Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұзын табиғи мүйіз
Long natural horn
Лур (lure) – саусақ тесіктері жоқ, ауызбен үрмелі ұзын табиғи мүйіз. Лур тік немесе иілген, әртүрлі пішінде болуы мүмкін. Иілген пішіндердің мақсаты – ұзын аспаптарды (мысалы, қазіргі созафон сияқты) тасымалдауды жеңілдету және қатты дыбысты жақын тұрған адамдарға бағыттаудан сақтау. "Лур" атауы екі түрлі ежелгі үрмелі аспапты білдіреді. Жақындағы түрі ағаштан жасалған және орта ғасырларда Скандинавияда қолданылған. Ал ескі түрі, аты жаңа түрінен алынған, бронзадан жасалған, қола дәуірінен таралған және көбінесе жұптап, негізінен Дания мен Германиядағы батпақтарда табылған. Ол ауыздықтан және бірнеше бөліктерден және/немесе құбырлардан тұрады. Оның ұзындығы 1,5 – 2 метрге жетеді. Норвегия, Дания, Оңтүстік Швеция және Солтүстік Германияда табылған. Скандинавиядағы тас суреттерінде де лурлердің бейнелері кездеседі.
A lur, also lure or lurr, is a long natural blowing horn without finger holes that is played with a brass type embouchure. Lurs can be straight or curved in various shapes. The purpose of the curves was to make long instruments easier to carry (e. g. for marching, like the modern sousaphone) and to avoid directing the loud noise at nearby people. The name lur is used for two distinct types of ancient wind instruments. The more recent type is made of wood and was in use in Scandinavia during the Middle Ages. The older type, named after the more recent type, is made of bronze, dates to the Bronze Age and was often found in pairs, deposited in bogs, mainly in Denmark and Germany. It consists of a mouthpiece and several pieces and/or pipes. Its length can reach between 1.5 and 2 metres. It has been found in Norway, Denmark, South Sweden, and Northern Germany. Illustrations of lurs have also been found on several rock paintings in Scandinavia.
Ағаш жем
Лур деп аталатын аспап туралы ең алғашқы деректер исланд сагаларында кездеседі, онда олар әскер жинау және жауды қорқыту үшін қолданылатын соғыс аспаптары ретінде сипатталған. Бірнеше данасы ұзын қайықтарда табылған бұл лурлер, шамамен бір метрлік тік, аузынан үрленетін ағаш құбырлар. Оларда саусақ тесіктері жоқ және олар қазіргі заманғы мыс құбырлы аспаптар сияқты тартқызылады. Орта ғасырдан бері солтүстік елдерінің шаруалары мен сүтшілері осы соғыс аспаптарына өте ұқсас лурлерді тартып келеді. Бұл аспаптар, ағылшын тілінде қайын трубасы деп аталады, малды шақыру және сигнал беру үшін пайдаланылған. Олар құрылысы мен тартылу техникасы жағынан соғыс аспабына ұқсас, бірақ қайынмен қапталған, ал соғыс аспаптары күркемен қапталған.
The earliest references to an instrument called the lur come from Icelandic sagas, where they are described as war instruments, used to marshal troops and frighten the enemy. These lurs, several examples of which have been discovered in longboats, are straight, end blown wooden tubes, around one metre long. They do not have finger holes, and are played much like a modern brass instrument. A kind of lur very similar to these war instruments has been played by farmers and milkmaids in Nordic countries since at least the Middle Ages. These instruments, called in English a birch trumpet, were used for calling cattle and signalling. They are similar in construction and playing technique to the war instrument, but are covered in birch, while the war instruments are covered in willow.
Қоладан жасалған жем
Қоладан жасалған лурлар ежелгі Грецияда, сондай-ақ Солтүстік Еуропада музыкалық аспаптар ретінде қолданылған. Солтүстік Еуропада барлығы 56 лур табылды: Данияда – 35 (сынықтары да бар), Швецияда – 11, Норвегияда – 4, Германияның солтүстігінде – 5 және Латвияда – 1.
Lurs made of bronze were used as musical instruments in ancient Greece, as well as in northern Europe where a total of 56 lurs have been discovered: 35 (including fragmentary ones) in Denmark, 11 in Sweden, 4 in Norway, 5 in northern Germany, and a single one in Latvia.
Бүгінгі күндегі еліктірулер
Лур сөзі әлі де швед тілінде қолданылады, дыбыс тудыру немесе қабылдау үшін қолданылатын қондырша тәрізді құралдарды білдіреді. Мысалы, швед тілінде құлаққаптар hörlurar (есту лұрлары) деп аталады, ал телефон қазіргі швед тілінде lur деп аталуы мүмкін (telefonlur, телефон тіреуінен шыққан). Норвегия және швед тілдеріндегі тұман сигналдары сәйкесінше tåkelur және mistlur деп аталады. Даниялық Lurpak сары майының аты осы лұрдан алынған, ал қаптама дизайнында лұрдың суреттері бар. Лур сөзі Дания, Норвегия және швед тілдерінде дыбысқа қатысы жоқ бірнеше мағынаға ие.
The word lur is still in the Swedish language, indicating any funnel shaped implement used for producing or receiving sound. For instance, the Swedish word for headphones is hörlurar (hearing lurs), and a telephone might be referred to as a lur in contemporary Swedish (derived from telefonlur, telephone handset). The Norwegian and Swedish words for foghorn are respectively tåkelur and mistlur. The Danish butter brand Lurpak is named after the lur, and the package design contains pictures of lurs. The word lur has several other meanings in Danish, Norwegian, and Swedish that are not related to sound.