Кіріспе
Асқазан-ішек аурулары (қысқартылған түрі GI аурулары) – асқазан-ішек жолының, атап айтқанда, қызыл ішек, асқазан, жіңішке ішек, қалың ішек және тік ішек, сондай-ақ ас қорытуға көмектесетін бауыр, өт қабы және ұйқы безінің ауруларын қамтиды.
Ауыз аурулары
Ауыз қуысы асқазан-ішек жүйесінің бір бөлігі болып табылады, сондықтан осы аймақтағы өзгерістер жүйелік және асқазан-ішек ауруларының алғашқы белгісі болуы мүмкін. Көбінесе кездесетін ауыз аурулары – тіс тақтасынан туындайтын аурулар (мысалы, гингивит, пародонтит, тіс кариесі). Ауыз симптомдары ас қорыту жолының басқа жерлеріндегі зақымдануларға ұқсас болуы мүмкін, олар ісіну, қабыну, жаралар және жарықтар түрінде көрінеді. Егер мұндай белгілер байқалса, пациенттерде анальдық және қықышқұбық зақымданулары болуы және басқа да ішек ауруларының көріністері пайда болуы мүмкін. Асқазан-ішек жолының басқа бөліктеріне қатысты кейбір аурулар ауызда жеке немесе бірге көрініс беруі мүмкін, мысалы: Асқазан-қықышқұбық рефлюкс ауруы тістердің қышқылдық эрозиясына және нашаң иіске қабылдатуға (галит) әкелуі мүмкін.
Gastroesophageal reflux disease can cause acid erosion of the teeth and halitosis.<!
Тамақ ішек ауруы
Қазанкең аурулары – қазанкеңге әсер ететін аурулардың кең спектрін қамтиды. Батыс елдерінде қазанкеңнің ең көп кездесетін ауруы – асқазан-тамақ құбығының қайтымды ауруы (гастроэзофагеальді рефлюкс ауруы), оның созылмалы түрі қазанкең эпителиінің өзгеруіне, Барретт қазанкеңі деп аталатын жағдайға алып келуі мүмкін. Эпштейн-Барр вирусының жұқпасы – асқазан қатерлі ісігін тудыруға қабілетті тағы бір фактор. Пептикалық жаралардан басқа, қанды құсу аномальды артериялардың немесе тамырлардың жарылуынан, оның ішінде Диулафой зақымдануы және асқазан антральды тамыр кеңеюінен (Gastric antral vascular ectasia) туындауы мүмкін. Асқазанның туа біткен ауруларының қатарында қатерлі анемия бар, онда париетті жасушаларға қарсы бағытталған иммундық жауап В12 витаминін сіңіруге кедерілді етеді. Асқазан ауруларының басқа да жиі кездесетін белгілері – асқазанның бұзылуы немесе диспепсия, құсу, ал созылмалы аурулар кезінде ас қорыту проблемаларының нәтижесінде түрлі жағдайлардағы толыққанды тамақтанудың бұзылуына әкелуі мүмкін. Ішекте 1-5 мм көлеміндегі ошақты, тегіссіз және асимметриялық қабырға қалыңдауы КТ суретінде қатерлі ісікке ұқсас болуы мүмкін.
Ұсақ ішек
Ұсақ ішек он екі елі ішегі, жегуні және илеумнан тұрады. Ұсақ ішектің қабынуы энтерит деп аталады, егер қабыну тек бір бөлігінде болса, тиісінше дуоденит, жегунит және илеит деп аталады. Пептикалық жаралар он екі елі ішекте де жиі кездеседі. Портальді гипертензия көбінесе кездеседі, және бұл организмнің көптеген бөліктерінде, мысалы, асқазан варикозы және геморрой сияқты айқын көрінетін тамырлардың пайда болуына алып келуі мүмкін.