Грейтаун, Жаңа Зеландия: тарихы, негізі қалуы, әкімшілік өзгерістері және елдегі алғашқы Arbor Day мерекесі туралы ақпарат. Саяхат және танымдық мақала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Солтүстік аралындағы қала, сол аттас басқа да жерлер.
Town in the North Island of New Zealand
other places with the same name
Еуропалық қоныстану
Грейтаун алғаш рет 27 наурызда 1854 жылы Шағын шаруа қожалықтары қауымдастығының қоныстану жобасы аясында қоныстанды. Қала жергілікті маорилерден жер сатып алуды ұйымдастырған губернатор сэр Джордж Грейдің құрметіне аталды. 1878 жылы қала болып, 1989 жылы Оңтүстік Вайрарапа аудандық кеңесінің бөлімшесіне біріктірілді. Жаңа Зеландиядағы алғашқы Ағаш күні мерекесі 3 шілдеде 1890 жылы Грейтаунда өткізілді. Грейтаун әдемілендіру қоғамы көп жылдар бойы осы дәстүрді сақтап, оны жандандыруға көп еңбек етті, әсіресе Стелла Буль паркі және оған арналған парктегі орындық, онда "Ағашты тек Құдай ғана жасай алады" деген жазу бар. Қаланың көптеген әдемі ағаштары бар, оларды қорғау үшін тізілім жүргізіледі. Грейтаун қауымдастығының кеңесші тобы ағаштарды сақтау жөнінде белсенді жұмыс істейді, ал тарихи ағаштар тізілімі Грейтаун қауымдастығы мен Оңтүстік Вайрарапа аудандық кеңесінің бірлескен күш-жігерімен жаңартылуда.
Greytown was first settled on 27 March 1854 under the Small Farms Association Settlement Scheme and was named after Governor Sir George Grey, who arranged for the land to be bought from local Māori. It became a Borough in 1878 and a ward of the South Wairarapa District Council in 1989. The first Arbor Day celebration in New Zealand was held in Greytown on 3 July 1890. Greytown Beautification Society has done a lot to keep the spirit alive for many years, especially Stella Bull Park and the park bench in the park dedicated to her, which states, "Only God can make a Tree". The town has many beautiful trees and a register is kept to help protect them. The Tree Advisory Group to the Greytown Community Board actively works to preserve trees and the historic tree register is in the process of being updated in collaboration with the Greytown Community Board and South Wairarapa District Council.
Марае және Маори парламенті
Папавай Марае Грейтаун қаласының шығысына қарай орналасқан. Ол Нгати Кахуну хапуының – Нгати Кахукурунуи о Кахуну Кауити, Нгати Мероити және Нгати Мое, сондай-ақ Рангитане хапуының – Нгати Мероити, Нгати Мое, Нгати Тауао және Нгати Тукоко хапуларымен байланысты. Мараның Хикуранги аталған жиналыс үйі 1888 жылдан бері сақталған және ерекшелігі – паны қоршап тұрған әдемі ойылған ата-бабалардың бейнелері ішке қарай қаратылған. 19 ғасырдың соңында варенуи Маори Парламенті қозғалысының маңызды орталығы болды. 1890 жылдары Папавайда сессиялар өтті және олар Īhāia Hūtana басып шығарған, 1893 жылдан 1895 жылға дейін жарық көрген «Huia Tangata Kotahi» маори тіліндегі газетінде жарияланды. Парламент үшін Папавайда үлкен ғимарат салынды, ол 1897 және 1898 жылдары өткен сессияларда пайдаланылды. Парламент маори жерін сатуды тоқтату туралы қаулы қабылдады және генерал-губернатор лорд Ранфурли мен премьер-министр Ричард Седдон осы оқиғаға қатысты. 1910 жылдардан бастап Папавай күйреуге ұшырады, және 1960 жылдарға дейін ойылған бейнелерді қалпына келтіру жұмыстары жүргізілгенше, ешқандай шаралар қабылданбады. 1980 жылдардың соңында мара толыққанды қалпына келтіріліп, қазіргі таңда қауымдық іс-шаралар үшін толыққанды пайдаланылуда. Маори тілінде Грейтаунды «Te Hūpēnui» деп атайды, сөзбе-сөз аударғанда «үлкен мұрын шырышы», бірақ оны «танги немесе жерлеу рәсімі кезінде мұрыннан шығатын сұйықтық» деп аудару дұрыс. 2020 жылдың қазан айында Үкімет провинциялық даму қорынан 2 179 654 доллар бөліп, Ngāi Tumapuhia a Rangi ki Okautete, Motuwairaka, Pāpāwai, Kohunui, Hurunui o Rangi және Te Oreore мараларын жаңартуға бағытталды. Жобалар 19,8 штаттық жұмыс орынын құруы күтілуде.
