Кіріспе

Қос штамп (сонымен қатар, хабтың екі еселеуі деп те аталады) – нумизматикада қолданылатын термин, ол жұмыс штампындағы сурет элементтерінің қайталануын білдіреді. Бұл штамп немесе хабтың хабтастыру процесінде дұрыс келмеуі салдарынан туындайды. Екі еселеудің күші өте шалқақ және оқшауланғаннан бастап, өте күшті және кең тарағанға дейін өзгеріп отыруы мүмкін. Екі еселеудің нақты себебі де әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан белгілі және гипотезалық себептерді анықтау үшін жіктеу жүйесі жасалған. Егер көзге көрінетін болса немесе танымал монеталар сериясында кездессе, екі штампты монеталар коллекционерлердің арасында өте танымал және осыған ұқсас, бірақ екі еселеуі жоқ монетадан қымбатқа түседі. Ең танымал екі штампты монета – 1955 жылғы АҚШ центінің екі штампты нұсқасы, ол әдетте аукционда 1000 доллардан астамға сатылады. Бұл термин көбінесе "қос штамп" деп қате жазылады.

АҚШ-тың монеталары

Екі еселенген монеталар АҚШ Монета жасау орталығында монета қалыптары жасалатын тәсілдің нәтижесі болып табылады. 1997 жылға дейін қалып жұптары (соққы қалып және иінтірек қалып) монетада көрінуі тиіс дизайн элементтерін қамтитын түйірлер арқылы жасалған. Бос қалыптарды қыздырып (жұмсарту үшін), содан кейін түйірге басып, түйірден жұмыс қалыптарына дизайнды көшіруге болады. Кей жағдайларда түйірден қалыпқа дизайн элементтерін көшіру үшін бір әсер жеткіліксіз болды, сондықтан дизайнның жеткілікті бөлігін көшіру үшін бірнеше әсер қажет болды. Осы себепті, бірінші әсерден кейін қалып қайта қыздырылып, екінші әсерге дайындалған. Монета жасаушылар түйір мен жұмыс қалыбын дәл келтіру үшін нұсқауларды пайдаланып, үстіне жабысу немесе екі еселенген қалыпты болдырмауға тырысты. Осы процесте қалыптарды дұрыс келтірмегенде монета жасаушылар екі еселенген монеталар жасады. Көп жағдайда үш-төртеу әсер қажет болды, бұл сирек үш және төрт еселенген қалыптарға әкелуі мүмкін. Қазіргі монета жасау әдістері қалып жасау кезінде бір ғана түйірді сығу әдісін қолдану арқасында мұндай монеталардың саны азайды, бірақ қазіргі АҚШ монеталарында екі еселенген қалыптар әлі де кездеседі. 1996 жылдан кейін енгізілген жаңа қалып жасау процесінде түйірден қалыпқа барлық дизайнды көшіру үшін тек бір әсер қажет болды. Бірақ, бұл қысымның өте жоғары екені анықталды, сондықтан кейбір қалыптар осы процесте сәл бұрылып кетеді. Қазіргі американдық монеталардағы екі еселенген қалыптар көбінесе Линкольн центтерінде табылады. 2004 жылғы Бейбітшілік кері никелінде күні, ұраны, дизайнердің бас әріптері және Томас Джефферсонның қабағы екі еселенген. 2005 жылғы "Бизон" кері никелінде "Liberty" сөзі мен монетаның басқа да элементтерінде шамалы екі еселену байқалады.