Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Азияда орналасқан АҚШ Әскери-теңіз күштері эскадрильясы (1868–1902)
U. S. Navy squadron positioned in East Asia (1868–1902)
Азиялық эскадрилья – 19 ғасырдың екінші жартысында Шығыс Азияда орналасқан АҚШ Әскери-теңіз кемелерінің эскадрильясы. Ол 1868 жылы Шығыс Үндістан эскадрильясы таратылғанда құрылды. Эскадрильяның кемелері негізінен Қытай және Жапониямен американдық саудаға қатысты мәселелермен айналысты, бірақ 34 жылдық қызметі барысында бірнеше қақтығыстарға қатысып, 1902 жылы Азиялық флотқа айналды.
The Asiatic Squadron was a squadron of United States Navy warships stationed in East Asia during the latter half of the 19th century. It was created in 1868 when the East India Squadron was disbanded. Vessels of the squadron were primarily involved in matters relating to American commerce with China and Japan, though it participated in several conflicts over 34 years of service until becoming the Asiatic Fleet in 1902.
Корея экспедициясы
1871 жылы мамыр айында контр-адмирал Джон Роджерс Кореяға бес Азия эскадрильясының кемелерін, «Колорадо» винтті фрегатын, «Аляска» және «Бенисия» винтті шлюптерін, «Монокаси» атты қорабасты және «Палос» винтті буксирін басқарып келді. Операцияның мақсаты – «SS General Sherman» сауда кемесінің тағдырын анықтау, сауда қатынастарын орнату және Жосон үкіметінен кеме апатына ұшыраған американдық теңізшілер Кореяда құлап қалған жағдайда қауіпсіздікке кепілдік беру болды. 1871 жылғы 1 маусымда контр-адмирал Роджерс Инчхонда келіссөздер жүргізіп жатқанда, Сели өзенінің форттарының бірі «Палосқа» от ашты. Соңынан болған шайқаста «Палос» пен «Монокаси» фортты үндемегенше бомбалады, ал 1871 жылғы 10 маусымда экспедиция күшпен шабуыл жасады. Алты форттың бесеуі басып алынып, қиратылды, 200-ден астам корей қаза тауып, ондаған зеңбіректер қолға түсті. Америкалықтар әскери жеңіске жеткенімен, корейлер 1882 жылға дейін сауда шартына қол қоюдан бас тартты.
In May 1871, Rear Admiral John Rodgers went to Korea, commanding an expedition of five Asiatic Squadron vessels, the screw frigate Colorado, the screw sloops of war Alaska and Benicia, the sidewheel gunboat Monocacy, and the screw tug Palos. The objective of the operation was to ascertain the fate of the merchant ship SS General Sherman, establish trade relations, and receive an assurance from the Joseon government that shipwrecked American sailors would be safely treated should they become stranded in Korea. On 1 June 1871, while Rear Admiral Rodgers was negotiating in Inchon, one of the Selee River forts opened fire on Palos as she traversed the Gangwha Straits. In the following engagement, Palos and Monocacy bombarded the fort until it was silenced and on 10 June 1871, the expedition attacked in force. Five of the six hostile forts were captured and destroyed, over 200 Koreans were killed and dozens of cannons were captured. Although the Americans won a military victory, the Koreans refused to sign a trade treaty until 1882.
Испан-Америкалық соғыс
1898 жылы 27 сәуірде қорғалған крейсерлер «Олимпия» (эскадрилья командирінің, коммодор Джордж Дьюидің флагманы), «Балтимор», «Ралей» және «Бостон», канонерлік қайықтар «Петрел» және «Конкорд», сондай-ақ АҚШ кіріс кемесі қызметінің «МакКаллох» кемесінен құралған эскадрилья Қытайдың Мирс шығанағынан Филиппин аралдарына Испан-американ соғысына қатысу үшін аттанды. 1898 жылы 1 мамырда Манила шығанағындағы шайқаста эскадрилья Филиппиндегі испан флотын жойып, Манила шығанағын толық бақылауға алды. Сегіз испан кемесі батып, 150-ден астам адам қаза тапты, ал американдықтар аз ғана шығынға ұшырады. Эскадрильяның кемелері Маниланы жаулап алу шайқасында да испандықтармен күресті. Испандықтардың сол қанатына жасалған теңіз артиллериялық оқ атуы американдық әскерлерге қаланы көп шығынсыз алуға көмектесті. Филиппин Американың иелігіне өтті. 1898 жылы 20 маусымда Азия эскадрильясының қорғалған крейсері «Чарльстон» Гуамды испандардан қарсылықсыз басып алып, аралдың американдық иелігін бастады.
On 27 April 1898, the squadron, composed of the protected cruisers Olympia (the flagship of the squadrons commander, Commodore George Dewey), Baltimore, Raleigh, and Boston, the gunboats Petrel and Concord, and the United States Revenue Cutter Service cutter McCulloch, sailed from Mirs Bay, China, to the Philippine Islands to participate in the Spanish–American War. In the Battle of Manila Bay on 1 May 1898, the squadron destroyed the Spanish fleet in the Philippines, and effectively took control of Manila Bay. Eight Spanish ships were sunk and over 150 killed while the Americans suffered only slight damage. Vessels of the squadron also fought the Spanish in the battle to capture Manila. Naval gunfire on the Spaniards' left flank helped American troops take the city without severe losses. The Philippines became an American possession. On 20 June 1898, the Asiatic Squadron protected cruiser Charleston captured Guam from the Spanish without resistance, beginning the American possession of the island.
