Кіріспе

Доңкояқ, сондай-ақ Дон Сфинкс немесе орыс шашы жоқ мысығы деп те аталады, бұл Ресейде шыққан шашы жоқ мысық тұқымы. Ол, әйгілі Sphynx (Канадалық шашы жоқ) мысығымен туыс емес, оның ерекше түксіздігі кератин 71 генінің рецессивті мутациясынан туындайды. Ал Донской мысығының түксіздігіне үңдемелі мутация себеп болады.

Тарих

Донской тұқымы бір ғана мысыққа дейін теріс бұрылыс жасай алады. Бұл тұқым 1987 жылы Ресейдің Дондағы Ростов қаласында мысық өсіруші Елена Ковалеваның шашы жоқ мысықты тауып алуымен басталды. Варвара жергілікті мысықпен жұптасып, мысықтардың ұрпағын дүниеге келтірді. Олардың кейбіреулері шашы жоқ күйінде туды, ал қалғандары шашымен туды, бірақ анасы сияқты оны жоғалтты. Осы мысықтар Донской тұқымының негізін қалады және кейіннен Еуропалық қысқа түкті мысықтармен будандастырылды. Донской тұқымының үстемдік ететін түксіз мутациясының әсеріне байланысты, тек үй мысықтарымен ғана будандастыруға рұқсат етілмейді. 1997 жылы «Остин Пауэрс: Халықаралық құпия агент» және кейіннен «Остин Пауэрс: Мені ұрған тыңшы» атты блокбастерлерде Мистер Бигглсворт (Тед Нуд Джент сомдады) доктор Ивілдің сүйікті үй жануары ретінде танымал болғандықтан, шашы жоқ мысықтардың көрінуі едәуір артты. Маңыздысы, «Остин Пауэрс» франшизасында көрсетілген шашы жоқ мысық шын мәнінде Донской емес, Сфинкс мысығы болған.

Өсімдіктерді өсіруге тыйым салу

2014 жылдан бері Нидерландыда генетикалық мутациялары немесе ұрпақтарының денсаулығына немесе жайлы тұруына зиян келтіретін басқа да физикалық аномалиялары бар мысықтарды шайқастыру заңсыз. Донской сияқты түксіз мысықтардың терісінің қорғаныш қабатының болмауы – ата-аналық мысықтардағы тыйым салынған мутациялардың бірі.

Дене көрінісі

Донской мысықтарының ең айқын физикалық ерекшелігі – түксіздігі. Көптеген мысықтардан өзгеше, Донскойлерде мұрттар да жоқ. Донскойлер орташа денелі, жақсы дамыған мысықтар. Бастары үшбұрышты, үлкен құлақтары мен көздері бар, бұл оларды эльф сияқты көрінеді. Донской мысықтарының терісі өте әжімді, әсіресе бет, мойын, кеуде және құйрығының тамырында жинақталған. Тері мен көздің түсі Донской мысықтарында әртүрлі болуы мүмкін. Терінің түстері көбінесе солғын болып көрінеді. Көздің түсі көк, жасыл, аққызыл сары, сары, немесе қоңыр болуы мүмкін. Кейбір Донской мысықтары суық қыс айларында жұқа ғана жүнді өсіруі мүмкін, бірақ жылы айлар келгенде бұл жүнді қайтадан түсіреді. Ал Донскойлер гомозиготалық жағдайда мысықтардың эктодермальды дисплазиясын тудыруы мүмкін, бұл нашар тіс дамуына, сүт беру немесе терлеу қабілетінің бұзылуына әкеледі. Ұқсас доминантты мутациялар (мысалы, FOXI3) түксіз иттерде де осы жағдайды тудырады, ал доминантты түксіз мысықтар мен иттердегі симптомдар адамдардағы эктодермальды дисплазияның белгілерімен (соның салдарынан сирек немесе мүлдем түк болмауымен) ұқсас.

Әрекет

Басқа мысық тұқымдарынан өзгеше, Донской мысығы өте әлеуметтік. Түксіздігінен бөлек, Донской мысығы қызықты, ізденісшіл және мейірімді. Донской мысықтары көбінесе белсенді болады, сондықтан оларды көңіл көтеру үшін жеткілікті түрде ынталандыру қажет. Олар орташа мысықтан көбірек қозғалыс жасайды. Әлеуметтік мінез-құлқының арқасында Донской мысықтары ұзақ уақыт жалғыз қалғанды жақтырмайды. Сонымен қатар, Донскойлар достыққа жақын және өте ақылды. Осы ерекшеліктері Донской мысықтарын оқытуға өте ыңғайлы жасайды. Донской мысығының жақсы және жұмсақ мінезі, сондай-ақ әлеуметтік табиғаты оларды отбасылар үшін өте қолайлы етеді және балалармен де жақсы тіл табысады. Донской мысығының жалпы мінезі – сүйгіштік пен мейірімділік. Мінез-құлқының арқасында Донскойлар көбінесе басқа мысық тұқымдарымен, әсіресе ойынға құмар мысықтармен жақсы қарым-қатынаста болады. Олардың белсенділігі егде жастағы мысықтармен қиындықтар тудыруы мүмкін. Донскойлар дұрыс таныстырылса, иттермен де жақсы тіл табыса алады.