Кіріспе
Жыныстық дисфункцияны емдеу стратегиясы
Жыныстық терапия – жыныстық функцияны жақсарту және жыныстық дисфункцияны емдеуге бағытталған терапиялық стратегия. Оған ерте шығару және кешіккен шығару, эректильді дисфункция, жыныстық қызығушылықтың немесе қоздырылудың жоқтығы, ауырсынулы жыныстық қатынас (вагинизм және диспареуния) сияқты дисфункциялар кіреді; сондай-ақ, атипиялық жыныстық қызығушылықтар (парафилиялар), гендерлік дисфория (және трансгендер болу), аса жоғары либидо немесе гиперсексуалдық, жыныстық өзіңді сенімсіз сезіну, жыныстық зорлық-зомбылықтан (құмарлық немесе жыныстық шабуыл сияқты) қалпына келу мәселелері де осыған жатады; одан бөлек, қартаю, ауру немесе мүгедектікке байланысты жыныстық мәселелер де қарастырылады.
Sex therapy is a therapeutic strategy for the improvement of sexual function and treatment of sexual dysfunction. This includes dysfunctions such as premature ejaculation and delayed ejaculation, erectile dysfunction, lack of sexual interest or arousal, and painful sex (vaginismus and dyspareunia); as well as problems imposed by atypical sexual interests (paraphilias), gender dysphoria (and being transgender), highly overactive libido or hypersexuality, a lack of sexual confidence, and recovering from sexual abuse (such as rape or sexual assault); and also includes sexual issues related to aging, illness, or disability.
Практика
Қазіргі заманғы жыныстық терапия көбінесе психотерапиялық және медициналық әдістерді біріктіреді, мысалы, Виагра (силденафил) және Сиалис (тадалафил) эректильді жауапты күшейту үшін, ал Паксил (пароксетин) ерте шәуеттенуді емдеу үшін қолданылады. Жыныстық терапевтер проблемаларға тап болған адамдарға оларды жеңуге көмектеседі, соның арқасында олар белсенді және салауатты жыныстық өмірге оралуы мүмкін. Жыныстық терапияға трансформациялық көзқарас жыныстық проблемалардың психологиялық, биологиялық, фармакологиялық, қарым-қатынастар мен жағдайлық аспектілерін түсінуге бағытталған. Жыныстық терапияға қатаң бағалау қажет, ол медициналық және психологиялық тексеруді қамтиды. Өйткені жыныстық дисфункцияның соматикалық немесе психогендік себептері болуы мүмкін. Атап айтқанда, эректильді дисфункция (кейде "импотенция" деп те аталады), оның себептері қан айналымының бұзылуы мен өзін-өзі бағалаудағы алаңдаушылықты қамтуы мүмкін. Жыныстық терапия көбінесе қысқа мерзімді болады, ал оның ұзақтығы терапияға түрткі болған себептерге байланысты. Жыныстық терапияны лицензиясы бар психологтар немесе дәрігерлер жүргізеді, олар тиісті оқыудан өткен және сертификат алған. Жұптар арасында жыныстық терапияға қызығушылық, жыныстық білім берушілердің, кеңесшілердің және терапевтердің саны артумен бірге өсті. Бұл физиологиялық өзгерістер жастық шақтағы жыныстық қатынастың қарқындылығына әсер етеді және орта және қарт жаста әлсіреуі мүмкін. Дегенмен, ересектер белсенді жыныстық өмірдің зор ләззат сыйлайтынына және жалпы эмоционалдық және физикалық денсаулыққа орасан зор үлес қосатынына сенеді. Ересек еркектер жыныстық физиологияда болатын өзгерістерді бастан кешіреді, ол эректильді функцияға және шәуеттенуге әсер етеді. Оған сезімге бағытталған терапия, коммуникация, қиял жаттығулары, сондай-ақ психодинамикалық терапия кіруі мүмкін. Ересектерге арналған жыныстық терапия басқа топтармен жүргізілетін жыныстық терапиядан ерекшеленбейді. Ол су негізіндегі жеке майлау құралдарын (вагинальді майлаудың азаюы үшін), гормоналдық терапияны және дәрі-дәрмектерді қолдануды қамтиды. Егде жастағы адамдармен жұмыс істейтін жыныстық терапевтер жыныстық қатынас және қартаю туралы білуі керек. Оқу бағдарламасында коммуникация, мастурбация, дене бейнесі және руханилық мәселелері қарастырылады.
Тарих
Жыныстық терапия әртүрлі мәдениеттерде, соның ішінде ежелгі Үндістан, Қытай, Грекия және Римде қалыптасқан. Ол нұсқаулықтар, сиқырлар, анафродизиактар немесе афродизиактар, және басқаларымен қатар тантрикалық йога түрінде көрініс берген. Батыс мәдениеттерінде жыныстық терапия мен жыныстық дисфункцияның көп бөлігі, әсіресе 19-шы ғасыр мен 20-шы ғасырдың басында ғылыми талқылаумен шектелді. 1976 жылы Джек Аннонның жұмысы терапевт сатылап жұмыс істеу үшін құрылымдалған деңгейлер жүйесін құруға бағытталған PLISSIT моделін жасады. 1980-ші жылдардың ортасында жыныстық терапия медициналықтандырылды, негізгі назар ерлердің жыныстық дисфункциясына аударылды. 1990-шы жылдарда пенильді инъекциялар, Виагра сияқты дәрілер, сондай-ақ эякуляцияны кешіктіретін әсері бар антидепрессанттар қолданысқа енді. Ерлер мен әйелдердің жыныстық дисфункциясын емдеуге көмектесу үшін гормондық терапия енгізілді. Вагинизммен ауыратын әйелдерді емдеу үшін дилататорлар пайдаланылды, сондай-ақ қынаптың көлемін ұлғайту және вульвалық ауырсынуды емдеу үшін хирургиялық процедуралар енгізілді.