Кіріспе

Грек мифологиясындағы құдай, ежелгі Крит қаласы

Ампелос (лит. "Шегіршін") немесе Ампелус (лат.) – грек және рим мифологиясында жүзімнің тұлғасы және Дионис немесе Бакхус жақыны. Ол Дионис арқасында шоқжұлдызға немесе жүзім бұтасына айналған сатир еді.

Овидий

Екінші нұсқада жүзім бұталары басқаша қолданылады. Овидийдің айтуынша: "Шалақ жас жігіт әсем жүзімді жинап жатқанда бұтақтан құлап түсті. Либер [Дионис] жоғалған баланы жұлдыздарға көтеріп," оны Виндемитор немесе Виндиатрикс (әлдеқайда таныс Буэтес) шоқжұлдызының жұлдызына айналдырды.

Дриада

Грек мифологиясында әртүрлі ампелостар, сондай-ақ "Ампелос" жеке тұлғасында, нимфалардың бір түрі ретінде кездеседі.

Еуропалық дәстүр бойынша

Орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінде Ампелос белгілі болған жоқ. Жаңа дәуірде және одан кейін оның суреті сирек кездеседі. "Дионис істері" атты еңбектің алғашқы аудармалары жарық көрген 17 ғасырда Еуропада оның аңызы "қайта жаңғырылды". Оның безендірілуіне Якоб Матем және Ян Мил сияқты суретшілер қатысты. Ампелос суретін, мысалы, Пьер Франсуа Хью д'Ханкарвиллдің "Этруск, грек және рим ескерткіштері" (1766) және доктор Александр Хендерсонның "Ежелгі және қазіргі шараптар тарихы" (1824) кітаптарында табуға болады. Ампелос бейнесі Мартин Опицтің (1622), Генрих Хайне ("Күндердегі құдайлар" (1853)) және Мэтью Арнольдтың ("Жоғалған саяхатшы" (1898)), Роберто Калассоның (1988) шығармаларында кездеседі. Кейбір зерттеушілер Дионис пен Ампелос аңызы француз гомосексуал жазушысы Андре Жидке шабыт бергендердің бірі болғанын да көрсетеді.