Кіріспе
Дуглас Адамстың "Галактикаға бағыт беруші" кітабындағы тіркестердің түсіндірмесі. Дуглас Адамс жазған комедиялық ғылыми фантастика сериясы жанрдың жанкүйерлері мен ғылыми қауымдастықтың өкілдері арасында кеңінен танымал болды. Ондағы тіркестер көпке белгілі және көбінесе бастапқы мәтінге сілтеме жасап, бірақ оның контексінен тыс қолданылады. Фред Алан Вольф, Пол Дэвис және Мичио Каку сияқты көптеген ғылыми жазушылар космология немесе философия туралы деректерді көрсету үшін өз кітаптарында цитаталарды пайдаланды.
The Hitchhiker's Guide to the Galaxy is a comic science fiction series created by Douglas Adams that has become popular among fans of the genre and members of the scientific community. Phrases from it are widely recognised and often used in reference to, but outside the context of, the source material. Many writers on popular science, such as Fred Alan Wolf, Paul Davies, and Michio Kaku, have used quotations in their books to illustrate facts about cosmology or philosophy.
Өмір, ғалам және барлық нәрсе туралы ең маңызды сұраққа жауап 42
Радиосериалда және алғашқы романда, гипер зиялы пан өлшемді жандар тобы өмір, ғалам және барлық нәрсе туралы соңғы сұраққа жауапты алуды талап етеді, арнайы осы мақсат үшін құрылған Deep Thought суперкомпьютерінен. Deep Thought-қа жауапты есептеуге және тексеруге 7,5 миллион жыл уақыт керек болады, ол 42-ге тең екенін көрсетеді. Deep Thought жауаптың мағынасыз көрінетінін атап өтеді, себебі оны сұраған жандар сұрақтың қандай екенін білмеген. Нақты сұрақ болмағандықтан, егешқұйрықтар (пан өлшемді жандар) бүкіл процесті қайтадан өткермеуді шешеді және оның орнына Боб Диланның "Желде соққан" әнінен алынған "Адам қанша жолмен жүруі керек?" деген сұрақты қабылдайды. Радиосериалдың, телесериалдың соңында және Артур Дент, Жердің жойылғанынан құтылып, миында есептеу матрицасының бір бөлігі болуы мүмкін. Ол Форд Префекттің осыған қатысты дұрыс емес ұсынысымен, ми толқындарының үлгісінен шығарып, "Соңғы сұрақ" дегенді анықтауға тырысады, сол кезде Скраббл ойнаған үңгір адамы "қырық екі" деп жазады. Артур қораптан кездейсоқ әріптерді тартады, бірақ тек "Егер алтыны немен көбейтілсе, қандай нәтиже шығады?" деген сөйлемді ғана алады. Кейбір оқырмандар терең мағына табуға тырысқанда, 13-тік санау жүйесін қолданып, белгілі бір шындықты байқады: 610 × 910 = 5410, оны 4213 ретінде көрсетуге болады (яғни ондық 54 саны 13-тік санау жүйесінде 42 ретінде кодталған). "Өмір, Ғалам және барлық нәрсе" кітабында "барлық шындықты білетін" Прак есімді кейіпкер 42-нің шынымен де жауап екенін және жауап пен сұрақ бір ғаламда бірдей белгілі болса, олар бір-бірін жояды және ғаламды өздерімен бірге алып кетеді, оның орнына одан да ерекше нәрсе келгенін (бірінші теорияда сипатталғандай) және бұл бұрыннан болған болуы мүмкін екенін (екінші теорияда сипатталғандай) растайды. Сұрақ ешқашан табылмайды, бірақ 42 - Артур мен оның достары радиосериалдың соңында Милливейске келгенде отыратын үстелдің нөмірі. Сол сияқты, "Көп зиянсыз" романы Артур "Онда, 42-ші нөмір!" деп айқайлаған көшедегі мекенжайда тоқтағанда аяқталады және Ставро Мюллердің (Stavromula Beta) иелігіндегі Бета клубына кіреді. Одан кейін Жер барлық қазіргі түрінде жойылды.
