Стэнли Кроуч: Американдық жазушы және мәдени сыншы

Кіріспе

Американдық жазушы және мәдени сыншы (1945–2020)

Стэнли Лоуренс Крауч (14 желтоқсан 1945 – 16 қыркүйек 2020) – американдық ақын, музыка және мәдени сыншы, синдикаттық колоннашы, романист және биограф. Ол джаз туралы сындық еңбектерімен және 2000 жылғы "Ай жалғыз басып тұрғандай көрінбей ме?" романымен белгілі болды.

Өмірбаян

Стэнли Лоуренс Крауч Лос-Анджелесте Джеймс пен Эмма Беа (Форд) Краучтың ұлы ретінде дүниеге келді. Оны анасы тәрбиеледі. Кен Бернстің 2005 жылғы теледокументалды фильмінде «Кешірілмейтін қаралықта» Крауч әкесінің «қылмыскер» болғанын және бір кезде боксшы Джек Джонсонмен кездескенін айтты. Бала кезінде ол жаратылысынан оқырманы болып өсті, мектепті бітіргенге дейін Эрнест Хемингуэй, Марк Твен, Ф. Скотт Фицджеральд және американ әдебиетінің көптеген классиктерінің барлық туындыларын оқып шықты. Анасы Шығыс Техастағы және Оңтүстік Орта Батыстағы қара мәдениеті, соның ішінде Канзас-Сити джаз сахнасындағы жастық шағының естеліктерімен бөлісті. Ол джазға эстетикалық және тарихи тұрғыдан ынтық болды. 1963 жылы Лос-Анджелестегі Томас Джефферсон орта мектебін бітірді. Орта мектептен кейін ол кіші колледждерге оқуға түсіп, азаматтық құқық қозғалысына белсенді қатысты, Студенттік зорлық-зомбылықсыз үйлестіру комитетінде жұмыс істеді. Ол Лос-Анджелестің афроамерикандық қауымдастығына бағытталған өнер және білім беру жобаларына қатысып, өлеңдерімен тез арада танымал болды. 1968 жылы Питцер колледжінде поэзиядан сабақ берді, ал 1975 жылға дейін Помона колледжінде театр және әдебиет пәнін оқытты. Уоттс көтерілісі оның нәсілдік мәселелер бойынша ойлаушы ретінде қалыптасуының маңызды оқиғасы болды. Көтерілістен алынған «Бүгін түні қараларға жедел жәрдем келмейді» деген цитата 1969 жылы жарық көрген қара ұлтшылдығын жақтаған сөйлемінің тақырыбы ретінде пайдаланылды, сондай-ақ 1972 жылы оның өлеңдер жинағында қолданылды. Крауч сол кезде джаз домбырашысы ретінде де белсенділік танытты. Дэвид Мюрреймен бірге «Black Music Infinity» тобын құрды. 1975 жылы ол Калифорниядан Нью-Йоркке көшіп, өзінің күш-жігерін жаңаруға тырысты, онда ол Мюрреймен бірге Ист Виллидждегі «Tin Palace» клубының үстіндегі пәтерді бөлісті. Ол Мюрреймен және Нью-Йорктің авангардтық лофт-джаз сахнасының басқа музыканттарымен домбыра ойнады. Домбырашы болып жұмыс істеген кезеңде Крауч клубта авангардтық джаз сериясын ұйымдастырды, сондай-ақ «Ladies' Fort» клубында концерттік шараларды өткізді. Өзінің мойындауынша, ол жақсы домбырашы емес еді, «Проблема – мен шынымен ойнай алмадым. Авангардтық музыкамен айналысқанымдықтан, аса жақсы болуым қажет емес еді, бірақ мен өте бейшара едім», – деді ол. Содан кейін 1991 жылы Уайтинг сыйлығын, 1993 жылы Макартур қорынан «гений» грантын және Америка өнер және әдебиет академиясынан Жан Штайн сыйлығын алды. Крауч шығармашылық және ғылыми-зерттеу жұмыстарын, мерзімді басылымдардағы мақалаларын және газет бағандарын жазумен айналысып, белсенді автор болып қала берді. Ол «New York Daily News» газетінде және синдикаттандырылған басылымдарда колонка жазды. Сонымен қатар ол деректі фильмдерде сарапшы ретінде және теледидардағы талқылауларға қатысты. 2000 жылдары Кен Бернстің «Джаз» (2001) және «Кешірілмейтін қаралық» (2005) фильмдерінде, боксшы Джек Джонсонның өмірі туралы баяндамалар жасады. Ол «Ай жалғызбасты болып көрінбей ме?» (2000) романын, джаз туралы рецензиялар мен жазбалар жинағын «Considering Genius» (2007) және джаз музыканты Чарли Паркердің өмірбаянын «Kansas City Lightning» (2013) жариялады. Оның өлімнен кейінгі жинағы «Victory Is Assured» (2022) Гленн Мотт редакциялаған. Крауч денсаулығының нашарлауына байланысты соңғы он жылда қоғамдық өмірден көбірек шеттеді. 2020 жылдың 16 қыркүйегінде Нью-Йорктегі Кальвари ауруханасында қайтыс болды. Өлім себебі «ұзақ, нақтыланбаған ауру» болды, бірақ ол сонымен қатар көктемде COVID-19 ауруымен күресті. Ол 74 жаста еді. Краучтың жеке және кәсіби құжаттары Нью-Йорктегі Қоғамдық кітапханадағы Шомбургтің қара мәдениетін зерттеу орталығында сақталады.

