Гершел Салтцман: Канадтық продюсер және «Джеймс Бонд» фильмінің жасампаздарының бірі

Кіріспе

Herschel "Harry" Saltzman) – канадалық театр және кино продюсері (1915–1994). Ол 1915 жылдың 27 қазанында дүниеге келіп, 1994 жылдың 28 қыркүйегінде қайтыс болды. Herschel Saltzman Альберт Р. Брокколимен бірлесіп, «Джеймс Бонд» фильмдер сериясының алғашқы тоғыз фильмін продюсерлік еткенімен танымал. Өмірінің көп бөлігін Англияның Букингемшир графтығындағы Денхем қаласында өткізді.

Ерте өмір

Солтцман Квебек штатының Шербрук қаласындағы ауруханада дүниеге келді. Өмірінің алғашқы жеті жылын Нью-Брансуиктің Сент-Джон қаласында өткізді. Әкесі бау-бақшашы болған және 1905 жылы Польшаның Козиенице қаласынан (сол кездегі Ресей империясының құрамындағы Конгресс Польшасы) АҚШ-қа көшіп келген. 1909 жылы Дораға үйленді. 1910 жылы отбасы Канадаға көшіп, онда төрт үлкен балалары (Минни, Флоренс, Гарри және Изадор) дүниеге келді. Кейін отбасы Кливлендке (Огайо штаты) көшті. Солтцман өзінің қай жерде туылғанын білгенде 30 жаста болды. 1942 жылы Солтцман Fanchon & Marco Enterprises компаниясымен келісімшартқа қол қойды. Батыс жағалауға ірі фильмдерге қол қою үшін барды. Риц ағайындыларын іздеді, бірақ фильмге қатысты міндеттемелеріне байланысты олар келісімшартқа қол қоя алмады. 1943 жылы Солтцман Гилберт ағайындыларының біріккен циркін басқарды. Жарнамаға сәйкес, 1943 жылғы маусым 26 мамырда Нью-Джерси штатының Клифтон қаласында басталды және қазан айының ортасына дейін Шығыс Америка штаттары бойынша толыққанды броньдалды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай Ванкувердегі Корольдік Канада Әуе Күштеріне қатысты, ол бастапқыда Қытайдағы Коммунистік партия мен Гоминьдан арасындағы азамат соғысын таратуға бағытталған. Бірақ ол "шығыс пен батыс арасындағы айырмашылықтар" салдарынан жұмыстан кетті, олар оған "мүлдем үмітсіз" көрінді. 1951 жылдың ақпанына қарай Mountie Enterprises Corporation және Солтцманның жаңа компаниясы Rider Amusement Corporation жақсы бизнес жүргізіп жатқанын хабарлады, себебі екі компания да көптеген американдық қалалардағы ірі дүкендерге монетамен жұмыс істейтін ойыншық жылқыларды орнату туралы келісімшарттар жасады. Солтцман әр ойыншық жылқыдан күніне 35 доллар табатынын айтты (2023 жылы 413,30 долларға тең).

