Кіріспе
Луис Джей Перлман (19 маусым 1954 жыл – 19 тамыз 2016 жыл) – американдық талантты менеджер және алаяқ. Ол 1990-шы жылдардағы көптеген табысты бойз-бэндтердің қалыптасуына ықпал еткен адам, Backstreet Boys тобын құрып, қаржыландырды. Олардың үлкен жетістігінен кейін ол NSYNC тобын дамытты. 2006 жылы ол АҚШ тарихындағы ең ірі және ұзаққа созылған Понци схемасын ұйымдастырды деген айып тағылды, оның салдарынан 300 миллион доллардан астам қарыз пайда болды. Қамаудан қашуға тырысқаннан кейін Перлман 2007 жылдың маусымында Индонезияның Бали аралында ұсталды. Ол құлшындыққа қатысқандығын, ақша жылындаумен айналысқандығын және банкроттық іс жүргізу кезінде жалған мәлімдемелер жасағанын мойындады. 2008 жылы Перлман 25 жылға сотталды. 2016 жылы федералдық қамауда қайтыс болды.
Louis Jay Pearlman (June 19, 1954 – August 19, 2016) was an American talent manager and scam artist. He was the person behind many successful 1990s boy bands, having formed and funded the Backstreet Boys. After their massive success, he then developed NSYNC. In 2006, he was accused of running one of the largest and longest running Ponzi schemes in United States history, leaving more than $300 million in debts. After attempting to evade capture, Pearlman was apprehended in Bali, Indonesia in June 2007. He pled guilty to conspiracy, money laundering, and making false statements during bankruptcy proceedings. In 2008, Pearlman was convicted and sentenced to 25 years in prison. He died in federal custody in 2016.
Ерте өмір
Лу Перлман Нью-Йорк қаласында, Нью-Йорк штатында туып өскен. Ол еврей ата-анасы Хай Перлманның жалғыз баласы, ол құрғақ тазалау бизнесін жүргізген, ал Рини Перлман мектеп асханасында жұмыс істеген. Ол музыкант Арт Гарфункелдің туысы болған. Перлманның Митчелл Гарденс пәтерлері Флашинг әуежайының қарсы бетінде орналасқан, онда ол балалық шақтағы досы Алан Гросспен бірге дирижабльдердің ұшып-қонуын қадағалаған. Оның "Топтар, брендтер және миллиардтар" атты өмірбаянында айтылғандай, осы кезеңде ол мектеп газетіндегі қызметін пайдаланып, куәлік алып, алғаш рет дирижабльде саяхат жасаған. Бірақ Алан Гросс бұл туралы талас тудырып, ол мектептің тілшісі болғанын және Перлманға бірге жүруге рұқсат бергенін айтады. Гарфункелдің даңқы мен байлығы Перлманның музыка бизнесіне деген қызығушылығын оятуға көмектескен. Ол жасөспірім кезінде топқа жетекшілік еткен, бірақ музыкада сәттілікке жете алмаған соң, көңілін авиацияға бұрған. Куинс колледжінде оқыған кезінде Перлман Нью-Йорк қаласындағы тікұшақ такси қызметі идеясына негізделген курстық жұмысы үшін бизнес-жоспар жазған. 1970 жылдардың соңында ол өз бизнес-жоспары негізінде бизнес ашқан, бастапқыда бір тікұшақпен. Ол неміс бизнесмені Теодор Вюлленкемперді оны дирижабльдерді басқаруға үйретуге көндірген, содан кейін ол Батыс Германиядағы Вюлленкемпердің базасында дирижабльдер туралы біраз уақыт білім алған.
Сақтандыруды алдау мен "сауық пен құм" күдіктері
АҚШ-қа оралғаннан кейін Перлман Airship Enterprises Ltd компаниясын құрды, ол әлі бірде-бір дирижабльге иеленбестен бұрын, оны Jordache компаниясына жалға берді. Ол Jordache компаниясынан алған қаражатты дирижабль құруға жұмсады, бірақ ол дереу апатқа ұшырады. Екі тарап та бір-бірін сотқа берді, ал жеті жылдан кейін Перлманға 2,5 миллион доллар көлемінде өтемақы төленді. Бір досының кеңесімен Перлман Airship International деген жаңа компания құрып, оны биржаға шығарды. Бұл, Wüllenkemper-мен серіктестік құрғанын жалған айтып, дирижабль сатып алуға қажетті 3 миллион доллар жинауға мүмкіндік берді. Ол дирижабльді McDonald's компаниясына жарнама мақсатында жалға берді. 1985 жылы компанияны биржаға шығарғаннан кейін Перлман жеке және кәсіби тұрғыдан Norbay Securities сауда фирмасының серіктесі Жером Розенмен жақын қарым-қатынас орнатты. Куинс аймағындағы Бейсайд қаласында орналасқан және реттеуші органдармен жиі мәселелері болатын Norbay компаниясы Airship акцияларын белсенді түрде саудалап отырды. Бұл Airship акцияларының бағасын тұрақты түрде өсіріп, Перлманға жүздеген мың акция мен құқықтарды одан да жоғары бағаға сатуға мүмкіндік берді. Алайда, Airship компаниясы кіріс, ақша ағыны және таза пайда көрсеткіштері бойынша аз нәтижелерді көрсетіп отырды. Ортақ досының айтуынша, Перлман акцияларын саудаға қою үшін Розенге сауда әрқайсысы үшін "он мыңдаған доллар" көлемінде айтарлықтай комиссия төлеген.