Stanley Lawrence Crouch was born in Los Angeles, the son of James and Emma Bea (Ford) Crouch. He was raised by his mother. In Ken Burns' 2005 television documentary Unforgivable Blackness, Crouch said that his father was a "criminal" and that he once met the boxer Jack Johnson. As a child he was a voracious reader, having read the complete works of Ernest Hemingway, Mark Twain, F. Scott Fitzgerald, and many of the other classics of American literature by the time he finished high school. His mother told him of the experiences of her youth in east Texas and the black culture of the southern midwest, including the Kansas City jazz scene. He became an enthusiast for jazz in both the aesthetic and historical senses. He graduated from Thomas Jefferson High School in Los Angeles in 1963. After high school, he attended junior colleges and became active in the civil rights movement, working for the Student Nonviolent Co ordinating Committee. He was also involved in artistic and educational projects centered on the African American community of Los Angeles, soon gaining recognition for his poetry. In 1968, he became poet in residence at Pitzer College, then taught theatre and literature at Pomona College until 1975. The Watts riots were a pivotal event in his early development as a thinker on racial issues. A quote from the rioting, "Ain't no ambulances for no nigguhs tonight", was used as a title for a polemical speech that advocated black nationalist ideas, released as a recording in 1969; it was also used for a 1972 collection of his poems. Crouch was then active as a jazz drummer. Together with David Murray, he formed the group Black Music Infinity. In 1975, he sought to further his endeavors with a move from California to New York City, where he shared a loft with Murray above an East Village club called the Tin Palace. He was a drummer for Murray and with other musicians of the underground New York loft jazz scene. While working as a drummer, Crouch conducted the booking for an avant garde jazz series at the club, as well as organizing occasional concert events at the Ladies' Fort. By his own admission he was not a good drummer, saying "The problem was that I couldn't really play. Since I was doing this avant garde stuff, I didn't have to be all that good, but I was a real knucklehead." That was followed by receipt of a Whiting Award in 1991, and a MacArthur Foundation "genius" grant and the Jean Stein Award from the American Academy of Arts and Letters in 1993. Crouch continued to be an active author, producing works of fiction and nonfiction, articles for periodicals and newspaper columns. He was a columnist for the New York Daily News and a syndicated columnist. He also participated as a source in documentaries and as a guest in televised discussions. During the 2000s he was a featured commentator on Ken Burns' Jazz (2001) and Unforgivable Blackness (2005), on the life of the boxer Jack Johnson. He also published the novel Don't The Moon Look Lonesome? (2000), a collection of his reviews and writings on jazz, Considering Genius (2007), and a biography of the jazz musician Charlie Parker, Kansas City Lightning (2013). His posthumous collection Victory Is Assured (2022) was edited by Glenn Mott. Crouch became less of a public figure due to declining health during his last decade. He died on September 16, 2020, at Calvary Hospital in New York City. The cause of death was a "long, unspecified illness," though he also struggled with a bout of COVID 19 in the spring. He was 74. Crouch's personal and professional papers are held by the Schomburg Center for Research in Black Culture, New York Public Library.