Pāpāwai Marae is located east of Greytown. It is affiliated with the Ngāti Kahungunu hapū of Ngāti Kahukuranui o Kahungunu Kauiti, Ngāti Meroiti and Ngāti Moe, and the Rangitāne hapū of Ngāti Meroiti, Ngāti Moe, Ngāti Tauiao and Ngāti Tūkoko. The marae's meeting house, named Hikurangi, dates from 1888 and is unique in that the magnificent carved ancestors that surround the pā face inward. In the late 19th century the wharenui was an important site of Te Kotahitanga, the Māori parliament movement. In the 1890s sessions were held at Pāpāwai, and were reported in Huia Tangata Kotahi, a Māori language newspaper published by Īhāia Hūtana from 1893 to 1895. A large building was constructed at Pāpāwai to house the parliament, used for sessions in 1897 and 1898. The parliament passed a resolution to end the sale of Māori land and was visited by Governor General Lord Ranfurly, and by Premier Richard Seddon. From the 1910s Pāpāwai fell into disrepair, and little was done until the 1960s when conservation work was carried out on the carved figures. In the late 1980s the marae was fully restored, and is again in full use by the community. The Māori name for Greytown is Te Hūpēnui, the literal translation of which is "the big snot", better translated as "the fluid that comes out of your nose at a tangi or funeral". In October 2020, the Government committed $2,179,654 from the Provincial Growth Fund to upgrade Ngāi Tumapuhia a Rangi ki Okautete, Motuwairaka, Pāpāwai, Kohunui, Hurunui o Rangi and Te Oreore marae. The projects were expected to create 19.8 full time jobs.
Туризм
Грейтаун демалыс күндері мен мерекелерде танымал мақсатты орын. Басты көшеде бірнеше бутиктер, антиквариат дүкендері және кафелер орналасқан. Әскерлердің ескерткіш саябағының жанындағы ресми кемпинг демалыс күндері мен мерекелерде өте танымал. Грейтаун мемориалдық паркінде жүзу тегін, ол екі дүниежүзілік соғыста қаза болған Грейтаун ерлерінің құрметіне арналған ескерткіш болып табылады. Саябақтың ішінде 1922 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан 117 сарбазды еске алу үшін отырғызылған 117 липа ағашы бар. Велосипедпен жүрудің күннен-күнге танымал болуымен қатар, Вудсайд теміржол жолы туристердің сүйікті орнына айналды. 5 шақырымдық теміржол тыныш шаруашылық жерлер, жергілікті өсімдіктер мен тарихи ағаштар арқылы Вудсайд станциясына дейін созылады, содан Тараруа тауларының әдемі көрінісі ашылады.
Greytown is a popular weekend and holiday destination. The main street has a number of boutique, antique stores and cafés. The official camping ground next to the soldiers' memorial park is very popular during long weekends and holidays. Swimming is free at the Greytown Memorial Park which remains a monument to the men of Greytown who gave their lives in both World Wars. Within the park are 117 lime trees, planted in 1922 to commemorate the 117 soldiers from the community who died in WW1. With cycling becoming increasingly popular the Woodside Rail Trail is a regular spot for visitors. The 5 km rail trail winds through quiet farmland, native plantings and heritage trees to Woodside Station, with great views of the Tararua Ranges.