Көңіл көтеру индустриясындағы мансап
Перлман «New Kids on the Block» тобының жетістігіне қызығушылық танытты, олар жазбалар, гастрольдер және тауар сатудан жүз миллиондаған доллар тапқан. Ол олардың бой-бенд бизнес моделін қайталау ниетімен Trans Continental Records компаниясын құрды. Жазу компаниясының алғашқы тобы, Backstreet Boys, Pearlman 3 миллион долларлық талант іздеуде таңдаған бес белгісіз орындаушыдан тұрды. Басқару міндеттері «New Kids on the Block» тобының бұрынғы менеджері Джонни Райт пен оның әйелі Доннаға жүктелді. Backstreet Boys барлық уақыттағы ең көп сатылатын бой-бенд тобы болды, 130 миллион жазба сатылып, 45 елде алтын, платина және алмаз сертификаттарын алды. Перлман мен Райтс Крис Киркпатрик құрған NSYNC тобымен таныстырылды. Перлман мен Райтс NSYNC тобын осыған ұқсас тәсілмен қаржыландырып, басқарды, нәтижесінде әлем бойынша 70 миллионнан астам жазба сатылды. Осы екі үлкен жетістігінің арқасында Перлман музыка индустриясының магнаты атанды. Перлман басқарған басқа бой-бендтер: O Town (ABC–MTV реалити-шоуы «Making the Band» барысында құрылған), LFO, Take 5, Natural, Marshall Dyllon (кантри-музыка әртісі Кенни Роджерспен бірлесіп құрылған) және US5, сондай-ақ Solid HarmoniE және Innosense қыздар тобы, олар Линн Харлеспен бірлесіп басқарылды (NSYNC тобының мүшесі Джастин Тимберлейктің анасы). Trans Continental лейблындағы басқа да әртістер: Аарон Картер, Джордан Найт, Smilez & Southstar және C Note. Перлман Орландода үлкен ойын-сауық кешеніне ие болды, оның ішінде Trans Continental Studios деп аталатын жазу студиясы және Дисней әлеміне жақын орналасқан O Town би студиясы бар еді.
Топтық сот іс-әрекеттері
US5 және Маршалл Диллонды қоспағанда, Перлменмен жұмыс істеген барлық музыкалық топтар оны федералды сотта адастыру және алаяқтық үшін сотқа берді. Перлманға қарсы барлық сот істері оған қарсы талас қозғағандардың пайдасына шешілді немесе соттан тыс келісімге келді. Backstreet Boys тобының мүшелері Перлманға қарсы сотқа бірінші болып жүгінді, олардың пікірінше, Перлман менеджер және продюсер ретінде табыс жинаған келісімшарттары әділетсіз болды, себебі Перлман Backstreet Boys тобының алтыншы мүшесі ретінде де жалақы алды (яғни, топтың табысының бір алтыдан бөлігі). Топтың наразылығы мүшесі Брайан Литтреллдің адвокат жалдап, топтың барлық жұмысы үшін неліктен тек 300 000 доллар алғанда, ал Перлман мен оның жазбалар компаниясы миллиондаған доллар тапқандығын анықтауға тырысқан кезде басталды. NSYNC тобының да Перлменмен ұқсас мәселелері болды, және оның мүшелері де көп ұзамай соған қосылды.
