Кіріспе

Индуизмнің ажырамас бөлігі

Дұға индуизм дінінің ажырамас бөлігі болып саналады; ол индуистік құлшылық (пуджа) кезінде орындалады және құлшыныс (Бхакти) таныту болып табылады. Мантраларды жатқа айту индуизмдегі ең танымал құлшылық түрі. Ведалар – литургиялық мәтіндер (мантралар мен гимндер). Стути – діни әдеби туындыларды біріктіретін жалпы термин, бірақ сөзбе-сөз "мақтау" дегенді білдіреді. Индуистік бауырластық Бхакти дәстүрлері қайталама дұғаға, яғни жапаға ерекше мән береді. Дұғалар құдайлар мен құдайлардың жеке тұлғаларына, мысалы Вишнудың аватарына, әсіресе Рама мен Кришнаға, Шиваға немесе Шиваның Картикея мен Ганеша сияқты ұлдарына, сондай-ақ ең жоғарғы құдай Махадеви мен оның Лакшми немесе Кали сияқты формаларына бағытталған. Адамның жоғары шындыққа ұмтылысы, индуизмнің түпкілікті монизмінің, соңғы сатыда бір Брахманға қатыстылығы, әртүрлі қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін түрлі құдайларды шақыру рәсімінен бұрын басталды. Гаятри мантрасы барлық Ведалық рәсімдердің бір бөлігі болды және оның мәнін көрсете отырып, бүгінде Үндістан мен әлемнің басқа елдеріндегі индуистік храмдарында оқылып келеді.

Бхакти йога

Бхагавад-гитада сипатталғандай, бхакти-йога – махаббат пен құдайға деген бағыныштылық жолы. Бхакти-йога туралы:

Бұл, негізінен, адамның көзқарасындағы кез келген бейнедегі Деваларға (немесе Деви, Деваның әйел түрі) табыну арқылы табылған ағарту процесі. Дұға ету отбасылық құдайханада немесе жергілікті храмда орындалатын пуджа (ғибадат ету) арқылы жүзеге асырылады. Кришнаның нұсқауынан дұғаның индуизмнің негізі екенін, Құдай туралы үнемі ойланудың ағартудың кілті екенін көреміз. Малаларды (индуістердің дұға моншақтарын) пайдалана отырып, дұғаларды қайталау (мантралар арқылы) индуизмнің маңызды бөлігі болып табылады. Бағыштанушы Бхакти қозғалысы Оңтүстік Үндістанда ерте орта ғасырларда пайда болды, ал кейінгі орта ғасырларда бүкіл субконтинентке таралып, Сант Мат және Гаудия Вайшнавизмнің пайда болуына әкелді.

Гайатри мантрасы

Гайатри мантрасы – индуизмнің ең көрнекті дұғасы. Көптеген индуистер оны күнделікті жасайды, оның түсінікті мағынасын ғана емес, сонымен қатар рухани мағынаға толы деп есептелетін дыбысын да зерделеп, бойына сіңіреді. Осы себепті, индуистердің барлық дұғалары мен мантралары әнмен орындалады. Ғаятри мантрасы алғаш рет шамамен 2500-3500 жыл бұрын санскрит тілінде жазылған Ригведада тіркелген. Кейбір мәліметтерге сәйкес, мантра одан да ертерек, көптеген буын бойы айтылып келген болуы мүмкін.