Ойлау
Дуглас Адамсқа неге 42 санын таңдағанын көп рет сұрады. Көптеген теориялар ұсынылды, соның ішінде 42 саны 2 негізінде 101010 болады, жарық су бетінен 42 градусқа сынға ұшырап, жаңбырды құрайды, немесе жарық протонның диаметрін өту үшін 10−42 секунд қажет. Адамс олардың барлығын жоққа шығарды. 1993 жылдың 3 қарашасында ол alt.fan.douglas adams форумында былай деп жауап берді:
Бұл сұраққа жауап өте қарапайым. Бұл әдемі әзіл болды. Бұл сан болуы керек еді, қарапайым, шағын сан, мен осыны таңдадым. Екілік көрсету, он үшінтік санау жүйесі, тибеттік монахтар – бәрі бекер. Мен үстелімде отырып, баққа қарап тұрып, «42 жарайды» деп ойладым. Жаздым да бітті. Адамс өзінің таңдауын «толыққанды қарапайым сан, екіге де, алты мен жетіге де бөлінетін сан» деп сипаттады. «Бұл санды ата-анаңа қорқынышсыз айта аласың». Ол бұл санды радиохабардың 20 жылдығын тойлау үшін таңдады. Сан болуы керек деп шешкен соң, ол «қалыпты сан» қандай болуы керек екенін ойлауға тырысты. Бөлшекті сандарды жоққа шығарды, содан кейін Джон Клиздің Video Arts оқу видеоларында «реквизит алушы» болып жұмыс істегенін еске алды. Клизге банк кассирі (өзі) мен клиенттің (Тим Брук Тейлор) қатысуымен жасалған эскиздің соңына күлкілі сан қажет болды. Адамс Клиздің ойлап тапқан саны 42 болды деп ойлады және оны пайдалануға шешім қабылдады. Адамс сондай-ақ "Буркисс жолы" үшін "42 Логикалық позитивизм даңғылы" атты эскиз жазды, ол 1977 жылдың 12 қаңтарында BBC Radio 4 арнасында эфирге шықты – "Галактикаға тоқтаусыз жол көрсетушінің" алғашқы бағдарламасы 1978 жылдың 29 наурызында "Төртінші" бөлімінде "42" санын жариялағанға дейін 14 ай бұрын. Алайда Фрай бұл құпияны ешкімге айтпауға ант еткенін және оны қабірге дейін апарып, жасыратынын айтады. 2010 жылы Сидней опера үйінде өткен сұхбатта Фрай шоу аяқталуға екі минут қалғанда жауап беруге дайын болып көрінеді, бірақ микрофонның істен шығуына байланысты естілмейді. Адамстың "Өмірдің мағынасы" және "Галактикаға тоқтаусыз жол көрсетушінің" екі бөліміне бірлесіп жұмыс істеген Джон Ллойд Адамстың 42 санын «екі таңбалы сандардың ең күлкілісі» деп атағанын айтты. Льюис Кэрроллдың шығармаларында 42 саны жиі кездеседі, ал кейбір сыншылар бұл оның ықпалы болғанын болжайды. Олар әсіресе Алисаның көбейту кестесіне жасаған тырысысы (1865 жылғы "Алисаның Әдебиеттер еліндегі оқиғалары" романының екінші тарауы) 4 × 13 есептемесінде 42-ге жауап беретінін атап көрсетеді, бұл «Сұрақтың» сәтсіздігін кері қайтарады («Егер алтыны тоғызға көбейсеңіз, не аласыз? »), соңғысы 13-тік санау жүйесінде есептелгенде «42»-ге тең болады. Олар Кароллдың ықпалының қосымша дәлелін Адамстың "Галактикаға тоқтаусыз жол көрсетушінің" алғашқы радио сериясының эпизодтарын «бөлімдер» деп атағанынан табады, бұл Кароллдың "Снарк аңшылығы" кітабының тарауларын атау үшін қолданған сөзі. 42 саны Адамстың қажымас кітапқа деген құрметінің белгісі және орташа кітаптың бір бетіне сыятын жолдардың орташа саны деген аңыз бар. Тағы бір кең таралған болжам бойынша, 42 крикет ережелерінің санын білдіреді, бұл кітаптарда жиі кездесетін тақырып. Тағы бір мүмкін себеп Адамстың ASCII таңба кодтаудағы тәжірибесімен байланысты, онда 42 санын жұлдызшамен (* ) көрсетуге болады. Жұлдызша, өз кезегінде, «пайдаланушы қалаған нәрсені енгізуді» білдіреді. Бұл өмір, ғалам және барлық нәрсеге жауап сіз, пайдаланушы, қалаған нәрсеге байланысты деген символдық мағынаны қалдырады.