Филиппин-американ соғысы
Азиялық эскадрилья 1899 жылдан бастап 1902 жылы таратылғанға дейін Филиппин-Америка соғысына қатысты. Америкалық теңіз күштері десант жасақтарын жіберіп, оларды теңіз артиллериясымен қолдау арқылы әрекет етті. 1899-1902 жылдары эскадрилья филиппиндіктерге қарсы бірнеше миссия жүргізді. Дьюи эскадрильясы 1898 жылғы Манила шайқасында испандықтарға қарсы филиппиндіктерге қарсы теңіз операциясына қатысты. 1899 жылғы ақпан айында Филиппин-Америка соғысының басында бірнеше американдық соғыс кемелері Филиппин аралдарын басып алуға көмектесті. Сонымен қатар, «Монаднок» мониторы, «Чарльстон» қорғалған крейсерлері және «Конкорд», «Каллао» және «Лагуна де Бей» канонерлік қайықтары Калукан шайқасында филиппиндік позицияларын бомбалады. 300-ден астам филиппиндік қаза тауып, үш есе көп адам жарақат алды, олардың көпшілігі теңіз артиллериясының дәл атуынан зардап шекті. 1899 жылғы 11 ақпанда USS Petrel және USS Boston Панай аралын бомбалады, ал 1899 жылғы 22 ақпанда Petrel десанттық тобы Себуді басып алды. 1899 жылғы қазанда Petrel Каллаоға қосылып, Новелета шайқасында америкалық әскерлерге көмектесті, филиппиндік әскерлерінің шоғырланған жерлерін Новелетада бомбалады, содан кейін жағалаудағы әскер шабуыл жасады. Филиппин-Америка соғысында тұтқынға алынған көптеген испандық канонерлік қайықтар АҚШ армиясының әскерлерімен жабдықталды және АҚШ теңіз күштерімен бірлесіп жұмыс істеді. 1899 жылғы сәуір айының ортасында генерал Генри Лоутон Санта-Крус маңындағы жерде бұрынғы испандық канонерлік қайықты табу үшін бірнеше каскаларда және үш канонерлік қайықта 1500 адамнан тұратын экспедицияға жетекшілік етті, оны филиппиндіктер қолданып жатқан еді. Санта-Крус шайқасында америкалық күштер екі каскамен бірге алты булықты басып алды, кейін филиппиндіктер қаруын алып, құрлықта қолдану үшін пайдаланған канонерлік қайықты тартып алды. «Балтимор» мен «Петрел» Илоило шайқасында қызмет етті, онда екі әскери кеме фортты бомбалап, АҚШ теңізшілері мен саяхатшыларын жағаға жібергенде шамамен 1000 филиппиндік жеңілді. Филиппиндіктер кері шегінді және қаладан кетіп бара жатып өрт сөндірді, сондықтан құрлықта ұсақ шайқастар болды. 1899 жылғы 7 мамырда «Лагуна де Бей» және тағы бір канонерлік қайық Сексмоанды бомбалады және филиппиндіктерді жойды. Сол күні канонерлік қайықтар Гуагуада шайқасты, онда олар қаладағы филиппиндік позицияларын бомбалады және жердегі шайқасқа адамдарды жіберді. Филиппиндіктер тағы да кері шегінді және бірнеше ғимаратты өртеп жіберді. 1899 жылғы маусымда американдық канонерлік қайықтар Запоте өзені шайқасында артиллериялық құралды басып алды, нәтижесінде американдықтар жеңіске жетті. 1899 жылдың жазында американдық канонерлік қайықтар Субик шығанағын патрульдеуді бастады. Әдеттегі патрульдеу кезінде «Зафиро» Субик шығанағына кірді және Олонгапоны қорғаған жағалау батареясының атысына түсті. «Зафиро» Кавитеге қайтып, оқиға туралы штабқа хабарлады. Жауап ретінде «Чарльстон» батареяға шабуыл жасады. 1899 жылғы 23 қыркүйекте «Чарльстон», «Конкорд», «Монтерей» және «Зафиро» Субик шығанағына кіріп, Олонгапо шайқасында батареяны жойды. Содан кейін АҚШ теңізшілері мен саяхатшыларының ротасы қонып, бақылауға алды. «Чарльстон» 1899 жылғы 2 қарашада Камигуин аралынан тыс жерде белгісіз рифке тіреліп қалды. Кеме қатты зақымдалды, экипаж кемені тастап, жақын маңдағы аралға қашып, лагерь құрды. «Чарльстонның» шлюпкасы көмекке жіберілді және он күн бойы қаңғып қалғаннан кейін американдық теңізшілерді «Хелена» канонерлік қайығы құтқарып алды. 1899 жылғы 7 қарашада «Хелена» Лингэен шығанағындағы Сан-Фабианды бомбалады және 2500 американдық әскердің жағаға қонуын қамтамасыз етті. Азиялық эскадрильяның канонерлік қайықтары 1900 жылғы маусымда Мабитак шайқасына қатысты, онда АҚШ әскерлері олардың бекіністеріне шабуыл жасаған кезде филиппиндіктерді бомбалады. Алдыңғы шабуылда американдық әскерлер кері шегіп, филиппиндіктер жеңіске жетті. 1900 жылғы қарашада Азиялық эскадрильяның көмекші крейсері «Йосемити» Гуамның Апра портында тайфун кезінде қатты зақымдалды. Бұрандасы зақымдалғандықтан, экипаж оны суға батырды. Оларды кейіннен «Жюстин» атқылаған. «Виксбург» канонерлік қайығы 1901 жылғы наурыз айында Палаван аралында филиппиндік бүлікші Эмилио Агиналдоны тұтқындауға көмектесті. Кейіннен «Исла-де-Лусон» канонерлік қайығы 1901 жылғы қарашада Самардағы филиппиндік генерал Висенте Лукбанды тұтқындауға әкелген операцияны қолдады.
