Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері
Жаңа Зеландия саясаткері

Дэвид Ричард Канлифф (30 сәуір 1963 жылы туған) – Жаңа Зеландияның басқару кеңесшісі және бұрынғы саясаткер, 2013 жылдың қыркүйегінен 2014 жылдың қыркүйегіне дейін Жаңа Зеландияның Еңбек партиясының және Оппозиция жетекшісі болды. 1999 жылдан 2017 жылға дейін Титиранги, содан кейін Нью-Линн округінен Парламент депутаты (MP) болды. 2007 жылдың қазанынан 2008 жылдың қарашасына дейін Жаңа Зеландияның Бесінші Еңбек үкіметінде Денсаулық сақтау министрі, Коммуникациялар және ақпараттық технологиялар министрі, сондай-ақ Иммиграция министрі қызметтерін атқарды. 2008 жылғы жалпы сайлауда Еңбек партиясының жеңілісінен және Хелен Кларктың партия жетекшісі лауазымынан кеткеннен кейін Канлифф партияның қаржы жөніндегі өкілі болып тағайындалды және алдыңғы қатардағы үшінші орынға ие болды. 2011 жылғы жалпы сайлауда Еңбек партиясы жеңіліске ұшырап, Фил Гофф партия жетекшісі лауазымынан бас тартқаннан кейін Канлифф жетекшілікке үміткер болды, бірақ Дэвид Ширерден шамалы есе жеңілді. 2013 жылдың 26 тамызында Канлифф Дэвид Ширердің жетекшіліктен кетуінен кейін екінші рет жетекшілікке үміткер екенін жариялады және 2013 жылдың 15 қыркүйегінде сайланды. 2014 жылдың қыркүйегінде өткен жалпы сайлауда Еңбек партиясы жеңілгеннен кейін ол Еңбек партиясының жетекшісі лауазымынан кетті.

Ерте өмір

Кунлифф 1963 жылғы 30 сәуірде Те Ароха қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Те Куитиге, содан кейін Плезант Пойнтқа көшкен. Оның әкесі, Билл, англикан шіркеуінің пасторы болған және Лейборист партиясының белсенді мүшесі еді. Ол жасөспірім кезінде Уэльстегі Атлантикадағы Біріккен әлем колледжінде Халықаралық бакалавриат бағдарламасын оқуға стипендия ұтып алды. Кунлифф Отаго университетінде саясатты оқыды, Отаго университетінің дебат клубының мүшесі болды және үздік дипломмен бакалавр дәрежесін алды. 1987 жылдан 1994 жылға дейін дипломат болып жұмыс істеді және 1993 жылы Масси университетінен экономика саласында әлеуметтік ғылымдар бойынша диплом алды. Ол Гарвард университетінің Джон Ф. Кеннеди атындағы мемлекеттік басқару мектебінде Фулбрайт стипендиаты және Кеннеди мемориалдық стипендиаты болды, сонымен қатар 1994 және 1995 жылдары Гарвард бизнес және құқық мектептерінде бірнеше курстар оқыды, нәтижесінде мемлекеттік басқару магистрі дәрежесін алды. 1995 жылдан 1999 жылға дейін Оклендте The Boston Consulting Group компаниясында басқару кеңесшісі болып жұмыс істеді.

Парламент мүшесі

Канлифф алғаш рет 1999 жылғы сайлауда Титиранги округінен Лейборист партиясынан депутат болып сайланды. Лейборист партиясы жаңа үкімет құрды, ал Канлифф Сауда комитетінің төрағасы болды және Қаржы, шығындар және регламенттерді қарау комитеттерінде жұмыс істеді. 2002 жылғы сайлау округтерінің өзгеруіне байланысты Канлифф Нью-Линн округінен сайлауға түсті және жеңіске жетті. Канлиффтің партиясы екінші мерзімінде де үкіметте болды, ол 2003 жылы Кабинетке кірмейтін министр ретінде Атқару кеңесіне көтерілгенге дейін Сауда, Қаржы және Кірістер министрлерінің парламенттік хатшысы болып тағайындалды. 2005 жылғы сайлауда Канлифф Нью-Линн округінде 18 087 дауыс жинады (ең жақын қарсыласынан 8000 көп) немесе сайлаушылардың 55% дауысын алып, Кабинетке де көтерілді. Канлифф Лейборист партиясы оппозицияда болған жылдары өз мандатын сақтап қалды. Ол Қаржы жөніндегі өкіл сияқты бірнеше жоғары лауазымды қызметтерді атқарды, бірақ Лейборист партиясының лидерлері Фил Гофф пен Дэвид Ширердің басшылығына нұқсан келтіретін «дестабилизациялық күш» ретінде қарастырылды. Канлифф 2013 және 2014 жылдары он екі айға Лейборист партиясының лидері және оппозиция лидері болып сайланды, соның ішінде 2014 жылғы жалпы сайлауда партия 100 жылдағы ең нашар нәтижесін көрсетті. Канлиффтің саясаттан кету ниетін оның ізбасары Эндрю Литтл 2016 жылдың 1 қарашасында жариялады. Канлифф 2017 жылдың сәуірінде парламенттен ресми түрде отставкаға кетті, бұл 2017 жылғы сайлауға дейін жеткілікті уақыт болды, сондықтан қосымша сайлау өткізу қажеттігі туындамады.

