Америкадағы Норвегиялық Евангелиялық Лютерандық Синодының Тарихы

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарында жойылған христиан діни ағымы

Америкадағы Норвегиялық евангелистік лютеран шіркеуінің Синоды, көбінесе Норвегиялық Синод деп аталады, 1853 жылы құрылды. Оған Иллинойс, Айова, Миннесота және Висконсин штаттарындағы шіркеулер кірді.

Тарих

1853 жылдың ақпанында Клаус Лориц Клаусен, Ханс Андреас Стуб, Адольф Карл Преус, Герман Амберг Преус, Г. Ф. Дитрихсон, Якоб Аалл Оттесен және Р. Д. Брандт сияқты бірнеше лютеран дін қызметкерлері Америкадағы Норвегиялық евангелистік лютеран шіркеуін құрды, ол көбінесе Норвегиялық синод деп белгілі болды. Ол Висконсин штатының Мэдисон қаласының жанындағы Джефферсон Прери қонысының маңындағы Кошконг және Лютер аңғарында құрылды. Алғашқы конфессиялық басшылардың бірі Ульрик Вильгельм Корен болды. Синод Норвегия шіркеуінің рәсімін қабылдады. 1868 жылы атауы Америкадағы Норвегиялық евангелистік лютеран шіркеуінің синоды деп өзгертілді. Алғашқы жылдары Норвегиялық синодтың семинария студенттері Сент-Луис қаласындағы Конкордия семинариясына жіберілді. 1861 жылы Лютер колледжі Висконсин штатының Ла-Кросс қаласының жанында құрылып, келесі жылы Айова штатының Декора қаласына көшірілді. Питер Лорантиус Ларсен 1861 жылдан бастап 1902 жылы президенттік лауазымынан кеткенге дейін Лютер колледжінің президенті болды. 1876 жылы конфессия Висконсин штатының Мэдисон қаласында (кейіннен Сент-Полға көшірілді) Лютер семинариясын құрды. Бірлік пен ынтымақтастыққа ұмтылып, 1872 жылы Норвегиялық синод Миссури, Висконсин және Огайо синодтарымен бірге Солтүстік Американың евангелистік-лютерандық синодтық конференциясын құрды. Алайда, Норвегиялық синод көп ұзамай тағдыр және кешірім мәселелері бойынша ішкі дау-жанжалдарды бастан кешірді, ал 1880 жылдары оның қауымдарының үштен бірі шығып кетті. Бұл наразы "Миссуриге қарсы бауырластық" қауымдары 1890 жылы Норвегиялық Августа синодымен және Норвегиялық Даниялық конференциясымен бірігіп, Американың Біріккен Норвегиялық лютеран шіркеуін (норв. Den Forenede Kirke) құрды. Лютерандық бірлікті нығайтуға жасалған әрекеттер XX ғасырдың басында да жалғасты. 1912 жылғы Мэдисон келісімінде (норв. Madison Opgjør) Хауге синоды, Біріккен шіркеу және Норвегиялық синод өкілдерінің келісімі бойынша, Норвегиялық лютерандардың біртұтас юрисдикцияға бірігуі үшін доктриналық талқылаулар мен келісімдер жасау қажет болды. Нәтижесінде 1916 жылы Остин келісіміне қол қойылды, ал 1917 жылдың 9 маусымында Біріккен шіркеу, Хауге синоды және Норвегиялық синод бірігіп, Норвегиялық лютеран шіркеуіне айналды. 1946 жылы бұл ұйым өзінің атауын Евангелиелік лютеран шіркеуі деп өзгертті. Бірігулер сериясы арқылы 1960 жылы Америка лютеран шіркеуінің құрамына кірді, ал қазір Америкадағы Евангелиелік лютеран шіркеуі (ELCA) болып табылады. 1917 жылғы бірігуден кейін доктриналық себептермен бірігуге қосылмаған шағын топ Америка евангелистік лютеран шіркеуінің Норвегиялық синоды ретінде қайта құрылды (кейде "Кіші Норвегиялық синоды" деп аталады). Бұл топ Норвегиялық синодтың ескі доктринасы мен тәжірибесін сақтауға міндеттенді. 1957 жылы оның атауы Евангелиелік лютерандық синод болып өзгертілді.

In February 1853, several Lutheran ministers including Claus Lauritz Clausen, Hans Andreas Stub, Adolph Carl Preus, Herman Amberg Preus, G. F. Dietrichson, Jacob Aall Ottesen, and R. D. Brandt organized the Norwegian Evangelical Lutheran Church in America, commonly known as the Norwegian Synod. It was organized at Koshkonong and Luther Valley near the Jefferson Prairie Settlement outside Madison, Wisconsin. Among the first denominational leaders was Ulrik Vilhelm Koren. The synod adopted the ritual of the Church of Norway. In 1868 the name was changed to the Synod for the Norwegian Evangelical Lutheran Church in America. In the early years Norwegian Synod seminary students were sent to Concordia Seminary in St. Louis, Missouri. Luther College was founded near La Crosse, Wisconsin, in 1861, and relocated to Decorah, Iowa, the next year. Peter Laurentius Larsen served as president of Luther College from 1861 until he resigned from the presidency in 1902. In 1876, the denomination established Luther Seminary in Madison, Wisconsin, (later moved to St. Paul). Desiring unity and cooperation with fellow Lutherans, in 1872 the Norwegian Synod was a co founder of the Evangelical Lutheran Synodical Conference of North America along with the Missouri, Wisconsin, and Ohio synods. However, the Norwegian Synod soon experienced internal division over questions concerning predestination and conversion, and during the 1880s about a third of its congregations left. These dissenting "Anti Missourian Brotherhood" congregations joined in 1890 with the Norwegian Augustana Synod and the Norwegian Danish Conference to form the United Norwegian Lutheran Church of America (Norwegian:Den Forenede Kirke). Further attempts at Lutheran unity continued into the early 20th century. The 1912 Madison Settlement (Norwegian: Madison Opgjør), agreed upon by representatives of the Hauge Synod, the United Church, and the Norwegian Synod, called for doctrinal discussions and compromises to take place so that Norwegian Lutherans could unite into a single jurisdiction. The result was the Austin Agreement of 1916, and on June 9, 1917, the United Church, the Hauge Synod, and the Norwegian Synod merged to become the Norwegian Lutheran Church of America. In 1946, that body changed its name to the Evangelical Lutheran Church. Through a series of mergers, it became part of the American Lutheran Church in 1960, and currently the Evangelical Lutheran Church in America (ELCA). After the merger of 1917, a small group who chose not to join the merger for doctrinal reasons, reorganized as the Norwegian Synod of the American Evangelical Lutheran Church (sometimes referred to as the "Little Norwegian Synod"). This group committed itself “to continue in the old doctrine and practice of the Norwegian Synod". In 1957, it changed its name to become the Evangelical Lutheran Synod.

Басқа дереккөздер

Аберг, Теодор Арне. Тау басындағы қала, Евангелиелік лютерандық Синод тарихы (Норвегия Синоды) 1918–1968. Никол, Тодд В. Барлық осы лютерандар (Minneapolis, MN: Augsburg Publishing House, 1986)
Нельсон, Э. Клиффорд және Феволд, Юджин Л. Норвегиялық американдықтар арасындағы лютеран шіркеуі: Евангелиелік лютеран шіркеуінің тарихы (Minneapolis: Augsburg Publishing House, 1960)
Вольф, Эдмунд Джейкоб. Америкадағы лютерандар: күрес, даму, ықпал және тамаша өсімнің тарихы. (Нью-Йорк: Дж. А. Хилл, 1889)