Кіріспе
Швед композиторы және виолашы, швед жазушысы Густаф Аллан Петтерсон (19 қыркүйек 1911 – 20 маусым 1980) – швед композиторы және виолашы. Ол 20 ғасырдың ең маңызды швед композиторларының бірі саналады және көбінесе Густав Малермен салыстырылады. Оның музыкасын 20 ғасырдың басқа шығармаларынан шатастыру өте қиын. Өмірінің соңғы онжылдығында оның симфониялары (көбінесе бір бөлімнен тұратын шығармалар) Германия мен Швецияда, әсіресе халықаралық деңгейде танымал болды. Оның ең белгілі шығармасы – №7 симфония. Кейіннен оның музыкасы АҚШ-та сәттілікке жетті. Густаф Аллан Петтерсон төрт баланың ең кішісі болды. Оның әкесі, Карл Виктор Петтерсон (1875–1952) – Стокгольмнің Сёдермальм ауданында өмір бойы тұрған, қатал мінезді, алкогольге тәуелді темір ұста болған. Ол бір рет былай деген: «Мен пианино астында туған жоқпын, бала кезімді әкеммен өткізбедім, композитор емес, темірді балғамен қалай өңдеуге үйрендім. Әкем – Құдайға қарсы болған, бірақ ішімдікке қарсы болмаған темір ұста еді». Анасы – төрт баласымен ән айтып, ойнаған, діншіл әйел болды. Петтерсон ата-анасы мен бауырларымен бірге терезесіне тор орнатылған, ылғалды бір бөлмелі жертөледе тұрды. Қатаң өзіндік тәртіп пен музыканың көмегімен Петтерсон өзін әлеуметтік қиындықтардан және отбасылық жағдайдан құтқарып алды. Кейіннен ол Швед Корольдік музыка академиясының консерваториясына екі рет түсуге тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 1930 жылы ол скрипканы, кейін виоланы, сондай-ақ контрапункт пен гармонияны Швед Корольдік музыка академиясының консерваториясында (Стокгольмдегі Корольдік музыка колледжі) оқуға кірісті. 1951 жылдың қыркүйегінде ол композицияны оқу үшін Парижге барып, Рене Лейбовиц, Артур Онеггер, Оливье Мессиан және Дариус Мийо сияқты композиторлардың шәкірті болды. 1952 жылдың соңында Петтерсон Швецияға оралды. 1950 жылдардың басында оған ревматоидты артрит диагнозы қойылды. Басқа дереккөздерде 1963 жыл делінеді. 1964 жылы үкімет оған өмір бойына кепілдік берілген табыс тағайындады. Оның ең үлкен жетістігі бірнеше жылдан кейін болды – «Симфония №7 (Петтерсон)» (1966), алғаш рет 1968 жылдың 13 қазанында Стокгольм концерт залында Антал Дорати дирижерлік етуімен Стокгольм филармониясы орындады. Сол дирижер мен оркестрдің орындауындағы оның жетінші симфониясының жазбасы 1969 жылы шықты. Бұл оның халықаралық беделін нығайтып, сәттілікке жеткізді, және ол 1970 жылы екі шведтік «Грамми» сыйлығын алды. Ол жазылып кетті, бірақ ревматоидты артрит оны көбінесе лифтісі жоқ ғимараттың төртінші қабатындағы пәтеріне шектеді. Петтерсонға 1977 жылы 1853 жылы құрылған шведтік королдік медаль – Litteris et Artibus табысталды. 1978 жылдың күзінде (басқа дереккөздерде 1976 жыл делінеді), Стокгольмдегі Мария Магдалена приходында, оны аяқтамай тұрып қайтыс болды. Ол Хёгалид шіркеуінің колумбариумында жерленген. Симфониялық эксцентрик Петтерсон авангардист емес. Оның музыкалық материалдың кинетикалық және органикалық дамуы дәстүрлі өрнек құралдарын пайдаланады. Негізгі мотивтер үнемі өзгеріп, дамып отырады. Петтерсонның жазуы өте қиын және көбінесе бірнеше полифониялық желілерден тұрады. Оның симфониялары әдеттегі үлкен немесе кіші аккордтармен аяқталады, бірақ тоналдылық, қандай да бір тоналды прогрессияға байланысты, бірақ әлсіреген, көбінесе баяу бөлімдерде кездеседі. Бұл оның 6-шы және 7-ші симфонияларының басталуы мен аяқталуында, сондай-ақ 9-шы симфониясының соңында көрінеді. Көбінесе диссонансты, өте күрделі музыкасы, айбынды кульминацияларға жетеді, әсіресе кейінгі шығармаларында лирикалық оазистермен («lyrische Inseln») жеңілдетіледі. Петтерсонның музыкасының ерекше дыбысы бар және оны 20 ғасырдың басқа композиторларының музыкасынан шатастыру өте қиын. Оның симфониялары 22 минуттан 70 минутқа дейін созылады және көбінесе бір бөлімнен тұрады. Петтерсонның музыкасы орындаушылар мен тыңдаушыларға үлкен талап қояды. Петтерсон өзінің бірнеше шығармаларында өзінің 24 «Жалаң аяқ әндерінен» әндер келтірді. Музыка зерттеушісі Иванка Стоянова Петтерсонның музыкасы туралы музыкалық кеңістік теориясын жасады. Оның музыкасының көп бөлігі қазір кем дегенде бір рет жазылған және оның көп бөлігі жарияланған ноталар түрінде қол жетімді.
