Кіріспе

Барипада (IAST) – Үндістанның Одиша штатындағы Майурбхандж ауданындағы қала және муниципалитет. Будхабаланга өзенінің шығыс жағасында орналасқан Барипада – Солтүстік Одишаның мәдени орталығы. Соңғы жылдары көптеген кәсіби колледждер ашылуының нәтижесінде білім беру орталығына айналды. Қала – Одиша штатының ең үлкен ауданы болып табылатын Майурбхандж ауданының орталығы. Мұнда аудан әкімінің кеңсесі, полиция басшысының кеңсесі, сондай-ақ аудандық және сессиялық сот орналасқан. Қала Одиша штаты заң шығарушы жиналысының Барипада Видхан Сабха сайлау округіне есімін берген.

Тарих

Барипада 18 ғасырдың соңында Сумитра Деви билігі кезінде штаттың (қазіргі ауданның) бас қаласы болды, бұрынғы Харipur қаласының мәртебесін иеленді. Алайда, ол алғаш рет 1779 жылғы Шығыс Үндістан компаниясының майоры Джеймс Реннеллдің танымал атласында "Бурпудда" деп тіркелді, штат бас қаласы мәртебесіне ие болғанға дейін. Барипаданың тарихы нақты белгісіз болғанымен, оның аты Баури немесе Батуди тайпасынан шыққан болуы мүмкін деп есептеледі. Қала орталығындағы ескі саз қамалдың қираған орындары толығымен жойылған. Амбика Девиге арналған ғибадатхана ғана сақталған. Қаланың басты киелі орны – 1575 жылға дейін салынған Джаганнатх ғибадатханасы. Бұл аймақтағы ең көне құрылыс. Оның бір бөлмесінде сақталған буддалық құдай Локешвараның мүсіні одан да көне. Дегенмен, Барипада 1863 жылы қайтыс болған Махараджа Джадунатха Бханжаның билігі тұсында ғана қала ретінде дами бастады. Оның ұрпақтары, әсіресе Махаража Шрирам Чандра Бхандж Део, қалаға көптеген қоғамдық инфрақұрылымдарды қосты. Барипада 20 ғасырдың басында Баласор ауданындағы Рупсамен Майурбхандж мемлекеттік темір жолы деп аталатын тар жолмен байланысты. Бұл сауда-саттық пен экономикаға үлкен серпін берді. 1949 жылы Майурбхандж штаты Үндістан Одағымен біріккеннен кейін қала өсуін жалғастырды. Қала орталығының жоспарлы құрылысынан өзгеше, жаңа аудандар кеңінен таралатын сипатқа бейімделді.

География

Барипада орналасқан. Орташа биіктігі 36 метрді (118 футты) құрайды. Қала Будхабаланга өзені жағасында жатыр.

Экономика

Барипадада ағаш өнімдері сияқты көптеген орман өнімдері бар, бірақ ауқымды ормандарды кесу салдарынан 25 км радиуста ағаш кесетін зауыттарға тыйым салынды. Барипада сабай шөбінің плантацияларымен әйгілі, бұл Африкадан әкелінген шөп, алғаш рет Гамильтон бағында отырғызылған. Ол қызыл жанартаулық топырақта өседі және Бубей деп аталатын арқан жасауға қолданылатын берік талшықтарына ие. Мұнда көптеген кашу алқаптары да бар. Сал ағашының (Shorea robusta) жапырақтарынан хали (табақ) және дуна (астау) жасау – жергілікті ер адамдардың тағы бір шаруашылығы. Будхабалага өзенінің жағасында көптеген кірпіш пештері орналасқан, бұл қаладан өтетін жалғыз жылдық өзен. Ағаш өндіру жергілікті халықтың негізгі табыс көзі болып табылады.

Мәдениет

Барипада өнер мен мәдениетімен танымал. Оливудтың (Ория киноиндустриясы) көптеген белгілі жұлдыздары Барипададан шыққан. Барипада әлемге танымал шау биімен мәшһүр. Апрель айының ортасында тойланатын Чайтра парва жергілікті таланттарды ілгерілетеді. Уттарсахи және Дакшинсахи – бұл фестивальде көптеген қатысушылармен бірге өнер көрсететін екі негізгі топ. Барипада жұмар әні кең таралған. Барипада – Пуриден кейін Ратха-ятра (Лорд Джаганнатхтың арба фестивалі) дәстүрі басталган екінші орын. Сондықтан Барипада "Двития Шрихетра" (екінші Пури) деп аталады. Барипаданың Ратха-ятрасы Құдай Субхадраның арбасын тартуға әйелдерге ғана рұқсат берілетін ерекше дәстүрімен танымал. Маа Амбика ғибадатханасы – басты ғибадатханалардың бірі, ал Маа Амбика осы аймақта өте қадірлі құдай. Ол Бадабазарда, Барипада автобус аялдамасынан 1 шақырым қашықтықта орналасқан. Бханжпурдағы Жағадхатри мерекесі де үлкен мерекелердің бірі. Бұл – бүкіл әлемнің анасы, Құдай Жағадхатридің мерекесі. Қазан және қараша айларында Бханжпур теміржол стансасының жанындағы Жағадхатри мела алаңында өтетін, Каттақтың Бали Джатрасымен аталған 10-15 күндік "мини Бали Джатра" мерекесі бар. Бұл мереке Гоштастами күні тойланады. Барипададағы Дурга пуджа да өте танымал.