Талант іздеу туралы арамзалық
2002 жылдың қыркүйегінде Перлман Марк Толнерге тиесілі интернетке негізделген таланттар агенттігі Options Talent Group (бұрын Emodel және Studio 58) компаниясын сатып алды. Бұл компания кейіннен Trans Continental Talent (TCT), Wilhelmina Talent Scouting (WSN), Web Style Network, Fashion Rock және Talent Rock сияқты бірнеше атаулармен танылды. Атауына қарамастан, барлық нұсқалары Emodel негізін қалаушы Айман "Алек" Дифрауидің бизнес-моделіне негізделген еді. Дифрауи – өзі сотталған алаяқ, ол Options/TCT/WSN компанияларын басқаруға және Fashion Rock құруға белсенді қатысты. Компаниялардың қызметіне қатысты теріс пікірлер көп болды, олардың бизнес-әдістеріне күмән тудырып, тіпті оларды алаяқтық деп айыптады. Hotjobs және Monster.com платформалары компанияның мыңнан астам жарнамасын алып тастағаннан кейін, олар Дифрауи құрған "Industry Magazine" веб-сайтында жарияланды. Better Business Bureau Options/TCT/WSN компаниясы туралы жағымсыз пікір білдірді, олардың сату практикасындағы адастырушылыққа қатысты шағымдардың үлгісін көрсетті. Нью-Йорк штатының тұтынушыларды қорғау басқармасы ескерту жариялап, бұл жағдайды фотостудия алаяқтығының ең ірі мысалы деп атады. Сан-Францисконың еңбек комиссары Options/TCT/WSN компаниясы Калифорния заңдарын бұзғанын мәлімдеді, сондай-ақ бірнеше мемлекеттік органдар компанияны тергеп жатыр деген хабар тарады. Флорида штатында 2000-ға жуық шағым сол кездегі Бас прокурор Чарли Криста және Better Business Bureau-ға келіп түсті, ал Бас прокурордың көмекшісі Доуд тергеуді бастады. Алайда, жаңа тағайындалған көмекші прокурор МакГрегор "ешқандай маңызды бұзушылықтарды" таба алмағандықтан, қандай да бір айыптаулар қойылған жоқ. Бұған қоса, компания банкротқа ұшырағандықтан, "зардаптарды өтеуге жеткілікті қаражат табылған жоқ". 2004 жылдың маусым айында Fashion Rock, LLC Перлманның таланттар бизнесін сынаған бірнеше адамға қарсы қылмыстық жала жабу ісін қозғады. Алайда, іс сотта қарастырылмай қалды және 2006 жылы жабылды. Айыпталушылардың бірі, канадалық тұтынушылық алаяқтық сарапшысы Лес Хендерсон, Перлман, Толнер, Эль Дифрауи және басқаларға қарсы жала жабу ісін жеңіп шықты. Fashion Rock, LLC 2007 жылдың 2 ақпанына дейін жұмыс істеді, содан кейін оның активтері Перлманның банкроттық ісінде сатылды. Дифрауи сотқа шағымдануын жалғастырды, бірақ барлық шағымдары қабылданбады. Соңғы кезде ол Expand, Inc. dba Softrock.org aka Employer Network компаниясын басқарды, бұл компания бұрынғы TCT компаниясымен бірдей мекенжайда орналасқан.
Понци схемасы
2006 жылы тергеушілер Перлманның американ тарихындағы ең ұзаққа созылған Понци схемасы деп есептелген схеманы жасағанын және инвесторларды 1 миллиард доллардан астам алдағанын, оның ішінде 300 миллион долларының әлі де табылмай отырғанын анықтады. 20 жылдан астам Перлман жеке тұлғалар мен банктерді Trans Continental Airlines Inc., TransCon Records және осы екі компанияның бас компаниясы Trans Continental International Inc. компанияларына инвестиция салуға көндірді. Бұл үш компанияның барлығы тек қағаз бетінде ғана болды – кем дегенде Лу Перлманның бой-бендтері танымал бола бастағанға дейін және TransCon Records қол қойған әртістерден пайда көре бастағанға дейін. NSYNC және Backstreet Boys тобының сәттілігінен кейін ол осы топтарды және олардың даңқын өзінің Понци схемасын одан әрі кеңейту үшін пайдаланды. Перлман инвесторлардың сенімін жеңіп алу үшін «Қызметкерлердің жинақ-инвестициялық шоттары» деп аталатын бағдарламасына Федералдық сақтандыру корпорациясы, AIG және Лондонның Lloyd's компанияларының жалған құжаттарын қолданды, сондай-ақ банк несиелерін алу үшін Cohen and Siegel деп аталатын көшпелі есеп беру фирмасы жасаған жалған қаржылық есептемелерді пайдаланды. Инвесторлардан жиналған кем дегенде 95 миллион доллардың көп бөлігі жоғалып кетті. Оранж округінің сотының судьясы Рене Рош Перлманға және оның екі серіктесі Роберт Фишетти мен Майкл Круделлге «заңсыз мәмілелерден алынған және шетелге шығарылған барлық активтерді» АҚШ-қа қайтаруды бұйырды. Билік органдарынан қашқаннан кейін, ол Израиль мен Германияда көрінгені хабарланды, Перлман 2007 жылдың 14 маусымында Индонезияда тұтқындалды. Ол Балидегі Нуса-Дуадағы туристік қонақүйінде тұрып жатқан. Перлман 2007 жылдың қаңтар айының соңында Орландода, ақпан айының басында Германияда, тіпті 1 ақпанда неміс телеарнасында пайда болды. Ол Ресей, Беларусь, Израиль, Испания, Панама және Бразилияда да көрінген деген хабар бар. Ақпан айының басында Флоридадағы адвокат Перлманнан Балиден келген хат алды. Кейіннен 2007 жылдың 27 маусымында федералдық үкім шығарылып, Перлманға айып тағылды. Ол құлсау, ақшаны жылыстау және жалған банкроттық туралы мәлімдеме жасау баптары бойынша айыпталды.
