Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының оңтүстік-шығысында орналасқан Отагоның оңтүстігін зерттеңіз. Географиялық ерекшеліктері, қалалары мен халқы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Отаго Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының оңтүстік-шығысында жатыр. Аты айтқандай, ол Отаго географиялық аймағының ең оңтүстік бөлігін құрайды. Оңтүстік Отаго деп белгіленген аймақтың нақты шекарасы анық емес, себебі бұл аймақ геосаяси немесе әкімшілік емес, оның жер бедерінің ерекшеліктерімен және жергілікті қауымдастықтарының ұқсастығымен анықталады. Жалпы, оның ауданы шамамен 8000 км² (3100 шаршы миль) және халық саны 20 000-ға жуық, бірақ Оңтүстік Отагоның шекараларының әртүрлі анықтамаларына байланысты бұл көрсеткіштер өзгеруі мүмкін. Аймақ көбінесе әкімшілік орталығы Балклутта орналасқан Клута ауданымен шамамен сәйкес келеді. Дегенмен, Тайэри аузынан бастап Хенли, Мосгиел және Миддлмархқа дейінгі Тайэри бассейнінің көп бөлігі, сондай-ақ Брайттон маңындағы жағалау аймақтары 1989 жылдан бері Дунедин қаласының құрамына кіреді. Клута ауданының оңтүстік-батыс бөлігі, Тапануи және Клинтон қалашықтарының төңірегінде, Батыс Отаго деп аталатын жеке аймаққа жатады.
South Otago lies in the south east of the South Island of New Zealand. As the name suggests, it forms the southernmost part of the geographical region of Otago. The exact definition of the area designated as South Otago is imprecise, as the area is defined not in geopolitical or administrative terms, but rather by the area's topographical features and the similarity of its communities. Overall, it encompasses some 8,000 km² (3,100 sq mi) and has a population of approximately 20,000, but these figures vary according to the various definitions of South Otago's boundaries. The area is often seen as roughly congruous with the Clutha District, which has its administrative centre at Balclutha. However, most of the Taieri catchment, from Taieri Mouth and Henley to Mosgiel and Middlemarch, with the coastal areas around Brighton, has been part of the City of Dunedin since 1989. The southwestern part of Clutha District, around the townships of Tapanui and Clinton, are regarded as part of a separate area, West Otago.
География
Оңтүстік Отагоның географиялық ерекшеліктеріне үш негізгі нәрсе басым: ормандар, төбелі алқаптар және су тасқынына жататын жазықтар. Оңтүстікке қарай Катлинс аймағының орманды және тік жарлы жағалауы орналасқан. Солтүстігі негізінен бірнеше ірі өзендердің су тасқынынан бөлінген төбелі жерлерді құрайды. Тегіс, құнарлы жазықтардан басқа, Оңтүстік Отагоның халқы сиректеу, себебі қысы суық, географиялық оқшаулау және тиісті портының жоқтығы. Клута өзенінің сағасына жақын орналасқан Порт-Молино порты 20-ғасырдың басында теміржол тасымалының Дунединге және кері бағытта өнімдерді тасымалдауды экономикалық тұрғыдан тиімді етуінен кейін қолданыстан шығарылды. Оңтүстік Отаго арқылы көптеген өзендер ағып өтеді, олардың ең ірісі – Клута / Матау Ау, елдің екінші ең ұзын өзені. Ол Орталық Отагодағы Ванака көлінен 340 шақырымға дейін ағып, Балклута қаласынан (шотланд тілінде «Клайд жағалауындағы қала») өтеді, мұхитқа жеткенше үлкен дельталық Инч Клута аралының төңірегінде екіге бөлінеді. Батысқа қарай ағатын маңызды саласы – Туапека өзені, ол Лоуренс маңында 1860 жылдардағы Орталық Отаго алтын асыруының бастауы болған. Сондай-ақ, елдің төртінші ең ұзын өзені – Тайери, Милтонның солтүстік-шығысында Тайери жазығын қалыптастырғаннан кейін, жағалау төбелерін кесіп өтіп, Тайери аузында мұхитқа құяды. Вайхола, Махинеранги және Вайпори көлдері, ақырында Вайпори өзені арқылы Тайери өзеніне құяды, Оңтүстік Отагода орналасқан. Бұл екі ірі өзеннің арасында және олармен шамамен параллель Токомайраро өзені орналасқан, ол Милтон аймағын сумен жарақтатады. Ең көп халқы бар қала – Балклута, Дунединнен оңтүстікке қарай 81 шақырым қашықтықта орналасқан (кейде Оңтүстік Отагоның анықтамасына үлкен Мосгил қаласы да кіреді). Бұл аймақтың ірі шаруа қожалықтарына қызмет көрсететін орталық болып табылады. 2006 жылғы халық санауы бойынша Балклутаның халқы 4062 адамды құрады (1996 жылы 4137 адам болған). Басқа қалалар: Милтон (халқы 1887), Каитангата (халқы 810), Брайтон, Лоуренс (халқы 432), Овака (халқы 327), Стерлинг (халқы 309), Вайхола, Оутрам, Аллантон, Хенли, Момона, Кака-Пойнт (халқы 201), Тайери-Маут және Бенхар (халқы 96). 1980-жылдары Балклута бір кезде Жаңа Зеландияның жан басына шаққандағы ең бай қаласы болды.
South Otago is dominated by three main topographic features: forests, hill country, and floodplains. To the south is the rough bush country of the Catlins, with its forests and rugged coastline. To the north of that the land is mainly rolling hill country, dissected by the floodplains of several large rivers. With the exception of the flat, fertile floodplains, South Otago is quite sparsely populated because of relatively cold winters, geographical isolation and lack of a decent port. A former port, Port Molyneux, located near the mouth of the Clutha River was abandoned in the early 20th century after rail transportation made freighting produce by rail to and from Dunedin more economically attractive. There are a number of rivers flowing through South Otago, the largest being the Clutha / Matau Au, the country's second longest river, which flows from Lake Wānaka in Central Otago for 340 kilometres, through Balclutha (Scots Gaelic for "Town on the banks of the Clyde") and there splits in two around the large delta island of Inch Clutha before reaching the Pacific Ocean. A significant west flowing tributary is the Tuapeka River, starting point of the 1860s Central Otago Gold Rush near Lawrence. Also of note is the Taieri, the country's fourth longest river, which winds through rough hill country before forming the Taieri Plains to the north east of Milton then cutting through coastal hills to reach the ocean at Taieri Mouth. Lakes Waihola, Mahinerangi, and Waipori, which ultimately drain into the Taieri through its tributary the Waipori River, are also located in South Otago. Between and roughly parallel with those two large rivers is the smaller Tokomairaro River, which drains the Milton area. The most populous town is Balclutha, 81 km south of Dunedin by road (except for the occasional inclusion of the larger Mosgiel in definitions of South Otago). It serves as the man service town for the area's large farming community. Balclutha's population, by the 2006 census, was 4,062 (down from 4,137 in 1996). Other towns are Milton (pop. 1,887), Kaitangata (pop. 810), Brighton, Lawrence (pop. 432), Owaka (pop. 327), Stirling (pop. 309), Waihola, Outram, Allanton, Henley, Momona, Kaka Point (pop. 201), Taieri Mouth, and Benhar (pop. 96). For a while in the 1980s Balclutha was New Zealand's most wealthy town, per capita.
