October 1514) produced the long waited heir. However, the third marriage of Louis XII was short lived and childless: Louis XII died on 1 January 1515, less than three months after the wedding, reputedly worn out by his exertions in the bedchamber. Francis and Claude became king and queen, the third time in history that the Duchess of Brittany became Queen of France. As Duchess of Brittany, Claude left all the affairs of the Duchy to her spouse; she did, however, refuse his repeated suggestion to have Brittany incorporated into France, and instead named her oldest son heir to the duchy.
Өлім
Клод 1524 жылы 26 шілдеде Блуа шатырында жиырма төрт жасында қайтыс болды. Кейбір тарихшылар Клодтың 20 шілдеде қайтыс болғанын айтады, бірақ бұл қателік алғаш рет Роберт де ла Марктің естеліктерінің он тоғызыншы ғасырдағы басылымында пайда болды, бұл туралы автор Сильвия Барбара Собертон көрсеткен. Оның өлімінің нақты себебі дереккөздер мен тарихшылар арасында дау туды: кейбіреулер оның босану кезінде немесе түсік тастағаннан кейін қайтыс болғанын айтса, басқалары оның көптеген жүктіліктен кейін шаршап қайтыс болғанын немесе анасы сияқты сүйек туберкулезіне шалдыққанын, ал кейбіреулері күйеуінен жұққан сифилис салдарынан қайтыс болғанын айтады. Ол Сент-Дени базиликасында жерленген. Бастапқыда оның орнын үлкен ұлы, дофин Франциск, Клодтың жесір күйеуі король Франциск I қамқоршылығымен герцог Франциск III иеленді. 1536 жылы дофин қайтыс болғаннан кейін, Клодтың екінші ұлы, Орлеан герцогы Генрих дофин және Бретань герцогы болды. Кейін ол Генрих II ретінде Францияның патшасы болды. Клодтың жесір күйеуі Клод қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, император Карл V-нің қарындасы, Австрияның Элеонорасына қайта үйленді. Сарайдағы атмосфера айтарлықтай бұзылып, король Францисктың 1547 жылы сифилис салдарынан қайтыс болғаны туралы әңгімелер тарады.
Claude died on 26 July 1524 at the Château de Blois, aged twenty four. Some historians state that Claude died on 20 July, but this is a mistake that first originated in the nineteenth century edition of Robert de la Marck's memoirs, as pointed out by author Sylvia Barbara Soberton. The exact cause of her death was disputed among sources and historians: while some alleged that she died in childbirth or after a miscarriage, others believed that she died for exhaustion after her many pregnancies or after developing bone tuberculosis (like her mother) and finally some believed that she died from syphilis caught from her husband. She was buried at St. Denis Basilica. She was initially succeeded as ruler of Brittany by her eldest son, the Dauphin Francis, who became Duke Francis III, with Claude's widower King Francis I as guardian. After the Dauphin's death in 1536, Claude's second son, Henry, Duke of Orleans, became Dauphin and Duke of Brittany. He later became King of France as Henry II. Claude's widowed husband himself remarried several years after Claude's death, to Eleanor of Austria, the sister of Emperor Charles V. The atmosphere at court became considerably more debauched, and there were rumours that King Francis’ death in 1547 was due to syphilis.
"Королева Клод"
Клод өте нәзік, шалғайдай кішкентай, жаңғақтай мөлшердегі, ақшыл-жасыл түсті, көгілдір жабынмен жабылған реңді құрма ретінде есте қалады. Францияда оны әлі күнге дейін "Reine Claude" (сөзбе-сөз аударғанда, "Королева Клод") деп атайды, ал Англияда "greengage" деп біледі.
Claude is remembered in a classic small plum, the size of a walnut, pale green with a glaucous bloom. It is still called "Reine Claude" (literally, "Queen Claude") in France and is known in England as a "greengage".
Халықтық мәдениеттегі бейнелер
Франция королевасы Клодты Showtime телесериалының "Тюдорлар" бірінші маусымында Габриэлла Райт сомдады. "Мейірімді королева Клод" Робин Максвеллдің "Мадемуазель Болейн" романындағы маңызды кейіпкер. 2015–16 жылдардағы испандық тарихи ойын-фильмі "Карлос, рей имперадор" ("Карл, император патша") телесериалында Клод патшайымын Эва Руфо ойнады.
Queen Claude of France is played by Gabriella Wright in season one of the Showtime series The Tudors. "Kind Queen Claude" is a major character in Robin Maxwell's Mademoiselle Boleyn. In the 2015–16 Spanish historical fiction television series Carlos, rey emperador (Charles, King Emperor), Queen Claude is played by Eva Rufo.