Кіріспе

Италия-Америкалық қылмыстық ұйымның басшысы

Ерте өмір және тыйым салу

Франк Нититің есімі американдық қылмыстық тарихта жаман аталғанмен, өзінің өмірінде ол өзін тек заңды тегімен – Нито деп атаған; полицейлер, БАҚ және маргиналды мафия мүшелері ғана оны Нити деп атады. Франк екі жаста болғанда, 1888 жылы әкесі қайтыс болды. Бір жылдан кейін анасы Франческо Долендоға тұрмысқа шықты. Олардың екі баласы дүниеге келсе де, екеуі де қайтыс болды. Сөйтіп, Франческо пен оның үлкен әпкесі Джованнина ғана қалды. Франческо Долендо 1890 жылдың шілде айында АҚШ-қа көшіп келді, ал қалған отбасы 1893 жылдың маусым айында, Нити жеті жаста болғанда оның соңынан ерді. Отбасы Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданындағы 113-ші Неви-стрит мекенжайында қоныстанды. Кішкентай Франческо мемлекеттік мектепке барып, отбасын асырау үшін сабақтан кейін түрлі жұмыстар істеді. Оның 15 жасар әпкесі 24 жасар ер адамға тұрмысқа шықты. 1894 жылы анасы оның туған інісі Рафаэльді, ал 1896 жылы тағы бір бала – Геннароны дүниеге әкелді. Жетінші сыныпты бітірген соң, ол мектепті тастап, кептеуші, фабрика жұмысшысы және шаштараз болып жұмыс істеді. Аль Капоне отбасы жақын жерде тұрды, ал Нити Капоненің үлкен ағаларымен және олардың қылмыстық тобымен (Неви-стрит жігіттері) дос болды. 1924 жылы ол Нунес пен басқа мафиози, Голланд Войттан ірі сома ақша ұрлаған деген хабар бар, содан кейін Нити Чикагоға қашып кетті. Бірнеше жылдан кейін ол Хьюстонның бір барында көрінді, бұл туралы Нунес пен Войтқа хабарланды. Галвестондық екі мафиози Нитиді тауып, оны Галвестонға алып барып, ұрлаған ақшасын қайтарып алды. Торрионың ізбасары Аль Капоне кезінде Нитидің беделі арта түсті. Нити Капоненің контрабандалық және ішкілік тарату операцияларын басқарды, Канададан виски әкеліп, оны Чикаго маңындағы спикезилер желісі арқылы сатты. Нити Капоненің сенімді серіктерінің бірі болды, оның басшылық қабілеттері мен іскерлігіне сенді. Нитидің тегі Капонемен бір қаладан болғандықтан, ол Капонеге Сицилия және Каморраның қылмыстық әлеміне енуге көмектесті, бұл Капоне үшін жеке басына оңай болмады. Капоне Нитиді соншалықты жоғары бағалағандықтан, 1929 жылы ол түрмеге қамалғанда, Нитиді өзінің орнына мафияны басқаратын үштікке мүше етіп тағайындады. Нити операцияларға жетекшілік етті, Джейк "Жағымсыз саусақ" Гузик – әкімшілік бөлімінің басшысы, ал Тони "Джо Баттерс" Аккардо – құқық қорғау бөлімінің басшысы болды. "Орындаушы" деген лақап аты бар болғанымен, Нити зорлық-зомбылық жасау үшін мафия сарбаздары мен басқаларын пайдаланды, өзі жасаған жоқ. Бұрын Нити Капонеге сенімді жеке күзетшілердің бірі болған. Алайда, ұйымдағы мансабы жоғарылаған сайын, Нитидің іскерлік сезімі оған жеке өзі "кір жұмыстан" аулақ болу керектігін көрсетті, ол үшін жалдамалы кісілерге ақы төленді. Франк пен Роуз 1928 жылы ажырасып, көп ұзамай ол 1920 жылдары Нитилердің көршісі болған және мафиялық дәрігердің қызы Анна Ронгаға үйленді. Бұл мәміле Теннесси балалар үйі қоғамы арқылы жүзеге асты.

