Кіріспе

Корольдік әуе күштерінің құрамында болған, қазіргі кезде жойылған 15-ші ұшу эскадрильясы, кейде No. XV эскадрильясы деп те жазылады. Бұл Корольдік әуе күштерінің эскадрильясы болатын. Соңғы рет RAF Lossiemouth әуе базасынан No. XV (резерв) эскадрильясы ретінде Panavia Tornado GR4 ұшақтарымен қызмет етті. Эскадрилья RAF-тің Tornado GR4 ұшағы бойынша операциялық оқу-жаттығу орталығы болып табылды, ол ұшқыштар мен қару жүйелері операторларын (WSO) ұшақты қалай басқаруға және ұшақ пен оның қару-жарағының мүмкіндіктерін толыққанды пайдалану үшін қандай тактика қолдануға үйретті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

15-ші эскадрилья алғаш рет 1915 жылғы 1 наурызда Фарнборо әуеайлағында майор Филипп Жубер де ла Ферте басқаратын Корольдік ұшу корпусының оқу бөлімшесі ретінде құрылды. Ол негізінен Royal Aircraft Factory B.E.2cs ұшақтарымен жабдықталған, бірнеше Bristol Scout ұшақтарымен толықтырылды және 1915 жылғы 22 желтоқсанда Францияға көшірілді, армияны қолдау үшін барлау ролін атқарды. 1916 жылғы жаздағы Сомма шайқасында IV корпусқа қолдау көрсетіп, жердегі және неміс әскерлерінің ұшақтарынан ауыр шығынға ұшырады. 1917 жылғы қаңтарда Анкредегі Бесінші армияны қолдаған жұмысы үшін Дуглас Хейг оны мақтады. 1917 жылғы көктемде Аррас шабуылына қолдау көрсету үшін қайтадан белсенді әрекет етті. 1917 жылғы маусымда Royal Aircraft Factory R.E.8 ұшақтарымен қайта жабдықталды, Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін "Гарри Тейт" (ұшаққа қатысты жаргон) аталымын сақтап келді. Эскадрилья 2017 жылғы 7 шілдеден 18 тамызға дейін Францияның солтүстігіндегі Ла-Горг қаласында орналасқан. Камбре шайқасындағы үлкен танк шабуылына (2017 жылғы қараша-желтоқсан) 15-ші эскадрильяға шабуылға дейін жиналған әскерлердің, артиллерияның және жабдық қоймаларының жасырындығын тексеру міндеті арнайы жүктелді. 1919 жылғы ақпанда эскадрилья Ұлыбританияға оралды және сол жылғы 31 желтоқсанда Фолмерде таратылды. 1934 жылы 15-ші эскадрилья Абингдон әуежайында Hawker Hart ұшақтарымен жабдықталған жеңіл бомбалаушы эскадрильясы ретінде қайта құрылды. 1938 жылы Fairey Battle монопландарымен қайта жабдықталғанға дейін, Hawker Hart ұшақтарын уақытша алмастыру үшін Hawker Hind ұшақтарын алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Әлі де Fairey Battle жеңіл бомбалаушыларымен жабдықталған эскадрилья 1939 жылдың қыркүйегінде No. 71-ші қанаттың, алдыңғы әуе шабуылы күштерінің құрамында Францияға ұшып келді. Ол шамамен 2 қыркүйекте RAF Abingdon әуежайынан ұшып кетті. Ұлыбританияға оралғаннан кейін, келесі жылы ол алдымен Bristol Blenheim, содан кейін Vickers Wellington бомбалаушыларымен қайта жабдықталды, осылайша алғашқы Short Stirling бомбалаушы эскадрильяларының бірі болды. Бір атақты Stirling бомбалаушысын Леди МакРоберт RAF қызметінде қаза болған үш ұлының естелігіне сыйлап, "МакРоберттің жауабы" деп атады. 1943 жылы эскадрилья Avro Lancaster бомбалаушыларына ауыстырылды және RAF Mildenhall әуежайында орналасты. 1945 жылдың ортасында эскадрилья "Mana" операциясына қатысты, голланд азаматтарына азық-түлік тастады, содан кейін одақтас әскери тұтқындарды елдеріне қайтару рейстерін жүзеге асырды.

Салқын соғыс қызметі

1947 жылы «Ланкастерлер» ұшақтары «Авро Линкольнмен» ауыстырылды, ал 1951 жылы эскадрилья «Боинг Вашингтон» ұшақтарымен ядролық соққы беру міндетін қабылдады. № XV эскадрилья 1953 жылғы маусым айында «English Electric Canberra B.2» бомбалаушы ұшағымен қайта жабдықталды, ол кезде RAF Coningsby (Линкольншир) әуе базасында болды, кейін RAF Cottesmore (Ратланд) және содан кейін RAF Honington (Саффолк) әуе базаларына көшірілді. «Канберра» Суэц дағдарысы кезінде қолданылып, он сегіз күндік қақтығыс барысында ең көп бомба тастады. Эскадрилья 1957 жылғы 15 сәуірде таратылды.

