Фарнли: Тарихы мен географиясы

Кіріспе

Лидс ауданы, Батыс Йоркшир, Англия

Этимология

Фарнли атауы алғаш рет 1086 жылы Domesday Book-те Fernelei ретінде тіркелген. Атау көне ағылшын тіліндегі fearn («папоротник») және lēah («орман ішіндегі ашық жер») сөздерінен шыққан, сондықтан «папоротниктермен ерекшеленетін ашық алаң» деген мағынаны білдіреді.

Фарнли

Фарнли ауылы (сондай-ақ Ескі Фарнли деп те аталады) ерте ортағасырлық дәуірге дейін сонатын шағын ауыл шаруашылығымен айналысқан елді мекен ретінде қалыптасқан. Domesday Book-та алғаш рет тіркелген кезде, ол Морли жүзінің құрамына кірді және корольдік жердің бөлігі болды, Ильберт де Лейси – бас жалға алушы. Алғашқы Фарнли ауылы Кросс-лейн маңында пайда болды, ол Фарнли Холлға (Холл-лейнде) және Фарнли Манор-хаусына (Холл-лейн мен Чапел-лейннің қиылысында) қызмет көрсетті. Фарнлидің манурасы мен иеліктері 1086 жылы Суэйн Фитц Алрикке, содан кейін оның ұрпақтарына тиесілі болды, 1497 жылы неке арқылы сэр Джеймс Денбиге өтті. Денбилер оны шамамен 300 жыл бойы иеленді, содан кейін Джеймс Армитаж сатып алды. Фарнлиді Баун, Жоғарғы Мур Сайд және Төменгі Мур Сайд ауылдары қоршап тұрды. Фарнли 19-ғасырға дейін тығыз орманды болды, ал Фарнли Вуд 1663 жылы Карл II-ге қарсы болашақ көтеріліс үшін бас қосу орыны болды, бұл Фарнли Вуд қастандығы деп белгілі болды (Грин-лейннің төменгі жағындағы Сайкс орманында болды деп есептеледі). Көтеріліс қолдау таппағандықтан сәтсіз аяқталды, бірақ сатқындық салдарынан 26 қатысушы өлім жазасына кесілді, ал 16 адам Йорк қаласында асылып, жартылай кесілді. Фарнли тұрғындары аймақты қоршаған диірмендерде жұмыс істеді, оның ішінде Боттербоул диірмені және Пост Хилл маңындағы үш диірмен (оның ішінде Юнион Бридж диірмені және Фарнли мен Верхний Миллдің жүн диірмендері) бар еді. Жаңа Фарнли 19-ғасырдың басында ғана Эдвард Армитаж Фарнли темір зауытын және Фарнли отқа төзімді саз зауытын іске қосқаннан кейін ауыл ретінде пайда болды. Ол көптеген жұмысшыларға мұқтаж болды, сондықтан олар үшін үйлер салды, соның нәтижесінде Фарнлидің бір бөлігі ретінде танылған жер Жаңа Фарнлиге айналды. 19-ғасырдың өнеркәсіптік революциясымен байланысты қалалық кеңеюге байланысты Лоу Мур Сайд Жаңа Фарнлиге, ал Баун Фарнлиге қосылды. Бұл екі елді мекеннің жақын орналасуы бүкіл аймақты Жаңа Фарнли деп атауға себеп болды, ал Холл-лейн мен Кросс-лейн маңындағы аймақ (алғашқы Фарнли ауылы) халық арасында Ескі Фарнли деп белгілі болды. Ескі Фарнлидің төменгі бөлігінде Сент Уилфрид шіркеуі орналасқан. Сент-Майкл шіркеуі Фарнли саябағында, Фарнли Холлдың әсем үйінің жанында орналасқан. Алғашқы Фарнли ауылындағы дүкендерге шаштараз, газет сату орын және шағын дүкен кіреді. Фарнлиде төменгі жағында дүкендер орналасқан (алғашқыда Баун ауылы болған), олардың ішінде пицца алып кету, газет сату орын, шағын дүкен, ет дүкені және Cow Close Community Corner бар. Фарнли ауданы бірнеше мектептермен қамтамасыз етілген, оның ішінде Кобден бастауыш мектебі, Лаунс Парк бастауыш мектебі және Фарнли академиясы бар. Ескі Фарнли – 15 және 42 нөміріндегі Лидс автобусының батыс соңғы аялдамасы. Лидстегі бұрынғы автобус операторлары оны Фарсли деген басқа жақын маңдағы ауданмен шатастырудан сақтау үшін Олд Фарнли деген атауды қолданған болуы мүмкін. 1904 жылы Фарнли азаматтық округі Армли және Брамли азаматтық округін құру үшін таратылды. Фарнли азаматтық округіне айналма жол, Вуд-лейн, Бэк-лейн, Тонг-роуд және Парк-Спринг арасындағы аумақтан сәл көбірек кірді; атап айтқанда, ол Жаңа Фарнлиді қамтыды. Азаматтық округтің халқы 1901 жылы 4 351 адамды, ал 1911 жылы 4 208 адамды құрады.