Бау-бақша шаруашылығы
Грейтаун қаласы "Уайрарапаның жеміс табағы" деп танымал болды, себебі қаланың батыс жағында Westhaven және Pinehaven сияқты жеміс бақшаларында жеміс өсірілді. Киддтер 1906 жылы Уангануиден Грейтаунға көшіп келді, онда олар жеміс өсірумен айналысқан. 1910 жылы олар Уди көшесінде жиырма акрлық шағын шаруашылық сатып алып, оған жұмсақ жемістер (қара құлпынай және жиде) мен алма ағаштарын отырғызды. Олар бақты жақсартуды өмірдегі басты мақсаты етіп, үнемі алманың жаңа сорттарын көбейтумен тәжірибе жасады. Олардың жасанды тозаңдану арқылы жүргізген тәжірибелері бірнеше коммерциялық сорттарды шығаруға мүмкіндік берді, олардың ең танымалдары – Kidd’s Orange Red, Freyburg және бүкіл әлемде өсірілетін Gala.
Greytown was marketed as "The fruit bowl of the Wairarapa" when fruit was grown on the west of the town with orchards like Westhaven and Pinehaven. The Kidds came to Greytown in 1906 from Wanganui where they had been engaged in fruit growing. In 1910 they bought a twenty acre farmlet in Udy Street which he planted with a mixture of soft fruits (blackcurrants & gooseberries) and apple trees. They made the improvement to the orchard, their main purpose in life, continually experimenting with propagating new varieties of apples. Their experiments with cross pollination resulted in the fixing of several commercial varieties, the most notable of which are the Kidd’s Orange Red, Freyburg and Gala which is grown worldwide.
Сурет және сәулет
Қала өзінің тарихымен мақтанады, елдегі Виктория стиліндегі сәулет өнерінің ең толыққанды басты көшесі және алғашқы жоспарланған ішкі қала екенін айтады. Ол осы артықшылықтарын пайдаланып, көбінесе сәулетіне негізделген қайта жаңғыруды жасады. Мәселен, ет дүкені сияқты сауда орындары 1970-ші жылдардағы фасадаларын Виктория стиліне сәйкес өзгертті. Қала, қаланың сүйкімділігін сақтау үшін ғимараттарды күтіп ұстау қажеттігін мойындайды және 2016–2017 жылдары алты маңызды ғимарат қалпына келтіріліп, боялды. Бұл Грейтаунның Жаңа Зеландиядағы ең әдемі шағын қала номинациясына қосымшасының бір бөлігі болды. 167 Main Street мекенжайында орналасқан Кобблстоунс мұражайы – аймақтық тарих мұражайы, онда Historic Places Trust-тың 2-санаттағы алты ғимараты бар. 2014 жылы ол Грейтаун және Уайрарапа тарихын көрсететін жаңа көрме ғимаратын ашты. Қазіргі таңда, консервациялық жоспарлар бойынша тізімдегі барлық ғимараттарды қалпына келтірудің амбициялық жоспарын жүзеге асырып, Trip Advisor-да Грейтаунда көруге болатын ең басты нәрсе ретінде танылды. Мұралық ғимараттар Грейтаун мұралық қорында тіркелген. Грейтаун мұралық қоры Грейтаун және оның айналасындағы тарихи ғимараттарды сақтауға ынталандыру және көмектесу мақсатымен құрылды, ерекше назар Уайрарапа Біріккен аудандық жоспарында белгіленген Грейтаун тарихи мұра аймағына бөлінеді. Грейтаун қонақ үйі Жаңа Зеландиядағы ең көне сақталған қонақ үйлердің бірі деп саналады. Main Street-тегі Виктория стиліндегі ғимараттардың бірі – The White Swan Hotel. Бұл ғимарат 1905 жылы Вобурн, Лоуэр-Хатт қаласында теміржол басқармасының ғимараты ретінде салынған. 2002 жылы ол алты бөлікке бөлініп, Ремутака төбесі арқылы тасымалданып, қайта құрастырылып, қонақ үй, мейрамхана және бар болып жаңартылды.
