Болгар шаһары: Ғисария тарихы мен шипалы сулары

Кіріспе

Хисар (,) – Болгарияның орталық бөлігіндегі Пловдив облысындағы шағын қала және маңызды шипажай курорты. Қала Сре́дна-Гора тауларының оңтүстік баурайында, Жоғарғы Фракия жазығына қарай орналасқан. "Хисар" сөзі араб тілінде "бекініс, қамал" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз парсы және Осман тіліне де қабылданған.

Тарих

Қала мыңдаған жылдар бұрын, ыстық су бұлақтарының болуына байланысты құрылған. Қазіргі қала орталығында тарихи алдындағы қалдықтар табылды. Кейіннен ол фракиялық қалаға айналды, ал Фракия римдіктерге бағынып, Рим провинциясы болғанда, Хисария римдік қалаға айналды – провинциядағы үш ең маңызды қаланың бірі. Кейде оны Августа, Диоклетианополис (император Диоклетианның құрметіне) және басқа бірнеше атаулармен атаған. Ол сол кезде де танымал демалыс орны болған, мұны император Септимий Севердің қалаға келгені дәлелдейді. Қазір әртүрлі жерлерде римдік қираған ғимараттарды көруге болады: қоғамдық ғимараттар, кішкентай амфитеатр, рим гарнизонының казармалары, Болгариядағы ең көне шіркеулердің негіздері, сондай-ақ Болгариядағы ең жақсы сақталған римдік қала қабырғалары. Оңтүстік қақпа "Түйелер" деп аталады, себебі ол ортасынан сынған және 20 ғасырдың басында ішінара қалпына келтірілгенге дейін бір-біріне қарап тұрған екі түйеге ұқсаған. Рим империясы құлағаннан кейін, гүлденген қала құлдырап кетті. Болгария шегіне енген кезде ол шағын бекінілген қала ғана болды. Түрік үкімдігі кезінде ол одан да құлдырады, ал бір кезде гүлденген қала көптеген римдік қираған орындарының арасында бірнеше шағын үйлерден тұратын болды, оларды жақын ауылдардың шаруалары тас карьері ретінде пайдаланып, көптеген қираған орындарына зиян келтірді. Болгария 1878 жылы азат болғаннан кейін, Хисария Шығыс Румелия провинциясына қосылды; 1885 жылы ол Болгарияның бір бөлігі болды. Минералды су бұлақтары қайтадан ашылғанда және бұл жер танымал демалыс орнына айналғанда қала қайтадан өркендеді. Болгария 2007 жылы Еуроодаққа қосылғаннан кейін, ежелгі қираған орындарды қалпына келтіру және саябақ пен көше инфрақұрылымын жаңарту үшін түрлі қаржыландыру бағдарламалары пайдаланылды, бұл қаланы қарқынды және үнемі жаңарып, оны Болгарияның шипажайларының, табиғатының және тарихи мұрасының шын асыл бұйымына айналдырды. Парктегі ғасырлық ағаштар, көптеген құс түрлерінің мекені, спорттық, шипалық және демалыс аймақтары бар жаңғыртылған, заманауи ірі шипажай отельдері, сондай-ақ жаңа, сәнді шағын отельдер мен қолжетімді қонақ үйлер Хисарияны демалыс, денсаулықты қалпына келтіру, ауруларды емдеу үшін танымал курортқа және шетелдік және болгар қонақтары үшін бизнес-семинарлар мен шараларға қолайлы орынға айналдырды.

The town was founded thousands of years ago probably on account of its hot springs. Some pre historic remains have been found in what is now the town centre. Later, it became a Thracian city and, when Thrace fell to the Romans and became a Roman province, Hisarya became a Roman town — one of the three most important towns in the province. At times it was called Augusta, Diocletianopolis (after emperor Diocletian), and a couple of other names. It was a famous resort even in those times, which is proved by the fact that emperor Septimius Severus visited the city. Many Roman ruins are visible everywhere — public buildings, a small amphitheatre, the barracks of the Roman garrison, the foundations of a couple of the oldest churches in Bulgaria, as well as the best preserved Roman city walls in Bulgaria. The southern gate is known as "The Camels", because it had broken in the middle and looked like two camels facing each other, before it was partially restored in the early 20th century. After the fall of the Roman Empire, the prosperous city declined. When it was included within the borders of Bulgaria, it was just a minor fortified town. During the Turkish rule, it further declined and, at some point, the once prosperous city was just a couple of small houses in the midst of many Roman ruins, which peasants from the nearby villages used for a stone quarry, destroying most of them in the process. After the liberation of Bulgaria in 1878, Hisarya was included in the province of Eastern Rumelia; in 1885 it became a part of Bulgaria. It prospered once again when the mineral springs were rediscovered and the place became a popular recreation spot. After Bulgaria joined EU in 2007 various financing programs were used to recover the ancient ruins and renovate the park and street infrastructure, which recreates the town intensively and constantly and turns it again into a real gem of the Bulgarian spa, nature and historic heritage. The century old trees in the parks, which are the habitat of numerous bird species, the renovated new modern large spa hotel centres with sport, spa and recreation areas and the brand new cosy luxurious smaller hotels and affordable guesthouses turn Hisarya again into a preferred resort for relaxation, health recovery, illness treatment and loved place for business seminars and events for foreign and Bulgarian visitors.

Құрмет

Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Смит аралындағы Хисария шығанағы Хисария қаласының құрметіне аталған.