Брук-ан-дер-Лайта тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Брук-ан-дер-Лейта (Лейта өзеніндегі «көпір») – Бургенланд шекарасында орналасқан, Австрияның Төменгі Австрия штатындағы қала. 2018 жылы халық саны шамамен 8000 адамды құрады.

Тарих

Брукке және оның айналасынан неолит дәуіріндегі құралдардың бөліктері табылды, бұл сол кезде мұнда елді мекен болғандығын көрсетеді. Рим дәуірінде екі маңызды жол қиылысқан, олардың бірі – Амбер жолы, екіншісі – Виа Милитариске қосылған. Римнің маңызды Карнунтум әскер лагері Бруктан солтүстік-шығысқа қарай он шақырым жерде, Амбер жолы бойында орналасқан. Брукте "Schloss Prugg" (Герцог Харрахтың қамалы) орнында римдік бекініс болған деген болжам бар, оның бір бөлігі бүгінге дейін "Рим мұнарасы" деп аталады (дегенмен ол орта ғасырда салынған). Рим империясы құлағаннан кейін, жаңа қоныстардың алғашқы белгілері шамамен 900 жылға дейін соққан. Осы кезеңдегі қабірлерде венгр және кейіннен франк/бавариялық ықпалы байқалады. 1074 жылы елді мекен алғаш рет "Aschirichesprucca" деп тіркелді, ал 1239 жылы қала мәртебесіне ие болды. 13 ғасырда Брук ескі қоныстан солтүстік-шығысқа қарай тікбұрышты көше жоспарымен қайта салынды. Содан бері Брук нығайтылғанымен, әскери қақтығыстарда маңызды рөл атқармады. Түрік империясымен болған ұзақ соғыстар кезеңінде бекіністер тозуға шалдыққан, сондықтан Брук 1529 және 1683 жылдары (Вена қоршауы) Венаға жақындаған түрік әскерлеріне қарсы тұруға әрекеттенбеді. Осы себепті Брук қиратылмады (Хайнбург сияқты басқа қалалардың айырмашылығы). Осыдан кейін Брук гүлденіп, шарап өндірісі мен сауданың маңызды орталығына айналды. Наполеон соғыстарында Брук Австрия армиясының маневрлер орталығы болды және 19 ғасырда да солай болды. 1867 жылы маңызды тұрақты әскери база салынды. 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Австро-Венгрия империясы тарап кетті. Бруктың көп бөлігі Австрияға қарасты, бірақ әскери база мен негізгі теміржол станциясы шекараның венгр жағында орналасқан (Бруктың бұл бөлігі Брукнеудорф деп аталады). 1921 жылы Венгрияның батыс бөліктері "Бургенланд" деген атпен Австрия құрамына қосылғанда, Брук Төменгі Австрия және Бургенланд провинциялары арасында бөлінді. Брук-ан-дер-Лейта осы аттас округтің орталығы болды. Брукке жақын орналасқан маңызды әскери базаға қарамастан, қала Екінші дүниежүзілік соғыстан көп зардап көрмеді. Бүгінде Бруктың шамамен 7300 тұрғыны бар және ол әлі де округтің әкімшілік орталығы болып табылады. Көрікті жерлерге 13 ғасырға жататын қала қабырғалары, барокко стиліндегі шіркеу және Харрах герцогтарының ескі қамалы – Шлосс Пругг жатады. Бүгінде қала энергия саласында дамып келеді. Жақын жерде ірі жел электр станциясы бар (шамамен 60 МВт), ол қаланың барлық электр энергиясын қамтамасыз етеді. Шындығында, жел электр станциясы қаланың тұтынатынан артық энергия өндіреді, сондықтан қала энергия сатудан пайда көреді.

In and around Bruck parts of neolithic tools were found, which makes it likely that there was a settlement there at that time. In Roman time, there was the crossing of two major roads, one of them being the Amber Road, the other a link to the Via Militaris. The important Roman army camp Carnuntum was located only ten miles northeast of Bruck at the Amber Road. In Bruck a Roman fortification is said to have been at the place of "Schloss Prugg" (castle of Duke Harrach), of which one part still is named "Roman Tower" (though being built in the Middle Ages). After the end of the Roman Empire, the first traces of new settlement date from around 900. Graves from this time show Hungarian and later Francian/Bavarian influence. In 1074 the settlement is first documented as "Aschirichesprucca" and elevated to the status of a city in 1239. During the 13th century Bruck was rebuilt according to a rectangular street scheme north east of the old settlement. Though quite strongly fortified since, Bruck never played an important role in a military conflict. In the long period of wars with the Turkish Empire the fortifications were already outdated, so Bruck did not even try to resist Turkish troops when they approached Vienna in 1529 and 1683 (Siege of Vienna). Therefore, Bruck was not destroyed (unlike other towns like Hainburg). After this period, Bruck prospered and became an important center of wine production and trade. In the Napoleonic Wars Bruck was a center of maneuvers for the Austrian army, which it remained during the 19th century. In 1867 an important permanent military base was erected. After the end of World War I in 1918 the Austro Hungarian Empire broke up. Most of Bruck belonged to Austria, but the military base and the main railway station was situated on the Hungarian side of the border (this part of Bruck is called Bruckneudorf). In 1921, when the western parts of Hungary were integrated to Austrian territory under the name of "Burgenland", Bruck remained divided between the provinces of Lower Austria and Burgenland. Bruck an der Leitha became the capital of the same named district. Despite the important military base neighbouring Bruck, the town was not much affected by World War II. Today, Bruck has about 7300 inhabitants and still is the administrative center of the district. Important sights are the city walls from the 13th century, the Baroque church and the old castle, Schloss Prugg, of the Dukes of Harrach. Today, the town is prospering in the energy department. It has nearby a large wind farm (possibly 60MW), which generates all the electricity for the town. In fact, the wind farm produces more energy than the town
consumes, so the town profits off it through energy sales.

Туған қалалар бауырлас қалалар

Брук-ан-дер-Лейта 1974 жылдан бері Брукмюльмен қалаластық байланыс орнатқан.