Интернет пен бағдарламалық жасақтамада
42 саны және оған байланысты "Өмір, ғалам және барлығы" деген сөз тіркесі Интернетте культ статусына ие болды. "Өмір, ғалам және барлығы" – бұл Интернет-форумдардың тақырыптан тыс бөлімдеріне берілетін жиі кездесетін атау, ал бұл фраза "кәдімгі нәрсе" мағынасында қолданылады. Көптеген чат-боттар өмірдің мәні туралы сұраққа "42" деп жауап береді. Бірнеше онлайн калькуляторлар да осы сұрақпен бағдарламаланған. Google калькуляторы "өмір, ғалам және барлық нәрсеге жауап" дегенге 42 нәтижесін береді, ал Wolframның есептеулік білім қозғалтқышы да солай істейді. Сол сияқты, DuckDuckGo "өмір, ғалам және барлық нәрсенің түпкілікті сұрағына жауап" дегенге де 42 нәтижесін береді. Second Life онлайн-қоғамдастығында "42nd Life" деп аталатын бір бөлім бар. Ол кітап сериясындағы осы тұжырымдамаға арналған, және Милливейс, Ғаламның соңындағы мейрамхананы қайта жасай беруге бірнеше әрекеттер жасалды. OpenOffice.org бағдарламасында (3.4 нұсқасына дейін) егер "=ANSWER("Das Leben, das Universum und der ganze Rest") (неміс тілінде =ANSWER("өмір, ғалам және барлығы"))" дегені электрондық кестедегі кез келген жасушаға терілсе, нәтижесі 42 болады. ISO/IEC 14519 2001/ IEEE Std 1003.5 1999, IEEE ақпараттық технология стандарты – POSIX(R) Ada тілі интерфейстері – 1-бөлім: жүйелік қолданбалы бағдарламалық интерфейс (API) үшін байланыс, өңделмеген қатеге байланысты тоқтатылған процестен күтілетін қайтару мәні ретінде 42 санын пайдаланады. Рациональды түсіндірмеде "42 мәнін таңдау кездейсоқ" делінген және осы мәннің көзі ретінде Адамстың кітабы көрсетілген. Тэгі бар сурет файл форматы TIFF стандартында оның сурет файл басқа бөлігіндегі 2 және 3 байттар "нұсқа нөмірі" 42 ретінде анықталған. 5.0 нұсқасында бұл таңдау былай түсіндірілді: "Бұл сан, 42 (16-лық жүйеде 2A), TIFF спецификациясының қазіргі нұсқасымен теңестірілмеуі керек. Шындығында, TIFF нұсқасының нөмірі (42) ешқашан өзгерген емес және, мүмкін, ешқашан өзгермейді. Егер ол өзгерсе, TIFF күрт өзгергенін білдіреді, сондықтан TIFF оқырманы дереу бас тартуы керек. 42 саны оның терең философиялық мағынасы үшін таңдалды". Кейінгі нұсқаларда бұл ұзақ сипаттама алынып тасталды, бірақ сан 42 ретінде сақталды. EVE Online онлайн-көп ойыншылы компьютерлік ойынының бүкіл ғаламын процедуралық түрде жасау үшін таңдалған кездейсоқ бастама 2002 жылы оның бас ойын дизайнері 42 деп белгіледі. 2001 жылғы Gothic компьютерлік ойынында "42" – барлық белсендірілген алдауларды өшіретін код. "42" дұрыс жерге терілгеннен кейін "Сұрақ қандай еді?" деген мәтін пайда болады. OpenSUSE командасы келесі нұсқа SUSE Linux Enterprise Desktop негізінде болады және "Leap 42" деп аталады деп шешті. 42 саны өмір, ғалам және барлық нәрсеге жауап ретінде таңдалды. Google 1-ші буын Chromecast-тың модель нөмірі H2G2 42, бұл Дуглас Адамстың кітабына сілтеме.