Farnley village (also known as Old Farnley) started as a small agricultural village dating back to early medieval times. When first recorded in the Domesday Book, it was in the Hundred of Morley and was part of the King’s land, with Ilbert de Lacy being the tenant in chief. The original Farnley village started around Cross Lane which serviced Farnley Hall (on Hall Lane) and the Farnley Manor House (at the junction of Hall Lane to Chapel Lane). The Manor and Estates of Farnley were held in 1086 by Swain Fitz Alric and then a number of his descendants until it passed by marriage to Sir James Danby in 1497. The Danbys held it for about 300 years before it was bought by James Armitage. Farnley was surrounded by the villages of Bawn, Upper Moor Side and Low Moor Side. Farnley was heavily wooded until the 19th century, and Farnley Wood was the meeting point for a would be rebellion against Charles II in 1663 which was known as the Farnley Wood Plot (believed to have taken place in Sykes wood, at the bottom of Green Lane). Although the rebellion failed from lack of support, the betrayal led to 26 participants being condemned to death, with 16 hanged, drawn and quartered in York. The people of Farnley worked in the mills surrounding the area including the Butterbowl Mill and the three mills situated in the area around Post Hill (including Union Bridge Mill and the Woolen Mills of Farnley and Upper Mill). New Farnley did not exist as a village until the early part of the 19th century when Edward Armitage started the Farnley Iron Works and Farnley Fireclay. He needed many workers so built houses for them, so what had been known as part of Farnley now became New Farnley. With the increasing urban expansion connected with the industrial revolution of the 19th century, Low Moor Side emerged into New Farnley and the Bawn into Farnley. The close proximity of these two settlements led to the whole area being referred to as New Farnley, while the area around Hall Lane and Cross Lane (the original Farnley Village) was popularly called Old Farnley. At the lower area of Old Farnley sits St Wilfrid's Church. St Michael's church is in Farnley park near the stately home of Farnley Hall. Shops in the original village of Farnley now include a hair salon, a newsagent, and a mini mart. Farnley has a lower set of shops (in what was originally Bawn village) consisting of a pizza takeaway, a newsagent, a mini mart, a butcher and Cow Close Community Corner. The area of Farnley is served by several schools, in particular Cobden Primary School, Lawns Park Primary School and The Farnley Academy. Old Farnley is the western terminus for First Leeds Bus Routes 15 and 42. It is likely that past bus operators in Leeds coined the name Old Farnley to avoid confusion with Farsley, another nearby area of Leeds. In 1904, Farnley Civil Parish was abolished to create the Armley and Bramley Civil Parish. The Farnley civil parish had included slightly more than the area between the ring road, Wood Lane, Back Lane, Tong Road and Park Spring; in particular it included New Farnley. The population of the civil parish was 4,351 in 1901 and 4,208 in 1911.

