Кіріспе

Брюс А. Питерсон (23 мамыр 1933 – 1 мамыр 2006) – американдық әуе-ғарыш инженеры және NASA-ның сынақ ұшқышы.

Ерте өмір және білім

Питерсон 1933 жылы 23 мамырда дүниеге келген. Солтүстік Дакота штатының Уошберн қаласында туған ол 1950-1953 жылдары Лос-Анджелестегі Калифорния университетінде және 1958-1960 жылдары Калифорния политехникалық мемлекеттік университетінде білім алды. UCLA-да оқыған кезінде Дуглас Aircraft Company компаниясында ұшақ құрастырушы болып жұмыс істеді. Питерсон 1960 жылы Калифорния политехникалық мемлекеттік университетінен авиациялық инженерия бакалавры дәрежесін алды.

Ұшу тәжірибесі және NASA мансабы

UCLA-ға оқуға түскеннен кейін Питерсон әскери-теңіз авиациясына курсант ретінде қабылданды және 1954 жылы АҚШ Теңіз жаяу әскерінің екінші лейтенанты болып тағайындалды. Ол үш жылдан кейін активтік қызметтен босатылды. Кал-Поли университетінен бакалавр дәрежесін алғаннан кейін Питерсон 1960 жылдың тамызында НАСА-ға Драйден Ұшу зерттеу орталығында инженер ретінде қосылды. 1962 жылы Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы АҚШ Әскери-әуе күштерінің сынақ пилоттары мектебін (62C сыныбы) бітіргеннен кейін және 1962 жылы ұшу операцияларына ауысқаннан кейін, ол Rogallo параглайдерін зерттеу бағдарламасы (Paresev) бойынша жоба пилоттарының бірі ретінде тағайындалды. 1962 жылдың 14 наурызында ол алғашқы Paresev зерттеу рейсін жасады. Жерде буксирленген кезде ұшақ шамамен 3 метр биіктіктен құлап, ол жарақат алды. Әрқашан білікті инженер болған ол соққыдан кейін бірінші сұрағы: «Лайфтық таяқ күштеріне не болды?» болды. НАСА зерттеуші пилоты ретінде ол F5D 1, F 100, F 104, F 111A, B 52, NT 33A Айналмалы тұрақтылық жаттықтырушы, қанаты жоқ көтеру корпустары және көптеген жалпы авиация ұшақтарымен қатар бірнеше вертолеттер мен жолсеру ұшақтарында да ұшты. 1967 жылдың 10 мамырында Northrop M2 F2 көтеру корпусының он алтыншы рейсі кезінде қону апаты ұшаққа ауыр зақым келтіріп, Питерсонды ауыр жарақаттады. Ұзақ ауруханада жатқаннан кейін ол жарақаттарынан жазылды, бірақ ауруханада болған кезде туындаған екінші инфекция салдарынан бір көзін жоғалтты. Ол сонымен қатар 17 НАСА M2 F1, 2 басқа M2 F2 және 1 Northrop HL 10 көтеру корпусындағы рейстерді де жасады. Питерсонның керемет апатты қонуын қоса алғанда, M2 F2 кадрларының бөліктері 1973 жылғы телефильмде және одан кейінгі «The Six Million Dollar Man» сериалының әрбір бөлімінің басында қолданылды. Питерсон өзінің апаты теледидарда жиі көрсетіліп тұрғанына наразы екенін айтты. Жарақаттарына қарамастан, Питерсон НАСА-ның қолдау миссияларын, кейдегі зерттеу рейстерін жалғастырды және 1971 жылға дейін Теңіз жаяу әскерінің резервіндегі ұшу міндеттерін орындады. Ұшқыш мансабында Питерсон шамамен 70 түрлі ұшақта 6000 сағаттан астам ұшу тәжірибесін жинады. Питерсон 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы F 8 Digital Fly By Wire бағдарламасында Драйденде ғылыми жоба инженері ретінде жұмыс істеді. Кейін ол 1981 жылы зейнетке шыққанға дейін Драйдендегі қауіпсіздік және сапаны қамтамасыз етуге жауапкершілікті өз мойнына алды.

НАСА-дан кейінгі мансап

Содан кейін ол Northrop Corporation компаниясына қосылды, онда B-2 Advanced Technology Bomber бомбалаушысын сынау кезіндегі қауіпсіздік пен сапаны қамтамасыз етуге жауапты болды. 1982 жылдан 1994 жылға дейін Питерсон Калифорния штатының Пико-Ривера қаласындағы, сондай-ақ Палмдейл қаласындағы 42-ші әуе күші зауытында және Эдвардс әуе базасында Нортроптың B-2 бөлімшесінде (Advanced Systems Division) жұмыс істеді, жүйе қауіпсіздігі және адам факторының басқарушысы болды.

Кейінгі өмір және өлім

Питерсон 2006 жылғы 1 мамырда 72 жасында ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болғанға дейін Калифорния штатының Оранж округі және Оушен Спрингс қалаларында тұрды.

Ұйымдар мен ерекше марапаттар

Питерсон эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамының мүшесі және 2002 жылы Тони ЛеВир ұшу сынақтары қауіпсіздігі сыйлығының иегері атанды. 1981 жылғы сәуір айында NASA Dryden-ға алғашқы ғарыш кемесінің қонуына дайындық жұмыстарындағы еңбегі үшін NASA оған Ерекше көшбасшылық сыйлығымен марапаттады. 2003 жылы ол Калифорния штатының Ланкастер қаласындағы Ғарышкерлер аллеясына енгізілді.