Мәдени сілтемелер
Аллен телескопы массиві, SETI қолданатын радиотелескоп, 42 ыдысты Жауапқа құрмет көрсету үшін пайдаланады. Американың Lost телешоуында 42 – 4, 8, 15, 16, 23 және 42 сандарының құпия тізіміндегі соңғы сан. Lostpedia-ға берген сұхбатында продюсер Дэвид Фьюри бұл «Галактикадағы серуенші» кітабына сілтеме екенін растады. Британдық «The Kumars at No. 42» телешоуының аты шоу авторы Санжиев Бхаскардың «Галактикадағы серуенші» кітабының жанкүйері болғандықтан осылай аталуы себебінде. Coldplay тобының 2008 жылғы «Viva la Vida» альбомында «42» атты ән бар. Q әннің аты «Галактикадағы серуенші» кітабымен байланысты ма деп сұрағанда, Крис Мартин: «Иә де, жоқ та деуге болады» деді. Level 42 тобы өз атын кітапқа сілтеме жасап таңдады. 2007 жылғы британдық ғылыми-фантастикалық телехикаясы «Доктор Ху»-дың «42» атты эпизоды «Жауап» деген атауға ие болды. Жазушы Крис Чибналл бұл «ойымен жасалған атау» екенін мойындады. Кен Дженнингс, Брэд Раттермен бірге «Jeopardy!» ойынында IBM-нің Watson-ына қарсы жеңілген ойыншы, Watson-ның сол ойындарда экранда пайда болған аватарында 42 «ойлау жібі» көрсетілгенін, олар Watson логотипінің айналасында айналып тұратын түрлі-түсті сызықтар түрінде бейнеленгенін және бұл сан осы мемге сілтеме ретінде таңдалғанын жазады. Мартина Бехм жасаған «Галактикадағы серуенші» тоқыма үлгісі 42 тісті шарф болып табылады. «The Flash» телесериалының 4-маусымы, 1-эпизодында Сиско Барри жазғандарды түсінуге тырысқанда, Барри айтқандары өмір, ғалам және барлық нәрсе туралы жауапты табуға көмектеседі дейді, ал Кейтлин бұл сан 42 болуы мүмкін деп болжайды. «X-файлдар» телесериалында Фокс Малдер 42-ші пәтерде тұрады. Бұл шоу авторы Крис Картердің «Галактикадағы серуенші» кітабына сілтеме ретінде мойындаған жағдайы. «Жұлдыздар жолы» франшизасында 47 саны жиі кездеседі. Продюсер Рик Берманнан бұл санның жиі кездесуі туралы сұрағанда, ол: «47 – инфляцияға түзетілген 42» деді. «Солқындар туралы» телесериалының 2-маусымы, 4-эпизодында сериалдың екі басты кейіпкерінің суреттері салынған аукциондық лот 42 нөмірмен белгіленген, ал осы санның Дуглас Адамсқа байланысы әңгімеде айтылады.
Қорықпа
Сериалда "Қорықпа" деген сөз тіркесі "Галактикаға автостоппен жол көрсету" кітабының мұқабасында кездеседі. Романның түсіндірмесіне сәйкес, бұл жазбаның себебі құрылғының "өте күрделі" болып көрінуі және галактикааралық саяхатшыларды үрейленбеуге шақыру болған. "Көптеген көзге көрінетін (кейде өлімге әкелетін) қателіктеріне қарамастан, "Галактикаға автостоппен жол көрсету" кітабы "Галактика энциклопедиясынан" арзанға сатылады, себебі оның мұқабасында ірі, достық әріптермен "ҚОҚСЫЛМА!" деп жазылған". Британдық рок-тобы Coldplay-дің тұңғыш альбомы "Parachutes" серияға сілтеме жасайтын "Don't Panic" әнін қамтиды. 2018 жылдың 6 ақпанында SpaceX компаниясы "Falcon Heavy" зымыранын ұшырды, оның ішінде Элон Масктың "Tesla Roadster" көлігі болды, оның приборлық тақтасындағы экранында серияға сілтеме ретінде "DON'T PANIC!" деп жазылған.