Жаңа Фарнли

Нью-Фарнли – Лидс қаласының батысында, Батыс Йоркшир, Англияда орналасқан шағын ауыл. Ол Лидс қаласының орталығынан батысқа қарай, A58 Лидс-Халифакс тас жолы бойында жатыр. Жаңа Фарнли Фарнлиден оңтүстік-батысқа қарай шамамен 2 км қашықтықта орналасқан және бұрын Фарнли азаматтық округінің құрамына кірген. Ауыл екі ежелгі елді мекен – Жоғарғы Мур Сайд және қазіргі Жаңа Фарнли ауылының орталығының төңірегінде қалыптасқан. Екеуі де ерте кездегі карталарда көрінетін шағын елді мекендер болып табылады. Екі жерде де 17-шы ғасырдың соңы мен 18-шы ғасырдың басында салынған ғимараттар әлі де сақталған. Бұл ауыл Фарнлидің ежелгі иелігінің бір бөлігі болған, оның меншігі Гаррингтон, Невилл, Бруденелл, Дэнби және, соңында, Армитаж отбасылары арасында бөліскен. III ғасырға жататын монетаның табылуы осы аймақта римдіктердің болғанын көрсетеді. Харпер фермасының бір бөлігі "Кастл Хилл" деп аталады, бұл жергілікті әңгімеге (Фарнли Холлдың иесінен бастау алған) сәйкес, римдік әскерлердің лагері орналасқан жер болған деседі. Бұл атау алғаш рет ерте заманғы иелік карталарында кездеседі. Ауылда сакстар заманына қатысты жер аттары мен орта ғасырлық егістік іздері де бар. Орта ғасырлық белсенділіктің тағы бір белгісі – "Сниттелс Фарм" деген ат, бұл "спиталь" сөзінің бұрмаланған түрі болуы мүмкін, ол орта ғасырлық (жақсылықты?) аурухананың орнын көрсетеді. Дегенмен, мұны растайтын археологиялық немесе құжаттамалық деректер жоқ. Бұл аймақтағы бай табиғи ресурстарды өнеркәсіптік тұрғыда пайдалану ерте заманнан бастау алған (немесе одан да ертерек). Бұл өнеркәсіп 19-шы ғасырда жұмысшыларға арналған үйлер салу арқылы елді мекендердің жылдам өсуіне әкелді. Өнеркәсіптік белсенділікке қарамастан, аймақта әлі де шаруашылықтар жұмыс істеп тұр. Халық санының артуымен Сент-Джеймс шіркеуі мен Ланкастер мектебі салынды, екеуі де бастапқыда шағын шіркеулер ретінде қызмет еткен. Сонымен қатар, мефодист шіркеуі де болды. 19-шы ғасырда ауыл мектебінің жанында қайырымдылық үйлері салынды. Ауылда демалыс алаңдары және "The Village Chippy" және кооператив дүкендері, базарлар, киім тігушілер сияқты бірнеше дүкендер болды. Қазіргі Жаңа Фарнлиде пошта бөлімі бар ауылдық кооператив, 120 жылдан астам тарихы бар және әуесқойлардың айтуынша, құбыласы бар Craven's Fish and Chip дүкені, сондай-ақ паб, шаштараз, сұлулық салоны, Кобден және Лаунс Парк бастауыш мектептері, Фарнли академиясы және екі шіркеу бар. Орталықта орналасқан қоғамдық орталық ауыл тұрғындарына тиесілі және ерікті түрде басқарылады. Бұл ауылдың өмірінің орталығы, жергілікті "Аналар мен балалар" тобының орны және жыл бойы Хэллоуин немесе Рождество сияқты бірнеше қоғамдық шараларды өткізеді.