Ниттидің командасы

1931 жылы Нитти мен Капоне салықтан қашу айыбымен сотталып, түрмеге жіберілді; алайда, Нитти 18 айға Левенворттағы АҚШ федералдық түрмесінде жазасын өтеді, ал Капоне 11 жылға сотталды. Заманауи және қазіргі деректер Капоненің ізбасары Нитти болғанын растайды. Ниттидің өмірбаясын жазған Марс Эгигианның сөзіне сүйенсек, Ниттидің жасы, зеректігі және қылмысты әлемдегі беделі оны Рикка немесе Мюррей Хамфрис сияқты жас, тәжірибесі аз гангстерлерден гөрі Капоненің жеке таңдауына айналдырды. Шындығында, Рикка Капоне 1931 жылдың қазанында тұтқындалғаннан бастап, Нитти 1932 жылдың наурызында босатылғанға дейін алты айға Чикаго ұйымының уақытша басшысы болды. Жақында босатылған Нитти федералдық шартты түрде босату ережесін бұзудан қорқып, сол айда Лакки Лучано, Мейер Лански және басқа гангстерлермен бірге Чикаго полициясымен тұтқындалғанда және суретке түсірілгенде Рикка эмиссар рөлін атқарды. Бұл сурет кейбір адамдардың Рикка Чикаго мафиясының жаңа басшысы деген дұрыс емес пікірге келуіне себеп болды. Олар Зангараның Нитти үшін жалданып өлтірген кісі екенін айтты. Чикагодағы ұйымдасқан қылмыс туралы көптеген кітаптардың авторы Джон Уильям Туохи құпия қызмет мүрағаттарын қарап шығып, 2002 жылғы мақаласында Сермак нағыз нысана болғанын және оқ атудың Чикагодағы кең таралған бандалық зорлық-зомбылықпен байланысын егжей-тегжейлі түсіндірді. Бұл теорияны көптеген зерттеушілер Сермак Ниттиге қарсы үш ай бұрын жасалған қастандыққа қатысқандығын растап, сот куәліктерін талдау арқылы күшейте түсті. Анна Нитто 1940 жылдың 19 қарашасында Чикагодағы Mercy ауруханасында белгісіз ішкі аурудан қайтыс болды. Нитти 1942 жылдың 14 мамырында Аннет (Тони) Караветтаға үйленді; Нитти үлкен қазылар алқасының алдындағы күні Риверсайд, Иллинойс штатындағы 712 Selborne Road мекенжайындағы үйінде әйелімен таңғы ас ішті. Әйелі шіркеуге бара жатқанда, Нитти оған серуендеуге баратынын айтты, содан кейін ол көп іше бастады. Одан кейін ол .32 калибрлі револьверді қаптың қалтасына салып, бес блоктан теміржол депосына дейін жүрді. Кондуктор Уильям Ф. Сибауэр және сигналистер Л.М. Барнетт және Э.Х. Моран Солтүстік Риверсайдтағы Сермак көшесінен өте жатқан пойыздың вагонында отырды. Жұмысшылар жолға шыққан Ниттиді байқап, оған ескерту айқайлады. Нитти жолдан шығып, қоршауға қарай шатқалап бақты. Үш оқ атылды. Жұмысшылар Нитти оларға атқан деп ойлады, бірақ кейін ол өзін-өзі атып өлтіруге тырысқанын түсінді. Соңғы, өлімге әкелетін оқ Ниттидің оң құлағының артына кіріп, бас сүйегінің жоғарғы бөлігіне сіңді. Солтүстік Риверсайд полиция бастығы Аллен Роуз сержант пен бірнеше патрульдік полицейлермен бірге оқиға орнына асығып келді және Ниттиді бірден таныды. Әлемдегі токсиколог Вильям МакНалли жасаған аутопсияда Ниттидің қанындағы алкогольдің деңгейі 0,23% болды. Коронер алқасы келесі күні Ниттидің "уақытша ақыл-есі дұрыс емес және депрессиялық күйде болғандықтан өз-өзіне қол жұмсағанын" анықтады. Франк Нитти 1943 жылдың 19 наурызында 57 жасында қайтыс болды. Нитти Иллинойс штатының Хиллсайд қаласындағы Mount Carmel зиратында жерленген. Католик зиратында өзін-өзі өлтірген адамды жерлеу туралы пікірталас әлі де жалғасуда. Ниттидің қабірін Рузвельт жолының негізгі кіреберісінің сол жағында, қақпадан 15 метр қашықтықта табуға болады. Қақпаның оң жағында Аль Капоненің қабірі орналасқан отбасылық жер учаскесі орналасқан, оған 2 метрлік ақ ескерткіш тас қойылған. Қақпадан тік жоғары Диан О'Бэнион мен Хайми Вайс, екеуі де Капоне кезінде Чикаго бандиттері өлтірген Солтүстік Банданың мүшелерінің қабірлері орналасқан.

