Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Славяндық үрмелі аспап
Slavic wind instrument
Жалейка (жале́йка), сондай-ақ брёлка (брёлка) деп те аталады, славян халықтарының үрмелі аспабы, көбінесе белорусь, орыс және кейде украин этно музыкасында қолданылады. Оны "халық кларнеті" немесе "хорнпайп" деп те атайды. Жалейка кейін балалайка тобының құрамына, венгр тарогатосына енгізілді, сондай-ақ кларнеттің алдағысы шалумеудің дамуына әсер еткен болуы мүмкін.
The zhaleika (жале́йка), also known as bryolka (брёлка), is a Slavic wind instrument, most used in Belarusian, Russian and sometimes Ukrainian ethnic music. Also known as a "folk clarinet" or hornpipe. The zhaleika was eventually incorporated into the balalaika band, the Hungarian tarogato, and may have contributed to the development of the chalumeau, a predecessor of the clarinet.
Құрылыс және жобалау
Жалейка бір қамыстан тұрады, оны ауыздықпен (немесе "жел қаптамасымен") жабуға болады. Оның құрамына саусақ тесіктері бар ағаштан жасалған түтікше және кеңейтілген қоңырау кіреді, ол табиғи немесе қолдан жасалған материалдардан жасалуы мүмкін.
The zhaleika consists of a single reed that can be covered by a mouthpiece (or "wind cap"). The design consists of a wooden barrel (pipe) with finger holes and a flared bell that can be made of either natural or man made materials.
Тюнинг
Жалейка диатоникалық құрайға ие және әртүрлі тондарда (G, A, D, кейде C, E, F) келеді. Оның табиғи немесе "қалыпты" сопранолық дауысы бар, бірақ альт немесе пикколо түрлерінде де орындалуы мүмкін. Ол қамысын реттеу арқылы құрылады және мажорлық гаммаға немесе 7-ші нотасы төмендетілген миксолидийлік ладқа дейін құрылуы мүмкін. Тек бір октава көлеміндегі ноталарды ойнауға болады. Жалейка туралы ең ерте деректер А. Тучковтың 18 ғасырдың соңына жататын жазбаларында кездеседі. Ол Ресей, Беларусь, Украина және Литвада кеңінен таралған, бірақ қазір тек халық музыкасы оркестрлерінде ғана кездеседі. 1900 жылы В. В. Андреев оркестрлерге бриолка деп аталатын өзгертілген жалейканы енгізді. Ол қосарлы қамыстан жасалған обой сияқты, сонымен қатар хроматикалық гамма үшін қосымша саусақ тесіктері мен тежегіштерден тұрады. Славян мәдениетінде жалейка әйгілі жерлеу аспабы болған, ал оның атауы "иесімізді кешір" деген сөзбен байланысты. Жалейка беларусьтік Znich фолк-метал тобының, украиналық Chur және HASPYD метал тобының, украиналық DakhaBrakha этно-тобының көптеген шығармаларында естіледі. Жалейка бір құбырлы сыбызғы сияқты дыбыстайды.
The zhaleika has diatonic tuning and comes in various keys (G,A,D, sometimes C,E,F). It has a natural or "normal" soprano voice, but can perform in alto or piccolo forms. It is tuned by adjusting the reed and can be tuned to the major scale or mixolydian mode with flattened 7th note. Only an octave's worth of notes can be played. The earliest evidence of the zhaleika was in A. Tuchkov's notes dating back to the late 18th century. It was widely spread in Russia, Belarus, Ukraine, and Lithuania, but now can only be seen in folk music orchestras. In 1900, V. V. Andreyev incorporated a modified zhaleika called bryolka into orchestras. It consisted of a double reed oboe type with additional finger holes and vents for chromatic scale. In Slavic cultures zhaleika was a well known funeral instrument and its name is near to a word that means "compassionate". Zhaleika sounds in many compositions of Belarusian folk metal band Znich, Ukrainian metal bands Chur and HASPYD, Ukrainian ethnic band DakhaBrakha. Zhaleika sound like a one piped bagpipe.