Қол сүлгісінің қайда екенін білу
Галактикалық ғаламға автостопкердің нұсқаулығында сүлгілер тәжірибелі саяхатшылар үшін қажетті құрал ретінде қарастырылады, себебі оларды алуан түрлі мақсаттарда қолдануға болады. Сондықтан, кез келген жаңа жағдайға жылдам бейімделетін адам өзінің сүлгісінің қайда екенін біледі делінеді. Бұл тұжырымның логикасы сериядағы бірінші романның 3-тарауында былай түсіндіріледі: сүлгінің зор психологиялық құндылығы бар. Бір себепті болса да, егер «штриг» (штриг: автостопкер емес) автостопкердің сүлгісі бар екенін білсе, ол автоматты түрде тіс щеткасы, жуғыш кенеп, сабын, печенье, колба, компас, карта, жіп, шыбырлауға қарсы спрей, жаңбырлық киім, ғарыш костюмі және т.б. бар деп есептейді. Сонымен қатар, «штриг» автостопкерге осы немесе басқа да ондаған заттарды, мүмкін, оның «жоғалған» деп ойлағандарын қуана ұсынады. Оның ойынша, галактиканы бойлық-ендік бағыттарында шарлап, қиындықтарға төтеп беріп, жеңіске жетіп, әрі сүлгісінің қайда екенін білетін адам – есепке алуға лайық тұлға. Адамс бұл идеяны саяхаттап жүргенде, оның жағажай сүлгісінің үнемі жоғалып кететінін байқағанда тапқан. 1985 жылы жарық көрген «The Hitchhiker's Guide to the Galaxy: The Radio Scripts» кітабында оның достары оның сүлгісін жиі «қалып қоятынын» айтады. Сүлгі күні жанкүйерлер Адамсты құрметтеп, сүлгілерін алып жүреді.
a towel has immense psychological value. For some reason, if a strag (strag: nonhitchhiker) discovers that a hitchhiker has his towel with him, he will automatically assume that he is also in possession of a toothbrush, washcloth, soap, tin of biscuits, flask, compass, map, ball of string, gnat spray, wet weather gear, space suit etc., etc. Furthermore, the strag will then happily lend the hitchhiker any of these or a dozen other items that the hitchhiker might accidentally have "lost". What the strag will think is that any man who can hitch the length and breadth of the galaxy, rough it, slum it, struggle against terrible odds, win through, and still knows where his towel is, is clearly a man to be reckoned with. Adams got the idea for this phrase when he went travelling and found that his beach towel kept disappearing. In the 1985 book The Hitchhiker's Guide to the Galaxy The Radio Scripts, his friends describe how he would always "mislay" his towel. On Towel Day, fans commemorate Adams by carrying towels with them.
Көбінесе зиянсыз
Жолдамадағы Жер туралы жалғыз жазба "Зыянсыз" деп аталатын, бірақ Форд Префект Жерде қалып қойғанша оны сәл өзгертуге үлкерді. "Көбінесе зиянсыз" деген сөз Артурды естігенде қатты ренжітті. Бұл екі сөз Фордтың зерттеуінің нәтижесі емес, оның редакторлары жұмысын аяқтағаннан кейін қалған нәрсе. Бұл термин "Галактикалық саяхатшының" "трилогиясының" бесінші кітабының атауы болып табылады. Оның танымалдылығы соншалық, ол көптеген стандартты ғылыми-фантастикалық еңбектерде Жердің анықтамасы ретінде қолданылады, мысалы, "Жұлдыз жолы" энциклопедиясында. Сонымен қатар, "Зыянсыз" және "Көбінесе зиянсыз" екеуі де "Elite" компьютерлік ойыны мен оның жалғауларындағы рангілер ретінде кездеседі. "World of Warcraft" ойынында (көбінесе) зиянсыз оқтарды атуға арналған мылтық бар. "RuneScape" MMORPG-де "Mos Le Harmless" (Көбінесе зиянсыз) деп аталатын арал бар. "Perfect Dark" және "GoldenEye 007" ойындарының көп ойыншылы режимінде аз ұпай жинаған ойыншыларға "көбінесе зиянсыз" деген мәртебе беріледі. 2008 жылғы "Cosmic Encounter" тақталық ойынында адамзатқа "Көбінесе зиянсыз" атрибуты тағайындалған. "Kerbal Space Program" ойынында "көбінесе зиянсыз" деген сипаттамасы бар атомдық қозғалтқыш бар. Тағы бір сілтеме – "Көбінесе зиянсыз эконометрика" кітабында кездеседі.
Бұл мүлдем басқаша емес
"Артур Дент" романының 17-тарауында Артур Дент Нүтриматикалық сусын дайындаушыдан бір кесе шай жасауға тырысады. Бірақ, ол әдетте "шайға жақытпайтын, бірақ толыққанды ұқсамайтын" (көптеген адамдарға ұнамайтын) бір қоспаны шығарады. Ойыншының, Артур Дент рөліндегі, басты мақсаты – машинаны жеңіп, дәмді шай табу болып табылады, және бұл миссия ойыншыға үнемі "шай жоқ" деген инвентаризациялық зат арқылы еске түсіріледі. Жаргондық файлға сәйкес, "толыққанды ұқсамайтын" деген қысқа сөз хакерлердің сөйлеу тіліне енген.