Медиа

Ниттиді Брюс Гордон Элиот Несстің естеліктеріне негізделген, 1959 жылдан 1963 жылға дейін көрсетілген «Тірілер» телесериалының көптеген эпизодтарында сомдады. 1967 жылғы Роджер Корманның «Валентин күні қырқыны» фильмінде оның рөлін Гарольд Дж. Стоун ойнады. 1972 жылғы «Крестный әке» фильмінде Бес Отбасы арасындағы соғыстың қылмыстық оқиғаларын көрсететін фотосуреттердің монтажда Фрэнк Ниттидің денесі табылған суреті бар. 1975 жылғы «Капоне» фильмінде оны Сильвестр Сталлоне бейнеледі. Нитти Капонеге (Бен Гаццара) қызмет ете бастайды – дене сақшы, кісі өлтіруші және кеңесші болып, бірақ кейін оған құпия түрде сатқындық жасайды және Капоне салықтан қашуға айыпталуына себеп болған IRS құжаттарын сатады. Чикаго ұйымының жаңа басшысы ретінде ол 1946 жылы, Капоне қайтыс болғаннан бір жыл бұрын және Ниттинің өзіне қол жұмсағаннан үш жыл бұрын, Пальм-Айлендтегі үйінде жан тәсілім етіп жатқан Капонеге соңғы рет барады. 1983 жылғы «Easy Money» фильмінде Фрэнк Нитти – Родни Денджерфилд кейіпкерінің үйіне тапсырылған пиццаның аты. Билли Драго 1987 жылғы «Тоқалмайтындар» фильмінде Ниттидің фантастикалық бейнесін сомдайды. Фильмде Нитти 1930 жылдардың басында Ал Капоне салықтан қашу ісі бойынша сотталу кезінде Несс (Кевин Костнер) тарапынан Чикаго сот үйінің шатырынан лақтырылып, 1943 жылы өзіне қол жұмсағанға дейін қайтыс болады. 1988 жылғы «Nitti: The Enforcer» фильмінде оны Энтони ЛаПаглиа ойнады. 1993 жылғы «Тірілер» телешоуында оның рөлін Пол Регина сомдады. 2002 жылғы «Жолға бастар жол» фильмінде оны Стэнли Туччи бейнеледі. 2009 жылғы «Халық жаулары» фильмінде оны Билл Кэмп ойнады. 2013 жылғы Comedy Central арнасының «Ашулы тарих» сериалда оны Уилл Сассо сомдады.

Спорт

Мұз хоккейінің қақпашысы Антеро Нииттимеки есімдерінің ұқсастығы себепті қалпағына Ниттидің суретін салған.