Ол Роберт Монтгомери ұсынатын өндірістің жетекшісі болды және "Шетелдік легионның капитаны Галлант" фильмін жасады. Джудит Кранц Солтцманмен қысқа уақытқа кездескенін айтады. Кранцтың әкесі Солтцманды жақсы көріп, оны қызықты әңгімелесуші деп санайтын. Кранц Солтцман оған үйлену ұсынысын жасады деді. Ол оның сыртқы келбеті өзіне ұнамайтынын айтып, бас тартты, кейін бұл шешіміне өкінді, себебі оны "тамаша серіктес, керемет қиялы бар" деп ойлады. 1950 жылдардың ортасында ол төрт адамнан тұратын отбасымен бірге Ұлыбританияға көшті, онда ол қайтадан театр туындыларын жасады. "Темір шапан" (1956) атты пьесаны бейімдеу арқылы кино бизнесіне енді. Солтцман Тони Ричардсон мен Джон Осборнмен бірге Woodfall Film Productions компаниясын құрды және "1959 жылғы Қарсықта қайт" және "1960 жылғы Сабантуй түні және жексенбі таңғы" сияқты басқа да танымал әлеуметтік реализм драмаларын жасады. Кинорежиссер Энтони Манн Солтцманның мансабындағы қарама-қайшылықты атап өтті: "Гарри бұрын керемет фильмдер түсіретін; қазір ол өте табысты фильмдер жасайды. Адам өмір бойы суретші бола алмайды". 1961 жылдың басында Джеймс Бондтың "Голдфингер" романын оқып, қуанған ол кейіпкердің киноқұқығын алуға тырысты. 1962 жылы Солтцман Альберт Р. Брокколимен бірге Danjaq, S. A. компаниясын құрды. Бұл компания экрандағы Джеймс Бондтың авторлық құқықтары мен сауда белгілеріне жауапты холдинг компаниясы және олар құрған Eon Productions компаниясының бас компаниясы болды, ол Бонд фильмдерін шығару үшін құрылған. Danjaq лақап аты Брокколи мен Солтцманның әйелдерінің аттарының бірінші әріптерінен – Дана мен Жаклиннен құралған. 1958 жылы ол Lowndes Productions өндіріс компаниясын құрды, бірақ ол оны 1965 жылға дейін фильмдер шығару үшін пайдаланбады, содан кейін оны сегіз фильмге пайдаланды, олардың ішінде Майкл Кейнмен бірге Гарри Палмердің үш фильмі: "The Ipcress File" (1965), "Funeral in Berlin" (1966) және "Billion Dollar Brain" (1967). Компанияның соңғы туындысы 1988 жылы шықты, ал 1992 жылы таратылды. Алайда 1972 жылы Солтцман Швейцарияның Юнион банкі берген қарызын өтеу үшін "Technicolor" акцияларының 370 000 акциясын сатуға мәжбүр болды. Film Bulletin сондай-ақ 1970 жылғы проксидегі Солтцманның бұрынғы одақтастарының кейбірі Солтцманды сатып алған акцияларын сатуға мәжбүр етті және оны Technicolor кеңесінен шығаруға тырысты деп мәлімдеді. Солтцман Technicolor атқарушы кеңесінің мүшелеріне қарсы бірнеше сотқа шағым түсіріп, "фирмадағы өз позициясын сақтап қалу үшін" сөз байласуды талап етті. Сценарист Том Манкивичтің айтуынша, Technicolor 1970 жылы Солтцман компанияны басқарған кезде акциясы 30 долларға сатылды; 1972 жылы, Солтцман құлатылған кезде, акциясы 8 долларға сатылды. Бір кезде Солтцман швейцариялық банкке төлемдерді тоқтатқан. 1978 жылдың 24 сәуірінде Ұлыбританияның Жоғарғы сотының судьясы сэр Патрик О'Коннор Солтцманды американдық заң фирмасына 28 000 доллар, сондай-ақ сот шығындары мен сот төлемдері ретінде 10 500 доллар төлеуге міндеттеді. Солтцман қаржылық қиындықтарын шешу үшін осы фирманы жалдаған. Солтцманның 1970 жылдардағы өндірістері де мәселелі болды. Оливия Ньютон-Джонның қатысуымен түсірілген ғылыми-фантастикалық мюзикл "Toomorrow" көрсетілімнен алынып тасталды және бірнеше сотқа шағымдануға әкелді. Сондай-ақ 1970 жылы Солтцман Рудольф Нуреевтың қатысуымен биші Васлав Нижинский туралы фильмді түсіруді жоспарлаған, бірақ түсірілім басталғанға бірнеше апта қалғанда одан бас тартты. Режиссер Тони Ричардсон Солтцманның өзін тым жоғары бағалап алғанын және фильмді жасауға жеткілікті қаражаты болмағанын айтты. 1970 жылдар бойы Солтцман Грегори Пек пен Ли Ремик қатысуымен түсірілуі тиіс болған "қайта кішірейтілген адам" туралы "The Micronauts" фильмін жасауға тырысты, бірақ бұл жоба аяқталмай қалды және 1970 жылдардың соңында тоқтатылды. Көптеген қаржылық қиындықтарға байланысты Солтцман 1975 жылы Danjaq компаниясындағы 50% үлесін United Artists Corporation компаниясына сатты. Кейін денсаулығы нашарлап, депрессияға ұшырады. 1980 жылы Солтцман H. M. Tennent Ltd. театрлық өндіріс компаниясын сатып алып, төрағасы болды. Солтцман содан кейін кино бизнесінен көтерілді. Ол Васлав Нижинскийдің өмірі туралы фильм жасауды ұзақ уақыттан бері армандаған, оның құқықтарын 1960 жылдары сатып алған. Ол 1980 жылы "Nijinsky" фильмінде атқарушы продюсер ретінде және 1988 жылы түсірілген британдық-итальяндық-югославтық бірлескен "Time of the Gypsies" фильмінде атқарушы продюсер ретінде көрінді. 1992 жылы Солтцман H. M. Tennant компаниясын таратып жіберді.

