Кіріспе

Читтагонг дивизионындағы Бангладеш ауданы – Комилла ауданы, ресми түрде Кумилла ауданы деп аталады. Ол Бангладештің оңтүстік-шығысында орналасқан. Комилла Даккадан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 100 километр қашықтықта жатыр. Комилланың солтүстігінде Брахманбария және Нараянгандж аудандары, оңтүстігінде Ноахали және Фени аудандары, шығысында Үндістанның Трипура штаты, батысында Муншигандж және Чандпур аудандарымен шектеседі.

Тарих

Комилла атауы ежелгі Бенгал сөзі Комолангкодан шыққан, бұл аймақтың бұрынғы атауы, ол «лотос тоғаны» дегенді білдіреді. Қазіргі Комилла Читтагонг бөлімінің құрамындағы аудан болып табылады. Ежелгі дәуірде бұл аймақ Гангаридай және Саматата патшалықтарының билігінде болған. Аймақта табылған ежелгі археологиялық зерттеулерге сәйкес, Гупта императорлары біздің заманымыздың V ғасырынан бастап Комилланы билеген. Бенгалиядағы Гупта билігінің құлауынан кейін, біздің заманымыздың VI ғасырында Комилла Гауда патшалығының бақылауына өтті. Тарихшылардың мәліметінше, буддалық Дева әулеті VII ғасырдан VIII ғасырдың ортасына дейін бұл аймаққа билік еткен. IX ғасырда Комилла Харикела патшаларының және X-XI ғасырлардың ортасында Чандра әулетінің бақылауына түсті. Мұсылман билеушілерінің басып кіруінен бұрын, аймақ индуисттік Сена және Дева әулеттерінің құрамына кірді. Орта ғасырларда Комилла Трипура патшалығының бір бөлігі болды. Кейін моғолдар билік құрды, ал 1765 жылы Шығыс Индия компаниясының қол астына қарады. Компания 1769 жылы салық жинауды жеңілдету үшін провинцияда аудандық салық жинаушыны жұмысқа алды. Комилла сол кезде Дака провинциясына қарасты. 1776 жылы Комилла аудандық коллектор кеңсесінің құрамында құрылды. Трипура коллекторының қызметі 1790 жылы британдықтардың Бенгалиядағы Типпера немесе Типера ауданын құруымен басталды. 1793 жылғы үшінші ереженің негізінде Трипура ауданы үшін азаматтық судья тағайындалды және сол жылы оған сот өкілеттіктері берілді. 1837 жылы магистраттар мен коллекторлар лауазымдары бөлінді. 1859 жылы бұл екі лауазым қайта біріктірілді. 1947 жылғы бөлістен кейін аудан 1960 жылы Комилла деп аталды, ал аудандық судья мен коллектор лауазымы комиссардың орынбасары деп өзгертілді. Бұл ауданның Чандпур және Брахманбария кіші бөлімдері 1984 жылы жеке аудандарға айналды.

Қызықты орындар

Котбари – гарнизон, немесе әскери орналасқан жер, ал Кадирпар Комилла ауданының орталығы саналады. Көне буддалық монастырь қираған орындары Котбариге жақын орналасқан Майнаматидің басты тартымды жерлері. Шығыс Бибірбазар жолында Комила Джаганнатх ғибадатханасы деп аталатын ежелгі индуист ғибадатханасы бар. Мұраднағарда жақында салынған Алла Чаттар мұнарасы да бар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі Майнамати соғыс зираты Комилла гарнизонынан шалғай орналасқан, ол бір кезде Бирманы басып алған жапондықтарға қарсы күрестегі шекаралық әскери база болған. Осы жерде Бирма (Мьянмар) шекарасындағы жапон әскерімен болған шайқаста қаза тапқан британ әскерлері жерленген. Пашимгаон Наваб Бари – ақын, білім беруші және қайырымдылық жасаған жалғыз әйел жаминдер Наваб Файзуннесаның туған жері. Бангладештің ұлттық ақыны Кази Назрул Ислам өмірінің маңызды бөлігін осы қалада өткізді. Оның екі әйелі, Промила Деви мен Наргис осы ауданнан шыққан. Комилла Виктория колледжі мен Комилла Зилла мектебі осы жерде орналасқан, соңғысы 1837 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Бангладеш ауылдық даму академиясы (BARD) Котбариде орналасқан. Осы аймақта Комилла үлгісі дамыды.