Тарих
Бұл аймақтың тарихы бай, маори iwi және негізінен шотланд қоныс жайлаушылары, соңғылары 1840 және 1850 жылдары келді. Оңтүстік аралдың көп бөлігінде болғандай, бұл жерді осы қоныс жайлаушылар оның түпкі маори тұрғындарынан сатып алды. Кейіннен, аймақтағы негізгі маори тайпасы – Кай Таху, Жаңа Зеландия үкіметінен колонизация кезеңінде жерді тартып алудың орнына, өтемақы ретінде үлкен ақшалай төлем алды. 1860 жылдардағы Орталық Отаго алтын ахуалы, бастапқыда Лоренс айналасында шоғырланған, байлық іздеумен мыңдаған адамды ауданға тарты. Каитангатадағы көмірдің табылуы да аймақтың дамуы үшін маңызды болды және Отагоның ең қайғылы апаттарының біріне – 1879 жылы шахтадағы жарылысқа себеп болды. Оңтүстік Отагода өндірілетін басқа минералдарға кремний және фосфат жатады. Соңғы уақыттарда бұл аймақ жүнді өңдеу және орман шаруашылығымен байланысты. Қой, сүт малдары және бұғылар жергілікті жерлерде өсіріледі, ал шаруашылық және шаруашылыққа байланысты салалар аймақтың экономикасының негізгі тірегі болып табылады. Туризм, әсіресе Кэтлинс аймағында, аймақ үшін маңызды болып келеді. Оңтүстік Отагоның Дунединмен тығыз байланысы 1980 жылдары жергілікті басқару аудандарының қайта ұйымдастырылуынан бері күшейді. Оңтүстік Отагоның солтүстік бөлігі, Тайери жазығының көп бөлігін қамтиды, қазір Дунедин қаласының шегінде (ал қалған бөлігі толығымен Клута округінің құрамында). Момонадағы Дунедин халықаралық әуежайы аймақтың ең маңызды көлік торабы болып табылады, бірақ оны пайдаланатын көптеген адамдар Дунединге және одан Дунединге бара жатқанда Оңтүстік Отаго арқылы қысқа ғана уақыт өткізеді. Оңтүстік Отаго сонымен қатар Маунгатуаның басына жақын орналасқан Дунединнің ең маңызды су қоймасы – Махинеранги көліне үйіршік.
The area has a rich history, with Māori iwi and predominantly Scottish settlers, the latter of whom arrived in the 1840s and 1850s. As happened in most of the South Island, the land was bought by these settlers from its original Māori inhabitants. Later, the main Māori tribe from the area, Kai Tahu, received a large cash settlement from the New Zealand Government as reparation for the confiscation of land that took place during that colonisation period. The Central Otago Gold Rush of the 1860s, initially centred around Lawrence, drew thousands of men to the district in search of wealth. The discovery of coal at Kaitangata was also important for the regions development, and was also responsible for one of Otago's worst disasters, an explosion at the mine in 1879. Other minerals mined in South Otago include silica and phosphate. In more recent times the region has been associated with woollen milling and forestry. Sheep, dairy cattle and deer are farmed locally, and farming and farm related industries are the mainstay of the region's economy. Tourism, particularly around the Catlins, is also becoming important to the region. South Otago's close association with Dunedin has increased since the reorganisation of local government areas in the 1980s. The northern part of South Otago, including much of the Taieri Plains, is now within the boundaries of Dunedin City (the rest of the area is almost entirely within Clutha District). The location of Dunedin International Airport at Momona is the area's most important transport hub, though most of the people who use this travel only briefly through South Otago while commuting to and from Dunedin. South Otago is also home to Lake Mahinerangi, Dunedin's most important reservoir, which is located close to the top of Maungatua.
Адамдар
Оңтүстік Отаго және Саутленд тұрғындарының акценті Жаңа Зеландияның қалған бөлігінен айқын ерекшеленеді, олардың арасында дөңгелек айтылатын "r" дыбысы бар, бұл көптеген тұрғындардың гэльдік тегінен болуы мүмкін. Бұл аймақтың көптеген жер аттарының шотланд гэль және лаллан шотланд тілдерінен шыққандығында да көрінеді. Адамдары керемет жылы және достыққа ие, бірақ өз араларындағы бейтаныс адамдарға күдікпен қарайды. Басты мектептер – Балклуттадағы Оңтүстік Отаго орта мектебі және Милтондағы Токомайро орта мектебі.
Residents of South Otago and Southland have a prominent accent which is noticeably different from that of the rest of New Zealand, with a rolling 'r' that is almost certainly an indication of the Gaelic roots of many of the residents. This is also indicated in the Scots Gaelic and Lallans Scots origins of many of the area's placenames. The people are paradoxically warm and friendly yet wary of strangers in their midst. The main schools are South Otago High School in Balclutha and Tokomairiro High School in Milton.