Жеке өмір

Крауч Бруклиндегі Кэрролл-Гарденс ауданында тұрды.

Пікірлер

Саяси ойшыл ретінде Крауч бастапқыда 1960-шы жылдардың соңындағы «Қара күш» қозғалысына қызығушылық танытты, бірақ кейін көңілі қалды. Ол бұрынғы пікірталастық әріптестерін «жоғалған буын» деп атап, оларға қатысты сын-пікірлерін «Аспан астындағы сот судьясының жазбалары: Эсселер мен шолулар, 1979–1989» және «Америкалық тері ойыны немесе Жыныстың алдауы: Ұзындығы мен қысқасы, 1990–1994» атты еңбектерінде жинақтады. Ол афроамерикалық көшбасшылар мен зиялылардың арасындағы нәсілдік мәнізденуді афроамерикалықтар мен қоғамның жалпы әл-ауқатын жақсартуға қатысты маңызды мәселелерден ауыртпалық тудыратын фактор деп санады. 1990-шы жылдары ол өзін «радикалды прагматист» деп жариялағанда көптеген саяси ойшылдарды қынжырлы етті. Ол: «Мен жұмыс істеуге ең көп мүмкіндігі бар, сонымен қатар шабыттандыратын және сезімтал емес, жалған бөліністің санаттарынан асып, нәсілдің алдауынан тыс ойлайтын нәрсені мақұлдаймын» деп түсіндірді. «Нью-Йорк Дейли Ньюс» газетіндегі басылымдарында Крауч белгілі афроамерикалықтарды жиі сынады. Ол, басқалармен қатар, Малькольм Х-тің өмірбаяны мен «Тамырлар: Американдық отбасының сағасы» атты еңбектерінің авторы Алекс Хейлиді, қоғамдық қайраткер Аль Шарптонды, кинорежиссер Спайк Лиді, ғалым Корнел Уэстті және ақын-драматург Амири Бараканы сынға алды. Крауч гангста-рэп музыкасын да қатаң сынады, оның зорлық-зомбылықты, қылмыстық өмір салтын және әйелдерге деген құрметсіздікті насихаттайтынын айтты. Осы көзқарас тұрғысынан ол Билл Косбидің «Понд кек сөзін» қорғады және Спельман колледжіндегі әйелдер тобын рэп музыкасына қарсы айқын позиция танытқаны үшін мақтады. 1970-ші жылдардың соңынан бастап Крауч джаздың өзі санайтын негізгі құндылықтарынан алшақтайтын формаларын сынады, бұл Альберт Мюррейдің осы тақырыптағы пікірлеріне ұқсас болды. Джаз сыншысы Алекс Хендерсон бағалауынша, Крауч «қатаң джаз пурисі» және «авангард джаз бен фьюжннің қатал сыншысы» болды. Крауч: «Біз фьюжнге қатысты көркемдік талаптарды жасайтындарды күлкіге қалдыруымыз керек» деді. Роберт Бойнтон «Нью-Йоркер» журналында: «Жанжалға құмар, назарды қалайтыны белгілі Краучтың дау-дамайға деген құштарлығы шексіз» деп жазды. Бойнтон сондай-ақ: «Стэнли Крауч сияқты эклектикалық және қызықты көзқарасы бар мәдениет сыншыларының саны аз. Одан да аз адам өз пікірлерін дәлелдеу үшін күреседі» деп атап өтті.

