Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Dołęga (айтылуы: ) – Польшаның қаруы. Ол Польша-Литва одағы дәуірінде бірнеше шляхта әулеттері қолданған.
Polish coat of arms
Dołęga (pronunciation: ) is a Polish coat of arms. It was used by several szlachta families in the times of the Polish–Lithuanian Commonwealth.
Блезон
Азур, төмен қарай ашылған күміс ат аяқкиімі, оның доғасының шетінде сол түсті айқыш орналасқан. Ат аяқкиімінің ішінде төмен қарай ұшы шығып тұрған күміс жебе. Көк түсті мантингі, күміс түсті астарланған шлем. Таж кигізілген. Еңбегі: күміс жебемен өткізілген бүркіттің қанаты. Гербтің төрт түрі бар, олардың бірі беттің жоғарғы жағында көрсетілген.
"Azure, a downward opened horse shoe argent with a cross former of the same charged on the edge of its arch. Inside the horse shoe an argent arrow whose downward point protrudes. Helmet with mantling azure, lined argent. Crowned. Crest: a vulture's wing with an argent arrow shot through." There are four varieties of the coat of arms of which one is shown on RHS of top of the page.
Тарих
Бұл елтаңба 1345 жылы Добрыжин (Добрыжин над Висла) судьясы Мыслиборцтың мөрі ретінде пайда болды. 1373 жылы Плоцк епискобы Янның қолжазбасында Лэг ауылы алғаш рет Доленга руының иелігі ретінде тілге алынады. Оны Доленга руының отбасыларына тиесілі ауылдар қоршап тұр. Олар: Даброва, Дзиецке, Грабов, Гзино, Косково, Лузниево, Млице, Осиек, Осова, Закжево, Залесье және басқалары, сәйкесінше Дабровский, Дзиецкий, Грабовский, Гзинский, Косковский, Лузневский, Млицкий, Осецкий, Осовский, Закжевский және Залеский отбасыларына тиесілі, т.б. Бұл ауылдар мен Плоцк Польшаның шығысындағы Мазовия аймағында орналасқан. 1413 жылы Городло одағы шарты бойынша Доленга гербі Литваға берілді. XVII ғасырдың басында көшіп келген рулық отбасылардың көпшілігі Литваға қоныс аударды. Кейбіреулері Вильнюстің приход аймақтарына қоныстанды, оларға жер мен мүлік берілді, бұл жерлер бұрын өлтірілген немесе жер аударылған орыстарға тиесілі болған. 1373 жылғы сот тізімінде соғыс шақыруы "До Ланга" деп жазылған. 1400 жылдан кейінгі жазбаларда екі сөз бірігіп "Доланга" болып келеді, содан кейін жақында Доленга деп аталады. "До лэга" дегені "Лэгке!" дегенді білдіреді және, мүмкін, қақтығыс кезінде немесе рудың жергілікті тойларында жиналу орыны ретінде қызмет еткен. Басқалары Доленга сөзі "До садақтарға" дегенді білдіреді, жау жақындағанда қаруға шақыру. Тағы бір деректе Доленга сөзі ескі поляк тілінде "күшті" дегенді білдіреді, яғни үлкен физикалық күш пен қайраттылықты көрсетеді. Герб Польшада король Болеслав Керівостың (1102–1139) пруссиялықтарға қарсы соғысында пайда болды. Қоршаудағы қаланы қорғап жүрген поляк рыцарлары пруссиялық армияға тұзақ қойды. Доленга руынан шыққан рыцарь пруссиялық қолбасшының жылқысын арбамен өте дәл атып, оны жылқысынан құлатты. Польша рыцарлары оны тұтқындап, тұзақ кезінде өлім жазасын орындады. Бұл поляк халқын көтеріліп, шабуыл жасауға шақырып, пруссиялықтар поляк семсерлерімен кері шегінді. Доленга ішекшесіне жебе тиді, бірақ шайқас жеңіспен аяқталды. Оның керемет атуы үшін король оған оның атымен елтаңба берді – Доленга. Ол алған гербте адалдық пен сенімнің геральдикалық символы – қарғаның қанаты және ол атқан жылқының жамбырлығы бейнеленген. Мұрагерлік мақсаттары үшін Доленга руының мүшелері арасында бөлінген Прусы деген ауыл бар. Бұл ауылдың атында "миф" туған болуы мүмкін, онда бір кезде Доленга руының адамдары пруссиялық (балтық тілінде сөйлейтін) жауларды жеңіп, тұтқынға алып, оларды өздерінің түрлі меншіктерінде құлдарға айналдырған болуы мүмкін. Сонымен қатар, Польшаның оңтүстігіндегі Малопольск округінде Доленга деген ауыл бар, онда XIX ғасырға жататын szlachta асыл қожалығы (қазіргі мұражай) табиғи орман паркімен қоршалған, ал онда асыл адам иесі салған шағын шіркеу бар. Елді мекеннің шіркеуін немесе капелласын салу үшін ақсүйектер отбасының байлығына байланысты ақша немесе адамдармен көмектесу жиі кездесетін жағдай. 1990 жылдың желтоқсан айында Польшаның оңтүстігіндегі Субкарпат воеводиясының Ниско округінің Уланов қалалық кеңесі № X/54/90 қаулысымен муниципалитет пен қаланың снайперлеріне қатысты жарғыны бекітті, онда муниципалитетке және қала гербіне "Доленга" берілді, оның бейнесі мен пішіні қаланың негізін қалаушы Станислав де Улин Магна Улинский қолданған. Гербтің бейнесі муниципалитет пен қала ғимаратына, сондай-ақ мөрлерге және муниципалитет пен қала кеңесіне орналастырылды.