the Swedish author
Gustaf Allan Pettersson (19 September 1911 – 20 June 1980) was a Swedish composer and violist. He is considered one of the 20th century's most important Swedish composers and was described as one of the last great symphonists, often compared to Gustav Mahler. His music can hardly be confused with other 20th century works. In the final decade of his life, his symphonies (typically one movement works) developed an international following, particularly in Germany and Sweden. Of these, his best known work is Symphony No. 7. His music later found success in the United States. Gustaf Allan Pettersson was the youngest of four children. His father, Karl Viktor Pettersson (1875–1952), was a violent, alcoholic blacksmith, in Stockholm's Södermalm district, where he lived during his whole life. He once said: I wasn't born under a piano, I didn't spend my childhood with my father, the composer no, I learnt how to work white hot iron with the smith's hammer. My father was a smith who may have said no to God, but not to alcohol. My mother was a pious woman who sang and played with her four children. With his parents and siblings, Pettersson lived in a damp, one room basement apartment with bars on the window. Through strict self discipline and with the help of music, Pettersson freed himself from his social misery and difficult family circumstances. He later made two unsuccessful attempts to enter the Royal Swedish Academy of Music's conservatory. In 1930, he began studying violin and later the viola, as well as counterpoint and harmony, at the Royal Swedish Academy of Music's conservatory (Royal College of Music, Stockholm). In September 1951, he went to Paris to study composition and was a student of composers René Leibowitz, Arthur Honegger, Olivier Messiaen, and Darius Milhaud. Pettersson returned to Sweden at the end of 1952. In the early 1950s, he was diagnosed with rheumatoid arthritis. efn|Other sources say 1963. In 1964, the government granted him a lifelong guaranteed income. His greatest success came a few years later with his Symfonie nr. 7 (Pettersson) (1966), which premiered on 13 October 1968 in Stockholm Concert Hall with Antal Doráti conducting the Stockholm Philharmonic Orchestra. A recording of his seventh symphony, with the same conductor and orchestra, was released in 1969. It was a breakthrough, establishing his international reputation, and he received two Swedish Grammis in 1970. He recovered, but rheumatoid arthritis confined him most of the time to his fourth floor apartment in a building with no elevator. Pettersson was awarded the Litteris et Artibus, a Swedish royal medal established in 1853, in 1977. In autumn 1978,efn|Other sources state 1976. in Stockholm's Maria Magdalena parish before finishing it. He is buried in the Högalid Church columbarium. The symphonic eccentric Pettersson is not an avant gardist. His kinetic and organic development of musical matter uses traditional means of expression. Basic motifs are constantly being changed and developed. Pettersson's writing is very strenuous and often has many simultaneous polyphonic lines. His symphonies end on common major or minor chords—but tonality, which depends on some sense, however attenuated, of tonal progression, is found mostly in slower sections. This can be shown at the openings and endings of his 6th and 7th symphonies, and the end of his 9th. Overwhelmingly serious in tone, often dissonant, his music rises to ferocious climaxes, relieved, especially in his later works, by lyrical oases ("lyrische Inseln"). Pettersson's music has a very distinctive sound and can hardly be confused with that of any other 20th century composer. His symphonies, which range from 22 to 70 minutes long, are typically one movement works. Pettersson's music is demanding on performers and listeners. Pettersson quoted songs from his own 24 Barefoot Songs in several of his compositions. Musicologist Ivanka Stoïanova designed a theory of musical space about Pettersson's music. Most of his music has now been recorded at least once and much of it is now available in published scores.
Мұра
1968–1969 жылдары дирижер және композитор Антал Дорати Петтерссонның «Жалаң аяқ әндерінің» сегізін толық масштабты оркестрлік әндер ретінде өңдеді. Хореограф Биргит Куллберг Петтерссонның музыкасына негізделген үш балет қойды. «Рапорт» (1976, Симфония № 7), «Вид Урскогенс рэнд» (1977, скрипкалық оркестрге арналған Концерт № 1), «Кригсдансер» (Соғыс биі) (1979, Симфония № 9). Петер Рузицканың «das Gesegnete, das Verfluchte» (1991) атты төрт оркестрлік эскизі Петтерссонның өмірі мен шығармашылығына құрмет көрсету болып табылады, ол оның аяқталмаған Симфония № 17-нің эскиздерін пайдаланады. Рой Андерссон «Дүниедегі даңқ» (Härlig är jorden) атты қысқаметражды фильмінде Симфония № 7-нің финалын қолданды. Петтерссонның қайтысынан кейін Халықаралық Аллан Петтерссон қоғамы (International Allan Pettersson Society) алты жылдық жинақ шығарды, Classic Produktion Osnabrück CPO оның толық шығармаларын жазуға кірісті, ал концерттер сериясы (1994–1995) олардың көп бөлігін бағдарламаға енгізді. 2002 жылы шведтік Аллан Петтерссон қоғамы (sv) құрылды.
Дискография
Таңдалған дискографияда жазбаның бастапқы форматы және шығарушы лейблі көрсетілген. LP шығарылымдарының кейбіреуі CD форматында қайта шығарылды. Аллан Петтерссонның барлық симфонияларынан тұратын 12 CD жинағы CPO (Classic Produktion Osnabrück) компаниясы 1984, 1988, 1991–1995 және 2004 жылдары жасалған жазбалар негізінде шығарылды. 2023 жылы BIS Records компаниясы Петтерссонның барлық симфонияларының толық циклін аяқтады.