Министрлер кабинеті (2005-2008)

Канлифф 2005 жылы Жаңа Зеландия Министрлер кабинетіне Бесінші Лейбористтік үкіметтің үшінші мерзімінде тағайындалды. Алғашында ол Иммиграция министрі, Байланыс министрі, Ақпараттық технологиялар министрі және Экономикалық даму жөніндегі вице-министр болып қызмет етті. Бұрын ол Министрлер кабинеті құрамына кірмей тұрып, Байланыс және Ақпараттық технологиялар салаларын басқарған. 2007 жылы кабинетте жүргізілген қайта құру барысында ол Иммиграция министрі лауазымынан айырылып, оның орнына Денсаулық сақтау министрінің жоғарырақ лауазымына тағайындалды.

Иммиграция

2006 жылы иммиграция министрі болған Канлифф 1987 жылғы Иммиграция туралы заңды кең ауқымды қайта қарауды бастады, және оның кейінгі министрлердің бақылауымен бұл заң 2009 жылғы жаңа Иммиграция туралы заңмен толығымен алмастырылды.

Байланыс және ақпараттық технологиялар

2003 жылдан бастап Кунлифф коммуникациялар және ақпараттық технологиялар жөніндегі министрдің орынбасары қызметін атқарды, ал 2004 жылы негізгі лауазымдарға тағайындалды. 2007 жылы екі лауазым бір министрлік қызметке біріктірілді. Коммуникациялар және ақпараттық технологиялар министрі ретінде ол телекоммуникация саласындағы бәсекелестікті күшейтетін кең ауқымды реформаларды жариялады, оның ішінде абоненттік желіні бөлу және сол кездегі Telecom New Zealand компаниясын операциялық тұрғыдан бөлу шаралары да болды. 2006 жылдың мамырында NZX, Кунлиффті Telecom компаниясының болашақ дивидендтік саясаты туралы пікір білдіргені үшін Құнды қағаздар комиссиясына жолдады, бұл Telecom акцияларының құнының төмендеуіне себеп болды. Құнды қағаздар комиссиясы заң бұзылған жоқ екенін және шара қолдану қажет емес екенін анықтады. 2008 жылдың 30 маусымында Жаңа Зеландияның компьютерлік қоғамы Кунлиффке АКТ саласына қосқан үлесі үшін NZCS-нің құрметті мүшесі (HFNZCS) атағын берді.

Денсаулық

2007 жылы Пэт Ходжсонның орнына Денсаулық сақтау саласының басшысы болып тағайындалды. Лауазымға келген соң, оппозициялық әріптесі Тони Райлға: "Мырза Райл, өз орныңызда қалыңыз. Бұл істі мен басқарамын" деді, бұл көп назар аударды. 2008 жылдың ақпан айында Денсаулық сақтау министрі ретінде Канлифф саяси, қаржылық және мүдделер қақтығысы мәселелеріне байланысты Хоукс-Бэй аудандық денсаулық сақтау кеңесін қызметтен босатылған жағдайға келтірді. Нейпиер қаласының әкімі Барбара Арнот және ауданның көптеген өкілдері Канлиффтің бұл қадамына қарсы шықты, себебі кеңес мүшелерінің көп бөлігі демократиялық жолмен сайланған еді. Денсаулық сақтау министрлігі тапсырысымен жасалған тәуелсіз баяндама жарияланғаннан кейін, Канлифф кеңеске "өзін-өзі қайта жаңартып отыратын провинциялық элиталардың жаман ұясы" деп сипаттады.