Бір - бірімен бөлісіп , қуана - қуана
"Бөлшеңіз және ләззат алыңыз" – бұл Sirius Cybernetics Corporation шағымдар бөлімінің ұраны. Радио нұсқасында бұл сөз тіркесінің өзіндік әні (орындалған) болды, оны "ерекше жағдайларда" роботтар хоры орындаған. Sirius Cybernetics Corporation компаниясы негізінен ақаулы тауарлар шығарады, бұл мәлімдемені ирониялық етеді, себебі азаматтардың көбі ақаулы нәрсені "бөлісіп, ләззат алуға" құштар болмас. Дизайнның кемшіліктерінің бірі – осы әнді орындайтын роботтар хоры: олар қосымша музыкамен диссонанстық интервалды дұрыс орындай алмайды. "Байланыс және ләззат" деген сөздер Sirius Cybernetics шағымдар бөлімінің жанында, үш шақырым биіктікте жарықтандырылған әріптермен көрсетілген, бірақ олардың салмағынан көптеген жас басшылардың кеңселеріне құлап кеткен. Қазір көрініп тұрған жазудың жоғарғы жартысы жергілікті тілде "Басыңды шошқаның ішіне тығып ал" деп аударылады және тек ерекше мерекелерде ғана жарықтандырылады. Эпизодта жеке компьютердің операциялық жүйесінің іске қосылу дыбысы ("Бөлшеңіз және ләззат алыңыз" әуенімен, The Microsoft Sound стилінде) қолданылған. Сонымен қатар, "Тыңдау" фильмінің соңғы эпизодында осы әннің полифониялық қоңыраулы нұсқасы бар. "Бөлшеңіз және ләззат алыңыз" әуені телесериалда Sirius Cybernetics Corporation роботының жарнамасында қолданылады (слоганы: "Сіздің көңілді, пластикалық досыңыз!").
Балық үшін рахмет
Тышқандардан кейін, Жердегі ең зиялы түрлердің екіншісі дельфиндер болды. Дельфиндер Жердің құрылуына қауіп төндігін ұзақ уақыттан бері біліп, адамзатты ескертуге көптеген әрекеттер жасады. Дельфиндердің соңғы хабары, «Жұлдызды ту» әнін ысқырығанда, екі рет кері соққы жасаудың өте күрделі әрекеті ретінде қате түсіндірілді, бірақ шын мәнінде хабар мынадай болды: «Сау бол, және барлық балық үшін рахмет». |Дуглас Адамс| «Галактикаға жол көрсетуші». Бұл сөз тіркесі трилогияның төртінші кітабының атауы болды және кітапта дельфиндерден адамзатқа сыйлық ретінде қалдырылған кристалл ыдыстарға жазылған хабар ретінде пайда болды. Оның танымалдылығы соншалық, ол 1997 жылғы NOFX альбомындағы «So Long, and Thanks for All the Shoes» әнінің атауы болды. Бұл фраза «All Time Low» тобының «So Long, and Thanks for All the Booze» әнінде де қолданылды, бұл ән тиісінше «Don't Panic» альбомына енді. Бұл сондай-ақ A Perfect Circle тобының 2018 жылғы «Eat the Elephant» альбомындағы тректің атауы. Концерттерінде бұл трек сүлгілерінің қайда екенін білетін көрермендерге арналды. Сонымен қатар, бейнеде HHGTTG-ге сілтеме жасайтын ұшатын дельфиндер бейнеленген. 2020 жылғы Factorio видео ойынында «Сау бол, және барлық балық үшін рахмет» деп аталатын жетістік бар, ол шикі балықты ғарышқа ұшыру арқылы қол жеткізіледі.
The phrase was spoofed for the 1997 NOFX album So Long, and Thanks for All the Shoes. The phrase was also spoofed for the All Time Low track "So Long, and Thanks for All the Booze", from the appropriately titled album Don't Panic. This is also the title of a track by A Perfect Circle on their 2018 album Eat the Elephant. At their concerts this track was dedicated to the people in the crowd who knew where their towels are. Also, the video features flying dolphins in reference to HHGTTG. In the 2020 video game Factorio, there is an achievement titled "So Long, and Thanks for All the Fish", which is achieved by launching a raw fish into space.