New Farnley is a commuter village in Leeds, West Yorkshire, England, west of Leeds city centre, on the A58 Leeds Halifax main road. New Farnley lies about 1 mile (2 km) south west of Farnley and was part of the Farnley Civil Parish. It grew around two historic settlements, Upper Moor Side and the modern centre of New Farnley Village, both of which had nucleated settlements recognisable in early estate maps. There are still buildings dating from the late 17th and early 18th century standing in both locations. It was part of the ancient manor of Farnley, ownership of which was split and held by families including the Harringtons, Nevilles, Brudenells, Danbys and finally, the Armitages. The discovery of a 3rd century coin may point to Roman activity in the area. A field of Harper Farm has the name 'Castle Hill', leading to a local tradition (which appears to have originated with an estate manager of Farnley Hall) that it was the site of a Roman marching camp. The field name first appears in early modern estate maps. There are also Saxon field names in the village and remains of medieval ridge and furrow. Other evidence of medieval activity may be the place name Snittels Farm, a possible corruption of "spital", indicating the location of a medieval (leper?) hospital. However, there is no archaeological or documentary evidence to support this. There was industrial development of the significant natural resources in the area from the early modern period (if not earlier). This industry led to the rapid expansion of settlement with the construction of workers housing in the 19th century. Despite this industrial activity a number of farms are still working in the area. As the population increased, St James's church and the Lancasterian School were built, both of which originally served as chapels of ease. There was also a Methodist chapel. Alms houses were built in the 19th century along with a village school. Local amenities included a recreation ground. There were a number of shops including The Village Chippy and Cooperative with grocers, butchers and drapers. New Farnley now has a village co op which includes a post office, Craven's Fish and Chip shop which is over 120 years old and said to be haunted, also a pub, a barber shop, a beauty salon, Cobden Primary and Lawns Park Primary Schools, The Farnley Academy, and two churches. The centrally located community centre is owned by the residents of the community and run on a voluntary basis. It is a hub for the activities of the village, is home to a local Mums and Tots group, and hosts several community nights over the year, e. g. at Halloween or Christmas.

Спорт

Фарнли регби лигасы арқылы «Фарнли Фальконс» әуесқой клубы ұсынылады. «Фальконс» қазіргі уақытта Пеннин лигасының 5-ші дивизионында ойнайды, сондай-ақ Пеннин лигасының 7-ші дивизионында ойнайтын резервтік команданы ұстап тұр. Олар Йоркшир кубогы мен түрлі аймақтық кубок жарыстарында да қатысады. Олар «Фарнли Спорт және Әлеуметтік клубында» (жергілікті жерде «The Nest» деп белгілі) орналасқан және үй ойындарын жақын жердегі алаңдарда өткізеді. «Фарнли Спорт және Әлеуметтік клубтан» тағы бір спорт түрі – «Фарнли Спортс ФК», олар сенбі күндері ойнайды, 2-ші дивизионның чемпиондары және 1-ші дивизионнан чемпиондыққа көтеріліп, жеңіліссіз жеңіп алды, қазір премьер-лигада ойнап жатыр. Олар Йоркшир әуесқой лигасының құрамында, сондай-ақ резервтік командалары бар. «Вест-Лидс Вортли» де осында жексенбілік футбол командасы ретінде ойнайды. «Фарнли Крикет клубында» «Вортли әйелдер футбол командалары», бірінші команда және резервтік команда орналасқан. Резервтік команда 2012/13 жылғы 3-ші дивизионның чемпионы атанды, ал бірінші команда 2013/14 жылғы 1-ші дивизионның чемпионы болды, бұл Вортли/Батыс Лидс аймағынан премьер-лигаға жол алған алғашқы әйелдер командасы. «Нью-Фарнлидің» өз әйелдер командасы бар, қазіргі уақытта үй ойындарын Чапел-Лейн алаңында, «Лаунс Парк» бастауыш мектебінің жанында өткізеді. Олар қазіргі уақытта Батыс Ридинг әйелдер лигасының үшінші дивизионында ойнап жатыр.