Оппозицияда (2008-2013)

2008 жылғы жалпы сайлауда Лейбористік партия жеңілгеннен кейін Канлифф партияның қаржы жөніндегі өкілі болып тағайындалды, сондай-ақ Ұлттық партияның Қаржы министрі Билл Инглиштің әрекеттерін бақылап отырды. Канлифф партияның болашақ көшбасшысы ретінде қарастырылып, партия ішіндегілер 2008 жылғы сайлаудан кейін Фил Гоффқа көшбасшылыққа таласу мүмкіндігін сезінгенін айтты. 2010 жылғы маусымдағы шығындар жанжалы және Крис Картердің партиядан кеткеннен кейін де көшбасшылыққа талас тууы мүмкін деген болжамдар қайтадан пайда болды. 2011 жылғы жалпы сайлауда Лейбористік партия жеңіліске ұшырап, Гофф өкілдігінен бас тарғаннан кейін Канлифф партия төрағалығына Наная Махутамен бірге кандидат болды, Махута төраға орынбасары болуға ниеттенді. Грант Робертсон мен Дэвид Паркер де жарысқа қатысты, бірақ кейіннен жоғары беделді жарыста жеңіске жеткен Дэвид Ширерді қолдады. Робертсон төрағаның орынбасары болды, ал Паркер Канлиффтің қаржы жөніндегі өкілінің қызметін иеленді. Ширер Канлиффті алдыңғы қатардағы маңызды лауазымда қалдырып, экономикалық даму және қаржы жөніндегі көмекші лауазымдарды тапсырды. 2012 жылдың қарашасында Лейбористік партияның конференциясында Канлиффтің Дэвид Ширерге қарсы партия төрағалығына талас жасайтыны туралы көптеген ақпарат тарады. 19 қараша күні таңертең Канлифф Ширерге қарсы шықпағанын және дауыс беру өтсе, оны қолдайтынын мәлімдеді. Алайда, Канлиффке адалдық танытпағаны айыпталды және оның алдыңғы қатардағы лауазымынан және портфельдерінен айырылды.

Еңбек партиясының басшылығы конкурсы, 2013

2013 жылдың 22 тамызында Ширер Еңбек партиясының төрағасы лауазымынан кетіп қалғанын жариялады. Канлиффтің төрағалыққа қайта үміткер болары күтілді, бірақ ол өзінің кандидатурасын дереу растамады. Веллингтонның Виктория университетінің iPredict онлайн болжамдары нарығы Канлиффтің Еңбек партиясының келесі төрағасы болу ықтималдығын 66% деп көрсетті, бұл Ширердің орынбасары Грант Робертсонға қарағанда 26%-дан төмен демеді; әлеуметтік даму жөніндегі өкіл Джасинда Ардерн 5%, ал тізімдегі депутат Эндрю Литтл 2% дауыс жинады. Канлифф 2013 жылғы Жаңа Зеландия Еңбек партиясының төрағалық сайлауына Нью-Линн сайлау округінде өткен баспасөз конференциясында ресми түрде қатысты. Оның мәлімдемесі Q+A бағдарламасында жарияланған ONE News Colmar Brunton сауалнамасынан кейін жасалды, онда Канлифф сауалнамаға қатысқан сайлаушылардың 29%-ының, сондай-ақ Еңбек партиясын қолдайтындардың 32%-ының қолдауын алды. Бәсекелес Шейн Джонс пен Грант Робертсон тиісінше 11% және 10% дауысқа ие болды. Жаңа Зеландия тарихындағы алғашқы Еңбек партиясының төрағасын сайлау процесінен кейін Канлифф 2013 жылдың 15 қыркүйегінде партия төрағасы болып сайланды. Ол Еңбек партиясының қатысушыларының 32%-ының, Еңбек партиясы мүшелерінің 60%-ының және қосылған кәсіподақтардың 70%-ының қолдауымен жеңіске жетті.

Оппозиция басшысы (20132014)

Канлифф партияның қатардағы мүшелерінен күшті қолдау алды, бірақ оның жетекшілікке үміткерлігін парламенттік фракцияның үштен бірі ғана қолдады. Канлиффтің жетекшілігіне көптеген Лейбористік партия депутаттары қарсы болды; оның бірнеше әріптестері оны "тартысты, жоғары мақсатты, өзіне бейілді және мессиялық деңгейде өзіне сенімді" деп санады. Ол "қарсыластыратын" саясаткер ретінде сипатталды, алайда оның жетекші болып сайлануы Лейбористік партияға қолдаудың алғашқы өсімін қамтамасыз етті; ол қоғамдық пікір сауалнамаларында 37%-ға дейін өсті. Тиісті науқанды жүргізу және партияны қайта құру үшін қажетті құрылымдық өзгерістерді жасауға уақыт жетпегендіктен, Лейбористік партия 2014 жылғы жалпы сайлауға дейін қоғамдық пікір сауалнамаларында нашар нәтижелер көрсетті. Кейіннен Канлифф айтқандай, бұл "тарихқа енген ең қиын және кейбір жағынан ең қайғылы науқан" болды.

