Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері Парекура Турейя Хоромия (9 қараша 1950 – 29 сәуір 2013)
New Zealand politician
Parekura Tureia Horomia (9 November 1950 – 29 April 2013
Ерте өмір
Хоромия Толага шығанағында, Нгати Пору, Те Айтанга Хауити, Нгати Кахунгуну және Нгаи Таху руларынан тараған отбасында дүниеге келді. Оның жеті бауырласы болған. Оқушы кезінде ол мектепке барып-келу үшін бес шақырымды аяқ киімсіз жүріп өтетін. Жастығында жұмысшы болып жұмыс істеді, содан кейін газет саласында баспагер болды. Кейін Хоромия Еңбек министрлігінің Шығыс жағалаудағы жұмыс жобаларына қатысып, 1992 жылға қарай Қоғамдық жұмыспен қамту тобының бас директоры болып тағайындалды. Осымен қатар, ол Маори қауымдастығының бірнеше көрнекті ұйымдарында жауапты қызметтер атқара бастады. 1990 жылы Хоромия Жаңа Зеландияның 1990 жылға арналған естелік медалімен марапатталды.
Horomia was born in Tolaga Bay of Ngāti Porou, Te Aitanga Hauiti, Ngāti Kahungunu and Ngāi Tahu descent. He had seven brothers and sisters. As a schoolboy he used to walk five kilometres to school and back without shoes. In his early life, he worked as a manual labourer, then as a printer in the newspaper industry. Later, Horomia became involved in the Department of Labour's East Coast work schemes and was appointed to supervisory positions—rising to general manager of the Community Employment Group by 1992. At the same time, he began to take on a number of prominent positions with Māori community organisations. In 1990, Horomia was awarded the New Zealand 1990 Commemoration Medal.
Парламент мүшесі
1999 жылғы сайлауда Хоромия Еңбек партиясынан Икароа-Раухити сайлау округіне кандидат болды, бұл Солтүстік аралдың шығыс жағалауында орналасқан, Гисборннан Жоғарғы Хаттқа дейін созылған маори округі. Ол маори саясатындағы белгілі тұлға Дерек Фоксты, тәуелсіз кандидат ретінде қатысқан сайлауда жеңді. Сол сайлаудан кейін құрылған жаңа Еңбек үкіметінде Хоромия кабинетке кірмейтін министр болды, ол Маори істері жөніндегі вице-министр, экономикалық даму жөніндегі вице-министр, жұмыспен қамту жөніндегі вице-министр және білім беру жөніндегі вице-министр қызметтерін атқарды. 2000 жылы Довер Сэмюэлске қарсы қылмыстық іс қозғалғаннан кейін ол Маори істері министрі лауазымынан кетіп, оның орнына Хоромия тағайындалды. Сэмюэлдің кінәсі дәлелденбесе де, Хоромия Маори істері портфелін сақтап қалу туралы шешім қабылданды. 2008 жылғы жалпы сайлауда Еңбек партиясы жеңіліске ұшырады, бірақ Хоромия өзінің мандатын сақтап алып, көпшілігін шамамен 1600 дауысқа дейін арттырды. Бұл белгілі тележүргізуші Дерек Фокстың қарсылығына қарамастан орын алды.
In the 1999 election, Horomia stood as the Labour Party candidate for the Ikaroa Rāwhiti electorate, a Māori electorate on the east coast of the North Island, stretching from Gisborne to Upper Hutt. He defeated Derek Fox, a prominent figure in Māori politics, who was standing as an independent candidate. In the new Labour government formed after that election, Horomia became a minister outside cabinet, being Associate Minister of Māori Affairs, Associate Minister for Economic Development, Associate Minister of Employment, and Associate Minister of Education. In 2000, Dover Samuels was forced to step down as Minister of Māori Affairs after criminal allegations were made against him, and Horomia was appointed in his place. Although Samuels was cleared, it was decided that Horomia would retain the Māori Affairs portfolio. Labour was defeated in the 2008 general election, but Horomia retained his seat – increasing his majority to about 1600. This was despite a challenge from well known broadcaster Derek Fox.
Жетістіктер
Хоромия Маори теледидарының құрылуына және Жаңа Зеландиядағы иви радиосының рөлін кеңейтуге маңызды үлес қосты. Бұрынғы премьер-министр Хелен Кларк оның Маори мәдениеті мен дәстүрі туралы біліміне жиі сүйенгенін және оның сарқылауы 2004 жылы ол министр болған кезде Лейбористер партиясы қабылдаған Жағалау және Теңіз төбесі заңнамасына өте маңызды болғанын айтты. Осы даулы заң күшіне енгеннен кейін, Маори істері министрінің орынбасары Тариана Турия Маори партиясын құру үшін Лейбористер партиясынан кетті. Аталған заң 2011 жылы Ұлттық үкімет тарапынан жойылды.
Horomia played a significant role in setting up Māori Television and expanding the role of iwi radio in New Zealand. Former Prime Minister Helen Clark said she had frequently relied on his knowledge of Māoridom and Māoritanga and his input was crucial to the Foreshore and Seabed legislation, which Labour passed in 2004 while he was minister. After the controversial bill became law, Associate Māori Affairs Minister Tariana Turia resigned from Labour to form the Māori Party. The law was repealed by the National Government in 2011.
Өлім
Горомия өмірінің көп бөлігінде артық салмақпен күрескен. Ол денсаулығымен күрескенін көп айтты және салмағын азайтуға көп рет тырысты. 2004 жылы ол өзгелерді де осылай істеуге шақыру үшін көпшілік алдында диета ұстады. Ол 2013 жылдың 29 сәуірінде 62 жасында үйінде дүние салды. Горомия сайлау округінен депутат болғандықтан, 2013 жылдың 29 маусымында оның орнына жаңа депутат сайлау өтті. Оның өлімінен кейін көптеген құрмет көрсетілді, сондай-ақ Ұлттық үкімет тарапынан да. Еңбек партиясының лидері Дэвид Ширер оның жерлеу рәсіміне қатысу үшін Вашингтонға сапарын қысқартты және ол "елдің түкпір-түкпіріне саяхаттап, еңбекке деген керемет құштарлығы болған" деді. Ол елдегі барлық мараларда құрметпен қабылданатын, өте жақсы көрілетін, мейірімді жүрегі бар және халқы үшін тырысқан адам еді.
Horomia was overweight for much of his life. He talked about his health battles and tried to lose weight many times. In 2004, he went on a public diet to encourage others to do the same. He died at his home on 29 April 2013 at the age of 62. As Horomia was an electorate MP, a by election was held on 29 June 2013 to elect a replacement. Tributes after his death but also from the National Government. Labour leader David Shearer cut short a trip to Washington to attend his funeral and said he had "an incredible work ethic, travelling to all parts of the country. He was accepted at pretty much every marae in the country, he was incredibly well liked, had enormous heart, who worked so hard for his people."