Кіріспе

Мюзикл, 1963 жылы сахнада тұңғыш рет көрсетілген.

"О, қандай ғажайып соғыс!" – 1963 жылы Джоан Литтлвуд пен оның ансамблі Театр шеберханасында жасаған эпикалық мюзикл. Бұл Бірінші дүниежүзілік соғысқа, және жалпы соғысқа жасалған сатира. Атауы "О, бұл керемет соғыс!" атты әзіл-қалжыңды музыкалық әннен алынған, ол өндірістегі маңызды нөмірлердің бірі болып табылады.

Даму

Өндіріс идеясы 1962 жылы қаруды тоқтату күнінде Джерри Раффлс BBC Home Service радиосы үшін Чарльз Чилтон жазған мюзиклдің екінші нұсқасын қайта естігенде туды. Чилтонның әкесінің есімі Аррас ескерткішіне жазылған, ол әкесінің естелігі үшін жазылған және өндірілген бұл туынды – соғыстың шындығына ирониялық сын ретінде сол заманғы әндердің естеліктері мен нұсқаларын, сондай-ақ фактілер мен статистиканы қолданған радио деректі фильмі болды. Әндер 1917 жылы жарық көрген «Томмидің әндері» атты кітаптан табылды, онда сол дәуірдің танымал әндеріне окоптан жазылған жаңа мәтіндер бар, олардың көпшілігі гимндерден немесе Вест-Энд шоуларынан алынған. Бад Фланаган «қарапайым солдаттың» даусын берді. Атауы 1913 жылы жарық көрген «There's a Long Long Trail A Winding» атты танымал музыкалық зал әнінен алынған, ол «Томмидің әндерінің» кіріспесінде еске алынған. Раффлс оны өндіріс негізі ретінде пайдалану идеясын серіктесі Джоан Литтлвудқа ұсынды, бірақ ол бұл идеяны жек көріп, Бірінші дүниежүзілік соғысқа, әскери формаға және олардың білдіретін барлық нәрсеге қарсы болды. Бұл идея адамдардың топтары жоғары билікке бағыну арқылы жекелігін жоғалтуын көрсету болды, бұл Литтлвудқа ұнамады. Театр шеберханасы импровизация арқылы қойылымдарды дамытты және бастапқыда актерлар бастапқы сценарийді жаттап алды, содан кейін оны алып тастап, спектакль үшін оқиғаны өз сөздерімен қайта айтуға міндеттелді. Театр шеберханасының әрбір мүшесіне Ипр немесе газ сияқты нақты тақырыпты зерттеу тапсырылды. Өндіріс дамыған сайын, әскери тарихшы (және болашақ консервативті саясаткер) Алан Кларктың «The Donkeys» туындысынан да көріністер пайдаланылды, бастапқыда авторлық құқығы көрсетілмеді: Кларк Литтлвудты авторлық құқығын мойындату үшін сотқа берді. Ресми цензура принцесса Маргарет қойылымды тамашалап, Лорд Чемберлен Лорд Кобольдқа «Бүгін сіз айтқандар көп бұрын айтылуы керек еді, келіспейсіз бе, Лорд Кобольд?» дегеннен кейін ғана Уэст-Эндке көшіруге рұқсат берді; осы сәттен бастап Фельдмаршал Хейгтің отбасының наразылығына қарамастан, көшіру шартты түрде кепілдендірілді. Бұл қойылымда театрдың тұрақты труппасының мүшелері – Брайан Мерфи, Виктор Спинетти, Глинн Эдвардс және Ларри Данн қатысты, олардың барлығы бірнеше рөлді сомдады. 2023 жылы Данн «О, қандай ғажайып естелік!» атты автобиографиясы үшін қойылым туралы естеліктерімен бөлісті. Декорацияларын Джон Бьюри жасады. Кейіннен қойылым сол жылдың маусым айында Уиндхэм театрына көшірілді.

Ән орындауы

Әннің екі үлгісін, оның бірі 1918 жылғысын, firstworldwar.com сайтында тыңдауға болады. Мюзиклдегі әндердің көбі CD41 альбомының "О, қандай ғажайып соғыс!" (төрт томдық) сериясына енген.

Өзгерістер мен мәдениет

Ричард Аттенбороның фильмге бейімделуі 1969 жылы, музыкалық жанрда да шықты және көптеген сыйлықтарға ие болды. Бұл Аттенбороның кинорежиссер ретіндегі тұңғыш жұмысы болды. Бірнеше австралиялық Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы фильмдер мен мини-сериалдар (мысалы, "The Lighthorsemen" және "Gallipoli") осы әндерді дәуірдің атмосферасын күшейту үшін пайдаланды. 1985 жылғы "Anzacs" сериалында "О, бұл керемет соғыс" әні титрлер аяқталғанда ойнатылды, кейіпкерлер жеңіл жұмыста болғанда "Мен көйлек кидім" әні ойын-сауық ретінде орындалды, "Үй оттарын жағып тұр" әні тағы бір титр әні ретінде қолданылды, ал Тони Боннер мен Эндрю Кларк орындаған "Тозақтың қоңыраулары" әні естілді.