He became production supervisor on Robert Montgomery Presents and produced Captain Gallant of the Foreign Legion. Judith Krantz claims that she and Saltzman briefly dated. Krantz's father liked Saltzman and found him an entertaining conversationalist. Krantz claims that Saltzman proposed to her. She declined, saying that he was not her physical type, which she regretted because she thought he was "a wonderful companion, with a fantastic imagination." He moved, what was by then his family of four, to the UK in the mid 1950s, where he again produced theatre. He entered the film business by producing The Iron Petticoat (1956), a play adaptation. Saltzman started Woodfall Film Productions with Tony Richardson and John Osborne, and produced other acclaimed social realism dramas such as 1959's Look Back in Anger and 1960's Saturday Night and Sunday Morning. Film director Anthony Mann noted the dichotomy in Saltzman's career: "Harry used to make great pictures; now he makes very successful ones. After all, you can't be an artist all your life." In early 1961, excited by reading the James Bond novel Goldfinger, he made a bid to land the film rights to the character. Saltzman co founded Danjaq, S. A. with Albert R. Broccoli in 1962. It was a holding company responsible for the copyright and trademarks of James Bond on screen, and the parent company of Eon Productions, which they also set up as a film production company for the Bond films. The moniker Danjaq is a combination of Broccoli's and Saltzman's wives' first names, Dana and Jacqueline. In 1958, he had set up the production company Lowndes Productions, but he did not use it for film production until 1965, and used it for eight productions thereafter, among them his three Harry Palmer films with Michael Caine: The Ipcress File (1965), Funeral in Berlin (1966) and Billion Dollar Brain (1967). The company's last production came out in 1988, and it was dissolved in 1992. However, by 1972 Saltzman reportedly had to sell off 370,000 shares of Technicolor stock to repay his loan from the Union Bank of Switzerland. Film Bulletin also claimed that some of Saltzman's former allies in the 1970 proxy had forced Saltzman to sell the stocks — which they purchased — and were seeking to oust him from the Technicolor board. Saltzman filed several lawsuits against Technicolor executive board members, claiming conspiracy "seeking to retain his positions in the firm." Screenwriter Tom Mankiewicz claims Technicolor was selling at $30 per share, when Saltzman took control of the company in 1970; it was selling at $8 a share by 1972, at the time Saltzman was ousted. At some point, Saltzman defaulted on the interest payments to the Swiss Bank. On April 24, 1978, Sir Patrick O'Connor of the British High Court ordered Saltzman to pay an American law firm ($28000) plus ($10500) in post judgment interest and court costs. Saltzman had retained the firm to resolve his financial difficulties. Saltzman's productions in the 1970s also proved problematic. A science fiction musical, Toomorrow starring Olivia Newton John, was withdrawn from release and resulted in several lawsuits. Also in 1970, Saltzman cancelled a planned film, several weeks before shooting was to begin, about the dancer Vaslav Nijinsky, starring Rudolf Nureyev. Director Tony Richardson believed that Saltzman had overextended himself, and did not have the funds to make the film. Throughout the 1970s, Saltzman struggled to make a film of The Micronauts — a "shrunken man", which was a science fiction story to have starred Gregory Peck and Lee Remick — investing much money into the doomed project, that was finally shelved in the late 1970s. Due to numerous financial difficulties, Saltzman sold his 50% stake in Danjaq to United Artists Corporation in 1975. Subsequently, his health also declined and he became depressed. In 1980, Saltzman purchased the theatrical production company H. M. Tennent Ltd., becoming its chairman. Saltzman all but retired from the movie business thereafter. He had long desired to produce a film on the life of Vaslav Nijinsky, based on biographies, the rights to which he had acquired in the 1960s. He has an executive producer credit on the film Nijinsky in 1980, and the 1988 British Italian Yugoslavian co production Time of the Gypsies. In 1992, Saltzman dissolved H. M. Tennant.

Жеке өмір

Солтсман үш рет үйленген. Ол Калифорнияда қысқа мерзімге үйленген. 1980 жылдың 31 қаңтарында Жаклин Солцман қатерлі ісіктен көз жұмды. 1982 жылы Солцман Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы 15 бөлмелі Venetian Isles үйін сатып, Лондонға қайта оралды. Оның екі үлкен баласы мектепті бітіріп, ал кіші баласы Швейцарияда оқыды. Гарри Солцман кейін Адриана Гинсбергке үйленді. 1994 жылдың 28 қыркүйегінде Парижді аралап тұрғанда жүрек талмасынан қайтыс болды.