As a political thinker, Crouch was initially drawn to, then became disillusioned with, the Black Power movement of the late 1960s. His critiques of his former co thinkers, whom he refers to as a "lost generation", are collected in Notes of a Hanging Judge: Essays and Reviews, 1979–1989 and The All American Skin Game, or, The Decoy of Race: The Long and the Short of It, 1990–1994. He identified the embrace of racial essentialism among African American leaders and intellectuals as a diversion from issues more central to the betterment of African Americans and society as a whole. In the 1990s, he upset many political thinkers when he declared himself a "radical pragmatist". He explained, "I affirm whatever I think has the best chance of working, of being both inspirational and unsentimental, of reasoning across the categories of false division and beyond the decoy of race". In his syndicated column for the New York Daily News, Crouch frequently criticized prominent African Americans. Crouch was critical of, among others: Alex Haley, the author of The Autobiography of Malcolm X and Roots: The Saga of an American Family; community leader Al Sharpton; filmmaker Spike Lee; scholar Cornel West, and poet and playwright Amiri Baraka. Crouch was also a fierce critic of gangsta rap music, asserting that it promotes violence, criminal lifestyles, and degrading attitudes toward women. With this viewpoint, he defended Bill Cosby's "Pound Cake Speech" and praised a women's group at Spelman College for speaking out against rap music. From the late 1970s, Crouch was critical of forms of jazz that diverge from what he regarded as its essential core values, similar to the opinions of Albert Murray on the same topic. In jazz critic Alex Henderson's assessment, Crouch was a "rigid jazz purist" and "a blistering critic of avant garde jazz and fusion". Crouch commented: "We should laugh at those who make artistic claims for fusion." In The New Yorker Robert Boynton wrote: "Enthusiastic, combative, and never averse to attention, Crouch has a virtually insatiable appetite for controversy." Boynton also observed: "Few cultural critics have a vision as eclectic and intriguing as Stanley Crouch's. Fewer still actually fight to prove their points."

Уинтон Марсалис пен Кен Бернспен байланысы

Трубашы Уинтон Марсалис Краушты "әлемдегі ең жақсы досым" және "ұстазым" деп атады. Екеуі Марсалис 17 жасында Нью-Йорк қаласына Джульярд мектебіне оқуға келгеннен кейін танысты. Марсалис Кен Бернстің 2001 жылғы "Джаз" деректі фильмінің "Бас креативті кеңесшісі" лауазымын атқарғанда, Крауч фильмнің кеңесшілер тобында болды және жиі көрінеді. Кейбір джаз сыншылары мен жанкүйерлері фильмнің дәстүрлі және тікелей джазға артық көңіл бөлгеніне Марсалис пен Краучтың қатысуын себеп ретінде көрсетті. "Джаз" фильмінен кейін Крауч Бернстің басқа фильмдерінде де пайда болды, соның ішінде 2002 жылғы "Азамат соғысы" фильмінің қайта жаңартылған нұсқасының DVD-інде және 2004 жылғы "Кешірімсіз қаралық: Джек Джонсонның өрлеуі мен құлдырауы" деректі фильмінде.

Сыйлықтар, марапаттар, марапаттар

2004 жылы Крауч PEN/Newman's Own Award жүлдесінің қазылар алқасына шақырылды, бұл жазу арқылы білдірілетін сөзді қорғауға бағытталған 25 000 долларлық сыйлық. 2005 жылы ол Гарвард университетінің профессоры Генри Луис Гейтс, кіші, басшылық ететін, нәсіл және азаматтық құқықтар мәселелерімен айналысатын адамдарға жыл сайын стипендия тағайындайтын Флетчер қорының алғашқы стипендианттарының бірі болып таңдалды. 2005 жылы Нью-Йорк қаласының Полиция қайырымдылық қоғамының төрағасы Патрик Линч Краушты "Нью-Йорк қаласының полиция қызметкерлерін қолдауында, сондай-ақ қаланың қауіпсіздігі мен тәртібін сақтау үшін күнделікті өмірін қауіпке тігетін ерлер мен әйелдерге сыйақы төлеудегі "қисық" көзқарасын айыптаудағы батылдығы үшін" Жыл адамы деп атады. Крауч 2009 жылдан бастап Луи Армстронг атындағы білім беру қорының президенті қызметін атқарды. 2016 жылы Крауч Виндхэм–Кэмпбелл әдебиет сыйлығымен марапатталды (ғылыми еңбектер). Крауч Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды.

Шығармашылық емес

Жеңіс кепілдірілген: Жиналмаған жазбалар Генийді қарастыру: Джаз туралы жазбалар Канзас-Сити Шаңбазы: Чарли Паркердің өрлеуі мен уақыты Жасанды ақ адам: Нақтылық туралы эсселер Әрқашан ізденісте: Жаңа американдық перспективалар, 1995–1997 Барлық американдық тері ойыны немесе нәсілдің алдауы: Ұзақ және қысқасы, 1990–1994 Аспаннан ілінген судьяның жазбалары: Эсселер мен шолулар, 1979–1989 «Қара халықтың жандары» еңбегін қайта қарастыру, Playthell G. Бенджаминмен бірге: Чарльз «Тейни» Харрис фотосуреттері.