2014 жылғы жалпы сайлау

Еңбек партиясы 2014 жылғы жалпы сайлау науқанын 21 шілдеде Окленд қаласында ресми түрде бастады. Канлифф бірнеше маңызды сайлау саясатын жариялады, оның ішінде жүкті әйелдерге, 13 жасқа дейінгі балаларға және 65 жастан асқан азаматтарға тегін дәрігерлік көмек және дәрі-дәрмек беруге уәде берді. Сөз сөйлегенде ол: «Біз саясатымызды өте ескі идеяға негіздейміз. Денсаулық сақтануыңыз сіздің қалтаңыздың қалыңдығына емес, денсаулық мұқтаждығыңызға байланысты болуы керек», – деді. Оның лидерлік дебаттардағы өнері әр түрлі бағаланды. 2 қыркүйекте The Press газетінің жетекшілер дебатында Кьюлифф сенімділікпен басқарылатын отбасылық үйлер Еңбек партиясының капиталдық табыс салығы саясаты бойынша босатыла ма деген сұраққа жауап бере алмады, бірақ екінші және үшінші дебаттарда өзін қалпына келтірді. Канлиффтің Еңбек партиясы партиялық дауыс берудің 25,1% және 32 мандатты иеленді, бұл 1922 жылдан бері ең төмен көрсеткіш, ал Ұлттық партия партиялық дауыс берудің 47,0% алып, көпшілік дауысқа ие болды, бұл 1951 жылдан бері ең жақсы нәтиже. Канлифф бастапқыда сайлаудың нәтижесіне қарамастан партия басшысы қызметінде қалуға уәде берді. 27 қыркүйекте Канлифф басшылық лауазымынан ресми түрде кетті, бірақ 2014 жылғы партия басшылығына сайлауға қатысатынын мәлімдеді. Кейін 13 қазанда ол басшылыққа үміткерліктен бас тартқанын хабарлады. 2006 жылы ол алкогольді ішудің заңды жасын 18-ден 20-ға көтеруге қолдау көрсеткен, бірақ 2012 жылы оған қарсы дауыс берді. Канлифф Жаңа Зеландияның болашақта республика болатынына сенім білдірді. 2002 жылғы 4 қыркүйекте тақтан сөйлегеннен кейін өткен дебатта Канлифф «Біз ұлт ретінде бірге жетілуге бет түзеген, және мен жекелеген сенетінімдей, 200 жыл толуға дейін болатын Ұлттар Достастығы республикасын құратын Жаңа Зеландияны құруды көздейміз» деді.

Саясаттың кейінгі өмірі

2017 жылдың 21 сәуірінде парламенттен зейнетке шыққаннан кейін Канлифф Жаңа Зеландиядағы Stakeholder Strategies басқару консультациялық фирмасына серіктес болып кірді, онда мемлекеттік және жеке сектордағы клиенттерге қызмет етті. Ол 2020 жылы компанияны тастап кетті. 2020 жылдан бері Polis Consulting Group директоры болып жұмыс істеп келеді. 2018 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Канлифф Парламент мүшесі ретіндегі қызметі үшін Королеваның қызмет орденінің серігі атағымен марапатталды. 2020 жылдың ақпан айында Канлифф Селвин қорының төрағасы болып тағайындалды, ол Жаңа Зеландиядағы қарт адамдар мен олардың отбасыларына қызмет көрсететін ең ірі тәуелсіз қайырымдылық ұйымдарының бірі.

Отбасы

Канлиффтің өмірлік серігі Анна Коминик. Коминик Электр энергиясын сатушылар қауымдастығының тәуелсіз төрағасы және Zephyr Airworks компаниясының Жаңа Зеландиядағы директоры. Оның бұрынғы әйелі, Окленд адвокаты Карен Прайспен болған некесінен екі ұлы бар.

Діни көзқарастар

Канлифф - англикандық пастордың ұлы, және Англия шіркеуінде өсті. Ол өзін "либералды англикан" деп сипаттады, сондай-ақ "шіркеуге жиі бармасам да, ол менің өмірімнің маңызды бөлігі" деді.