The town is proud of its history, claiming to have the most complete main street of Victorian architecture in the country, and of being the first planned inland town. It has played on these assets, creating a revival largely based on its architecture. Retailers like the butcher have changed their 1970s street frontage to a more Victorian one. The town recognises that buildings need to be maintained in order to maintain the town's charm and in 2016–2017 six significant building were restored/painted. This formed part of Greytown's submission for the most beautiful small town in New Zealand. Cobblestones Museum, a regional history museum, on 167 Main Street, contains six Historic Places Trust category 2 buildings. In 2014 it opened a new exhibition building which showcases Greytown and Wairarapa history. It has embarked on an ambitious plan to restore all the listed buildings under conservation plans and now ranks as the top thing to see in Greytown on Trip Advisor. Heritage buildings are recorded by the Greytown Heritage Trust. The Greytown Heritage Trust was formed with the primary object of encouraging and facilitating the preservation of historic buildings in and around Greytown, with particular attention being given to the Greytown Historic Heritage Precinct as defined in the Wairarapa Combined District Plan. The Greytown Hotel claims to be one of New Zealand's oldest surviving hotels. One of the Victorian style buildings on Main Street is The White Swan Hotel. This building was originally constructed in 1905 as a railways administration block in Woburn, Lower Hutt. In 2002, it was cut into six sections, transported over the Remutaka Hill road, re assembled and renovated to become a hotel, restaurant and bar.
Көлік
Қала Жаңа Зеландияның 2-ші мемлекеттік тас жолы арқылы Веллингтон және Мастертонмен байланысты, бұл Ремутака төбесіне дейін созылатын көркем тау жолы. Бұрын қала Веллингтон және Мастертонмен тармақ теміржол желісі арқылы байланысты болған. 1870 жылдары, Қоғамдық жұмыстар департаменті Федерстон мен Мастертон арасындағы Вайрарапа теміржол желісі Грейтаун арқылы өтпейтінін хабарлағанда, жергілікті наразылықтар Вудсайдтағы Вайрарапа желісінен тармақ желісін салуға рұхсат алуға жетті, ол 1880 жылдың 14 мамырында ашылды. Бірнеше ай бойы Грейтаун Вайрарапа желісінің соңғы станциясы болды, бірақ 1880 жылдың 1 қарашасында Вудсайдтан Мастертонға дейінгі желі ашылғаннан кейін, бұл тармақ елдегі ең аз қозғалысы бар теміржол желілерінің біріне айналды. Тармақ желісі 1953 жылдың 24 желтоқсанында жабылды, және жабылған кезде оның кірісі операциялық шығындарының оннан бір бөлігін ғана құрады. Қазір Грейтауннан жүретін жолаушыларға Вудсайд теміржол станциясы қызмет көрсетеді.
The town is linked to Wellington and Masterton by New Zealand State Highway 2, a scenic mountain route peaking at the Remutaka summit. The town was previously linked to Wellington and Masterton by a branch rail line. In the 1870s, when the Public Works Department announced that the Wairarapa Line railway between Featherston and Masterton was not going to pass through Greytown, local protests were successful in attaining approval for a branch line from the Wairarapa Line at Woodside, which opened on 14 May 1880. For a few months Greytown was the terminus of the Wairarapa Line, but once the extension from Woodside to Masterton opened on 1 November 1880, the branch was one of the quietest railway lines in the country. The branch line closed on 24 December 1953, and at the time of closure its revenue was only a tenth of its operating costs. Greytown passengers are now serviced by Woodside Railway Station on the Wairarapa Line.