Ядролық күш ретінде қызмет ету

1970 жылы эскадрилья Блэкберн Буканер S.2B ұшақтарымен Хонингтон әуе базасында қайта құрылды, жақын арада Германиядағы Ларбрух әуе базасына көшті. 1971 жылдан бастап, RAF Laarbruch-тегі олардың SACEUR-ге бекітілген міндеті – Еуропадағы құрлықтағы шайқаста әскерге қолдау көрсету болды, бастапқыда дәстүрлі рөлде, ал қажет болған жағдайда тактикалық ядролық қару жеткізу рөлінде. RAF жоспарлау бөлімі эскадрильяның он екі Buccaneer S2B ұшағының үштен бір бөлігі жойылса да, жеткілікті мөлшерде аман қалғандары, сондай-ақ дәстүрлі фазадан резервте қалғандарымен бірге, эскадрильяға бекітілген он сегіз WE.177 ядролық бомбасын жеткізуге жететінін күтті. 1983 жылы эскадрилья өзінің он екі Buccaneer S2 ұшағын Tornado GR.1 ұшақтарына алмастырды, олар 1984 жылдың басынан бастап ұқсас рөлде қолданылды. Ұлыбританияның SACEUR-ге берген уәдесіне байланысты, бұл "Designate" процесін қолдануды білдірді, осы процестің арқасында Торнадо эскадрильясы Хонингтонда құрылып, дайындықтан өткен соң Ларбрухқа көшіріліп, No.15 эскадрильясының статусын қабылдады. Осылайша эскадрилья Германиядағы алғашқы Торнадо бөлімшесіне айналды, ол кейін сегіз эскадрильяға дейін өсті және Торнадоның екі бомба тасымалдау қабілетіне байланысты 18 қарудан тұратын үлесімен SACEUR үшін ядролық қару жеткізу рөлінде қалды. Эскадрильяның SACEUR-ге бекітілген ядролық қару жеткізу рөлі 1991 жылға дейін, таратылғанға дейін осы күйінде жалғасты.

Шөлдік дауылдан кейін

Бахрейнге «Сахара даулы» операциясына дайындық кезінде жіберілген эскадрильяға Ирак әуе күштерінің базаларын ұшу жолақтарын бомбалау арқылы жою туралы нақты тапсырма берілді. Екінші миссиясында, Ар Румайла әуежайына қарсы күндізгі, өте төмен биіктіктегі миссияда, эскадрилья басшысы Пабло Мейсон төрт «Торнадодан» тұратын топты басқарып, оның екінші экипажындағы Джон Петерс және навигаторы Джон Никол атып түсірілді және әскери тұтқынға алынды. Мейсон (басқа көптеген RAF «Торнадо» экипаждарымен бірге) «Сахара даулы» операциясында күндіз өте төмен биіктікте, түнде орташа биіктікте 24 бомбалау миссиясын орындады, сондай-ақ 1991 жылдың 2 ақпанында лазерлік басқарылатын бомбаларды қолданып, «Буккенир»/«Торнадо» шабуылының алғашқы миссиясын жүзеге асырды. Қақтығыс кезінде (14 ақпан) XV эскадрильясының экипажы бар тағы бір ұшақ атып түсірілді, нәтижесінде лейтенант Стивен Хикс қаза тапты, ал лейтенант Руперт Кларк тұтқынға алынды. 1992 жылы №45 (резерв) эскадрильясы, RAF Honington-да орналасқан «Торнадо» қаруларын конверсиялау бөлімі өзінің «көлеңкелі» идентификациясын №15 (резерв) эскадрильясына өзгертті және 1993 жылға дейін RAF Honington-да қалды, RAF Laarbruch-да орналасқан кезде атқарылған рөлінде SACEUR-ге бекітілді. Эскадрильяның жиырма алты ұшақтан және отыз тоғыз WE.177 ядролық бомбадан тұратын жабдықталуы ерекше үлкен болды. 1994 жылы RAF Lossiemouth-қа көшу SACLANT-қа теңіз шабуылы рөлінде қайта бекітілді, ол әртүрлі конвенциялық қарулармен және он сегіз WE.177 ядролық бомбамен жабдықталды. 1999 жылы Коттсмордағы Три Ұлттық «Торнадо» оқу орталығы (TTTE) жабылғаннан кейін 15(R) эскадрильясы «Торнадоға» және қару-жараққа оқу-жаттығуларға жауапкершілікті өз мойнына алды. Эскадрилья 2017 жылдың 31 наурызында «Торнадо GR4» ұшағының 2019 жылы зейнеткерлікке шығуына дайындық мақсатында таратылды. Эскадрилья ұшақтары мен экипаждары RAF Marham-дағы жетекші эскадрильяларға қосылады, олар қажет болған жағдайда қайта оқу курстарын өткізеді. Эскадрилья өзінің соңғы операциялық рейсін 2017 жылдың 17 наурызында аяқтады.