Қишинг

Кичинг – Сукрули блогының жанындағы ежелгі ауыл. Кичинг Кеонджаргарх қаласынан шамамен 50 км шығысқа қарай, ал Каранджадан 24 км батысқа қарай орналасқан. Кичингтегі ең маңызды мереке – жеті күнге созылатын Сиваратри. Кичингтің басты туристік тартылысы – Маа Кичакесвари храмы. Храм 920-925 жылдары салынған. Кичакешвари қасиетті Бхандж әулетінің иштдеватасы және куладевисі болған, сондай-ақ Майурбхандж княздығының қасиетті құдайы саналған. Храм зардапкерлердің қолынан қираған. Маюрбхандж махараджасы Пратап Чандра Бханджео 1934 жылы храмын қайта жаңартып, қалпына келтірді. Храмның биіктігі 100 фут (30 метр), ал жалпы ауданы 1764 шаршы фут. 1922 жылы Махаража Пурна Чандра Бханджео салған мұражай да бар.

Дебакунда

Дебакунда – шарлауық және су тобығы. Амбика храмы шарлауыққа жақын төбеде орналасқан. Дебакунда Барипада қаласынан 60 км, Баласор қаласынан 85 км қашықтықта жатыр.

Деваграмма

Деоган деп те аталатын Соно өзені ауылға жақын ағып өтеді. Өзен жағасында ежелгі ғибадатханалардың қираған қалдықтары бар. Бұл қирауға өзен арнасының өзгеруі себеп болған болуы мүмкін. Мұнда Шива лингасымен бірге Ганеша мен Парватидің бейнелері, сондай-ақ тас үйіндісінде сегіз қолды Чамунда табылады. Құдайдың мүсіні мен тұғыры өте жақсы жасалған. Шамунда ғибадатханасының қираған бөліктері деп саналатын тас сынықтары әлі де өзен төсегінде жатыр. Такатпурда Солтүстік Орисса университеті орналасқан. Мұнда 2000-нан астам студентке гуманитарлық, табиғаттық және экономикалық бағыттар бойынша жоғары орта білім беретін Махараджа Пурна Чандра кіші колледжі бар. Сонымен қатар, әртүрлі мамандықтар бойынша бакалавр және магистратура деңгейінде білім беретін МПК автономды колледжі де бар. Бұрынғы Майурбхандж сарайында Махараджа Пурна Чандра кіші колледжі мен 500-ге жуық студенті бар әйелдер колледжі орналасқан. Жаңадан салынған Пандит Рагхунатх Мурму медициналық колледжі мен ауруханасы 2017 жылдың қыркүйегінен бастап оқу процесін бастады. Ол Рангматияда, қала орталығынан 8 км қашықтықта орналасқан. Ең көне мектеп – 1889 жылы салынған М.К.С. мектебі. Қалада екі Kendriya Vidyalaya мектебі бар. Сондай-ақ, ағылшын тілінде білім беретін мектептер де бар, мысалы, St. Anne's Convent School, St. Mary's Convent School, Sacred Sunshine Secondary School, Шри Сатья Саи Видья Вихар және т.б. Басқа мектептер: Махариши мемлекеттік мектебі, Сарат-Чандра оқу орталығы, Полицейн орта мектебі, Бханжпур орта мектебі, Бханжпур қыздар орта мектебі, Рахал Гопе орта мектебі, Рахал Гопе нодальдық мектебі. Тағы бір мектеп – Лалбазардағы Махарани Премакумари қыздар орта мектебі, онда қыздар орта білім алады. БПУТ-қа қарасты "Сейманта" инженерлік колледжі Барипададан 35 км қашықтықта орналасқан Жарпохарияға жақын орналасқан. Майорбхандж заң колледжі (1978 жылы құрылған), B. Ed. колледжі, аюрведиялық және гомеопатиялық колледждер Барипадада орналасқан. Диганта Викас интернат-мектебі Барипада қаласының 21-ші микрорайонында орналасқан.