Кіріспе

Франктар патшасы 1060 - 1108 жылдар аралығында Филипп I (шамамен 1052 – 29 шілде 1108), «Сүйкімді» деп аталған (французша: L’Amoureux), 1060 - 1108 жылдар аралығында Франктар патшасы болды. Оның билігі, көптеген ерте Капетиялықтардың билігі сияқты, сол заман үшін ерекше ұзаққа созылды. Монархия әкесі Генрих I билік еткен кезеңдегі ең төменгі деңгейден бірте-бірте қалпына келе бастады, сондай-ақ ол Вексен аймағы мен Бурж виконттығын өз патшалық иелігіне қосты.

Ерте өмір

Филипп шамамен 1052 жылы Шампань және Фонтенде Генрих I мен оның әйелі Киевтен келген Аннаның ұлы ретінде дүниеге келді. Батыс Еуропа үшін сол кезде ерекше болған оның есімі грек тілінен алынған, оны анасы берген. 1059 жылы Генрих I Филиппті жеті жасында Реймсте таққа отырғызды. Генрих сондай-ақ, өз қайнағасы Балдуин V-ті Фландрияның регенті етіп тағайындады, Генрих 1060 жылы қайтыс болғаннан кейін Балдуин бұл қызметті Аннамен бөлісті. Өте жас болғанына қарамастан, Филипп өз билігімен басқарды, патшалық құжаттарға өзінің жеке мөрін қойды және Балдуинмен бірге Фландрияға бірнеше әкімшілік сапарлар жасады. Бұл тығыз байланыс Балдуинге король мен оның вассалдары арасында бейбіт қарым-қатынасты сақтауға көмектесті. Он төрт жасқа келгенде Филиппті Балдуиннің ұлы, Бальдуин Игілік рыцарь етіп тағайындады.

Жеке билік

Фландрияның Бальдуин VI қайтыс болғаннан кейін, Фризиялық Роберт Фландрияны басып алды. Бальдуиннің жесірі Рихильда, 1071 жылы Кассель шайқасында Роберттен жеңілген Филипптен көмек сұрады. Филипп 1060 жылы Альберикті Францияның бірінші констеблі етіп тағайындады. Оның билігінің көп бөлігі, әкесі сияқты, билікке құмар вассалдарының көтерілістерін басумен өтті. 1077 жылы ол Доль-де-Бретаньға көмек беру және Вильгельм Жеңімпаздың Бретаньді аннексиялауына жол бермеу үшін үлкен әскер шақырды, нәтижесінде Вильгельм Филипппен бітіс жасауға мәжбүр болды. 1082 жылы Филипп I өзінің деменін кеңейтіп, Вексинді аннексиялады, бұл Роберт Куртоздың Уильямның мұрагері Уильям Руфусқа жасаған шабуылына жауап болды. 1100 жылы ол Бурж қаласын бақылауға алды. Филипп корольдік деменін кеңейтіп, Сен-Дени және Корби монастырларын қосты. Аталған Клермонт кеңесінде Бірінші крест жорығы басталды. Филипп бастапқыда Урбан II-мен келіспеушілікке байланысты оны жеке қолдамады. Алайда Филипптің інісі Вермандоидің Хьюы маңызды қатысушы болды. 1106 жылы ол қызы Констанцияны Антиохиялық Богемонд I-ге үйлендірді. Той Шартрда зор салтанатпен өтті. 1107 жылы Папа Паскаль II Сент-Дениде Филипппен және болашақ Людовик VI-мен кездесіп, Франция патшалығы мен папалықтың қасиетті Рим империясына қарсы бір ғасырлық одағын бекітті.

Жеке өмір

Филипп алғаш рет 1072 жылы Голландиялық Бертаға үйленді. Некеден қажетті мұрагер туғанмен, Филип Анжу графы Фулк IV-нің әйелі Бертраде де Монфортқа ғашық болды. Ол Бертадан бас тартып (оның тым семіз екенін айтып), 1092 жылдың 15 мамырында Бертрадеге үйленді. 1094 жылы Аутон синодынан кейін, оны Папаның өкілі Гю ди Ди алғаш рет анафемаға ұшыратты; ұзақ үнсіздіктен соң, Папа Урбан II 1095 жылдың қараша айында Клермон кеңесінде анафеманы қайталады. Филип Бертрадеден айырылуға уәде берген сайын бірнеше рет тыйым алынып тасталды, бірақ ол әрқашан оған қайта оралды. 1101 жылы Пуатьеде Урбан II бұл үкімді жаңартты, бірақ Аквитания герцогы Вильгельм IX қарсылық көрсетіп, өз жерлерінде оның сюзеренінің анафемаға ұшырауына жол бермеу үшін өз рыцарьларымен бірге шіркеуге кірді. 1104 жылы жаһарлы түрде тәубе еткеннен кейін Филипп кешірім алды және Шіркеумен қайта табысты, және Бертрадемен араласуын жасырған болуы керек. Францияда патшаға танымал заңгер Шартр епископы Иво қарсылық білдірді.

Өлім

Филипп Мелун қаласында қайтыс болды және өзінің тілегі бойынша Сен-Бенуа-сюр-Луар монастырында жерленді, бірақ ата-бабаларының қасындағы Сен-Дениде емес. Оның орнын ұлы Людовик VI басты, алайда оның билігіне қарсылық болды. Абат Сугердің айтуынша:

Патша Филипп күннен-күнге әлсіздей берді. Ол Анжу графинясын қашқын түрінде алып кеткеннен кейін, патшалыққа лайық ешбір іс істей алмады; ол ұстаған әйелге деген құштарлығына беріліп, өзін толығымен құмарлығын қанағаттандыруға арнады. Осылайша ол мемлекеттік істерге деген қызығушылығын жоғалтып, тым көп босанып, денесіне, әдемі әрі жақсы жасалған болса да, қамқорлық жасамай қойды. Мемлекеттің күшін сақтап тұрған жалғыз нәрсе – оның ұлы мен мұрагеріне деген құрмет пен қорқыныш еді. Ол шамамен алпыс жасқа келгенде патшалықтан бас тартып, Мелун-сюр-Сен қаласында [болашақ патша] Людовик қатысуымен соңғы демін берді. Оның денесі зор салтанатпен Сен-Бенуа-сюр-Луардағы мәртебелі монастырға жеткізілді, онда король Филипп жерленгісі келді; оның өзінен естігендер бар, ол Сен-Дени шіркеуіндегі патшалық ата-бабаларының қатарында мақтанышпен жерленбеуді қасады, себебі ол сол шіркеуді олар сияқты құрметтемеді, және көптеген асыл патшалардың арасында оның қабірі көзге түспес еді.