Сотталу және үкім шығару
2008 жылы мамыр айында сот үкімі шығарылар алдында бес күн бұрын Перлман аптасына екі күн телефон және интернет байланысына рұқсат беруді сұрады, музыкалық топтарды жарнамалауды жалғастыру үшін. Флорида штатының орталық округінің АҚШ округтік сотының федералды судьясы Г. Кендалл Шарп бұл өтінішті қабылдамады. 2008 жылдың 21 мамырында Шарп Перлманды қастандық жасау, ақша жылысу, және банкроттық іс кезінде жалған мәлімдеме жасау айыптары бойынша 25 жылға бас бостандығынан айырды. Перлман банкроттық салық төлеушіге қайтарып беруге көмектескен әр миллион доллар үшін түрмедегі мерзімін бір айға қысқарта алады. Сондай-ақ, ол кез келген мүлікті бөліп беру кезінде жеке инвесторларға институттардан бұрын төлеуді бұйырды.
Банкроттық жағдай
2007 жылдың наурызында Перлман мен оның компаниялары ерікті банкроттыққа түсірілді. Сенімділер мен кредиторлар Перлманның мүлкін, оның ішінде танымал өнер туындылары мен бағалы естеліктерге толы особнякты саудаға шығаруды жоспарлады. Бірақ өнер туындылары мен естеліктердің көп бөлігі жалған екені тез анықталды. Сатуға болатын заттар eBay және дәстүрлі банкроттық аукцион арқылы сатылды. Перлман 2002 жылы сатып алған Орландо қаласының орталық аймағындағы тарихи теміржол станциясы – Church Street Station 2007 жылдың сәуірінде банкроттық аукционында 34 миллион долларға сатылды.
Кронин туралы талап
2009 жылы Говард Стернге берген сұхбатында LFO тобының бұрынғы жетекші вокалисі Рич Кронин, жазба сатудан өзіне тиесілі ақшаның тек бір бөлігін ғана алғанын айтты. Кронин сондай-ақ Перлманның "әртүрлі адамдармен қарым-қатынас құруға тырысқанын" және оны бірнеше рет сүйікті болуға шақыруға әрекеттенгенін мәлімдеді. (Кронин кәмелетке толған.) LFO тобының тағы бір мүшесі Брэд Фишетти Перлманды досы деп есептеп, оның тұтқындалуы, түрмеге қамалуы және қайтысы туралы жаңалықты естігенде қатты ренжіді. Ник Картер бұл мәлімдеме рас па деп сұрағанда, ашу-ыза осы айыптаманың себебі болуы мүмкін деген пікірді білдірді. Orlando Sentinel газетімен сұхбатта NSYNC тобының бұрынғы мүшесі Лэнс Басс бұл туралы сұрағанда, Перлман оларға қатысты ешқандай жөнсіздік жасаған емес деді.
Өлім
2008 жылы Перлман түрмедегі жазасын 2029 жылдың 24 наурызында күтілетін босатылу күнімен бастады. Бірақ, 2010 жылы ол түрмеде инсульт алды.
Құжаттамалық фильмдер
Перлман 2009 жылы "Американдық ашкөздіктің" үшінші маусымында "Поп-топтардың магнаты" деген эпизодта көрсетілді. Ланс Басс продюсерлік еткен "The Boy Band Con: Лу Перлманның тарихы" деректі фильмінің премьерасы 2019 жылдың 13 наурызында SXSW фестивалінде өтті. Ол 2019 жылдың сәуірінде YouTube Premium платформасында жарияланды. 2019 жылдың 13 желтоқсанында Перлман туралы ABC телеарнасының "20/20" бағдарламасында "Хитмен: Поптан түрмеге" деген эпизод көрсетілді.