This coat of arms appears in 1345, as the seal of Mysliborz, a Judge of Dobrzyn (Dobrzyń nad Wisłą). In a 1373 manuscript of Jan, the Bishop of Płock, the village of Łeg is first mentioned as a Dołęga Clan possession. It is surrounded by villages once owned by Dołęga Clan families. These are: Dabrowa, Dziedzice, Grabow, Gzino, Koskowo, luzniewo, Mlice, Osiek, Ossowa, Zakrzewo, Zalesie, and others, owned respectively by the Dabrowski, Dziedzicki, Grabowski, Gzinski, Koskowski, Luzniewski, Mlicki, Osiecki, Ossowski, Zakrzewski, and Zaleski families etc. These villages and Płock are in the Masovian region of east Poland. In 1413 the Act of Horodlo Union the Dołęga crest was transferred to Lithuania. Many of the clan families emigrating at the beginning of the seventeenth century migrated to Lithuania. Some settled in the parish areas of Vilnius, given land and properties from Russians who were either killed or exiled. A court record of 1373 describes the war cry as "Do Langa". In records after 1400 the two words merge as "Dolanga," then more recently as Dołęga. "Do łęga" means "To Łeg!" and perhaps served as a rallying point in times of conflict, or for the local clan celebrations. Others say Dołęga means "To Bows" a cry to arms as the enemy approached. Another source says the word Dołęga in old Polish, meant potent having great physical strength, forcefullness. The coat was born in Poland in King Boleslaw Krzywousty's (1102–1139) war against the Prussians. While defending a castle under siege, Polish knights ambushed the Prussian army. A knight named Dołęga shot the hoof of the Prussian army commander's horse with his crossbow so well that the Prussian commander was thrown from it. The Polish knights captured and executed him during the ambush. This inspired the Polish people to rise up and attack, and the Prussians were driven back by Polish sabers. Dołęga took an arrow in the appendix, but the battle was won. As a reward for his amazing shot, the King granted him a coat of arms after his name, Dołęga. The coat of arms he received depicts a raven wing, the heraldic symbol of loyalty and faith, and a horseshoe representing the horse hoof he shot. There is a village named Prusy which ostensibly for purposes of inheritance, was divided up among Dołęga Clan members. The name of this village may have given rise to the 'myth', that at one time, Dołęga clansmen might have defeated and captured Prussian (Baltic speaking) enemies, and reduced them to serfs on their various properties. Also there is a village called Dołęga in Małopolskie district of southern Poland which has a well preserved nineteenth century szlachta noble manor house (now a museum) surrounded by a natural forest park, in which there is a small chapel built by the nobleman owner. It was quite common for the nobleman to provide money/men to build the village church or chapel depending on size and riches of the family. In December 1990, the Ulanów City Council, Nisko County, Subcarpathian Voivodeship, Southern Poland adopted Resolution No. X/54/90 on granting the Statute of the Municipality and the City Lancers in which it was given municipality and city coat of arms "Dołęga" in the image and shape of which used the city founder Stanislaw de Ulin Magna Uliński. The image of the coat of arms was placed on the building of the municipality and town in the national emblem as well as the seals and the Board of Municipal and Town.