Кіріспе

Крикет ережелері

Крикет спортында капитан өз командасының иннингін жабық деп жарияласа, бұл декларация деп аталады, ал капитан командасының ойынды бастамай-ақ тоқтатуын шешсе, бұл тәркілеу деп аталады. Декларация және тәркілеу Крикет ережелерінің 15-бабында қарастырылған. Бұл түсінік тек әр команда екі иннингте ойнау жоспарланған матчтарға ғана қатысты; 15-бап шектеулі оверлер крикетінің ешқандай түріне қолданылмайды.

Декларация

Беттеуші жақтың капитаны кез келген матч барысында, доп өлі болған кезде, иннингті аяқталды деп жариялауға құқылы. Әдетте, бұл капитан өз командасының матчты жеңу үшін жеткілікті ұпай жинағанын және қарсыластардың теңдікке жетуін жеңілдететін уақытты сақтағысы келмейтінін ойлайды. Тактикалық жариялаулар кейде басқа жағдайларда да қолданылады. Фрэнк Мей 1906 жылғы 2 мамырда Мэрилебон крикет клубының жылдық жалпы жиналысында екі күндік матчта беттеуші жақтың капитанының кез келген уақытта иннингті аяқталды деп жариялауға құқығы бар екенін ұсынды, бірақ мұндай жариялау бірінші күні соңғы ойын аяқталуға бір сағаттан соң және қырық минуттан бұрын жасалмайды. Талқыдан кейін ұсыныс қабылданды. Иннингті жариялауды қарастыратын капитан, тым ерте жариялаудың (қарсы командаға тым төмен мақсат қою) тәуекелдерін, тым кеш немесе мүлдем жарияламаудың (қарсыластарға теңдікке жетуді жеңілдету, матчтың аяқталуына кедергі келтіру) тәуекелдерімен салыстыруы керек. Бірінші жариялауды 1890 жылы Чарльз Райт жасаған. Грейвсендтегі Бат-энд-Болл алаңында Кентке қарсы өткен матчта Райт Ноттингемширдің екінші иннингін 5 қақпаға 157 ұпаймен аяқтап, Кентке жеңіске 231 ұпайдан тұратын мақсат қойды. Тактика жартылай сәтті болды, өйткені матч тең аяқталды, Кент 9 қақпаға 98 ұпай жинады, ал Ноттингемшир жеңіске жету үшін бір қақпаны алуға жақын болды. Жариялаулар заңды болғанға дейін, қарсы команданы қайтадан беттеуге мәжбүрлегісі келген команданың ойыншылары өздерін әдейі шығарып тастайтын, бұл кейбір қисынсыз жағдайларға әкелді, онда алаңдағы ойыншылар өздерін шығарып тастауға тырысқан ойыншыны тоқтатуға тырыспады.

Қамтамасыз ету

Қазіргі заңдарға сәйкес, капитан өз командасының кез келген иннингін жоғалтуға құқылы.

Тестілік крикет

Тек бір ғана иннинг тестілік крикет тарихында өз еркімен өткізілді. Бұл оқиға 2000 жылдың 18 қаңтарында Оңтүстік Африка мен Англия арасындағы бесінші және соңғы тесті матчында болды. Оңтүстік Африка бірінші төрт матчтан кейін 2:0 есебімен (2 матч тең аяқталды) көш бастағандықтан, бұл серияны жеңіп алған еді. Бірінші күні Оңтүстік Африка құрамасы 155/6 есебімен жинағаннан кейін, келесі үш күн жаңбырға толы болды. Ойынға бір күн қалғанда, матчтың тең аяқталатыны анық болды. Бірақ Оңтүстік Африка капитаны Ханси Кронье ағылшын әріптесі Нассер Хуссейнмен келісімге келді: Оңтүстік Африка шамамен 250 ұпайға дейін ойнап, содан кейін иннингті жариялайды. Сосын Англия да, Оңтүстік Африка да бір иннингтен бас тартады, нәтижесінде Англияның жеңіске жетуі үшін шамамен 250 ұпай қалады (егер мақсат 249 болса). Сол кездегі ережелер тек екінші иннингтен бас тартуға рұқсат бергендіктен, Англияның бірінші иннингі 0 доптан 0/0 деп жарияланды. Англия 8 қақпасы үшін 251 ұпай жинап, 2 қақпасымен жеңіске жетті. Оңтүстік Африка құрамасының көптеген ойыншылары Кроньені тым төмен мақсат қойғаны үшін сынады. Кейіннен Кроньеге букмекерлік кеңселерден ұсыныс түскені және ойынның оң нәтижемен аяқталуын қамтамасыз етуі сұралыпты. Нассер Хуссейн мен Англия құрамасы бұл туралы білмеді, Оңтүстік Африканың өтінішін шындығына сеніп қабылдады.