The Asiatic Squadron participated in the Philippine–American War from 1899 until its disbandment in 1902. American naval forces operated by sending landing parties ashore and by providing them with naval gunfire support. From 1899 to 1902, the squadron conducted several missions against the Filipinos. Deweys squadron engaged in naval operation against the Filipinos during and after the 1898 Battle of Manila against the Spanish. At the beginning of the Philippine–American War in February 1899, several American warships supported the occupation of the Philippine Islands. At the same time, the monitor Monadnock, the protected cruisers Charleston, and the gunboats Concord, Callao, and Laguna de Bay bombarded Filipino positions during the Battle of Caloocan. Over 300 Filipinos were killed in action and three times as many wounded, with many of the casualties attributed to accurate naval gunfire. USS Petrel and USS Boston shelled Panay Island on 11 February 1899, and, on 22 February 1899, a landing party from Petrel occupied Cebu. In October 1899, Petrel joined Callao in supporting American troops in the Battle of Noveleta by bombarding Filipino troop concentrations at Noveleta before a shore party made its assault. Many of the captured Spanish gunboats used in the Philippine–American War were manned by United States Army troops and operated together with United States Navy forces. In mid April 1899, General Henry Lawton led an expedition of 1,500 men in several cascoes and three gunboats to a place near Santa Cruz to find another former Spanish gunboat which was being used by the Filipinos; during the ensuing Battle of Santa Cruz, the American force captured six steam launches along with two cascoes, and later took the Filipino gunboat, which the Filipinos reportedly had disarmed so that they could use her guns on land, without a fight. Baltimore and Petrel served at the Battle of Iloilo, in which about 1,000 Filipinos were defeated when the two warships bombarded the fort there and sent United States Marines and sailors ashore. Only minor skirmishing occurred on land because the Filipinos retreated and burned the town as they left. On 7 May 1899, Laguna de Bay and another gunboat bombarded Sexmoan and routed the Filipinos there. Later that day, the gunboats fought at Guagua, where they bombarded Filipino positions in the town and sent men ashore to fight on the ground. Again the Filipinos retreated and set several buildings on fire as they went. In June 1899, American gunboats silenced an artillery piece during the Battle of Zapote River, which ended with an American victory. In the summer of 1899, American gunboats started patrolling Subic Bay. During a routine patrol, the collier Zafiro entered Subic Bay and came under fire from a shore battery protecting Olongapo. Zafiro withdrew to Cavite and reported the incident to headquarters. In response, Charleston engaged the battery. On 23 September 1899, Charleston, Concord, the monitor Monterey, and Zafiro steamed into Subic Bay and destroyed the battery in the Battle of Olongapo. Then, a company of U. S. Marines and sailors landed and took control. Charleston grounded on an uncharted reef off Camiguin Island on 2 November 1899. She sustained heavy damage, and her crew abandoned ship and escaped to the nearby island where they made camp. Charlestons launch was sent out for help and, after ten days of being marooned, the American sailors were rescued by the gunboat Helena. On 7 November 1899, Helena bombarded San Fabian in Lingayen Gulf and covered the landing of 2,500 American troops there. Asiatic Squadron gunboats took part in the Battle of Mabitac in June 1900, where they bombarded Filipino forces while U. S. Army troops attacked their fortifications. In a bloody frontal assault the American troops were repulsed and the Filipinos won the battle. In November 1900, the Asiatic Squadron auxiliary cruiser Yosemite was heavily damaged in a typhoon while in Apra Harbor, Guam. Due to damage to her screw, her crew scuttled her. They were picked up later by the collier Justin. The gunboat Vicksburg assisted land forces in capturing the Filipino rebel Emilio Aguinaldo in March 1901 at Palawan Island. Later the gunboat Isla de Luzon supported the operation which led to the capture of the Filipino general Vicente Lukbán on Samar in November 1901.
Боксерлер көтерілісі
Боксерлер көтерілісі кезінде Азия эскадрильясы 1900 жылы Қытайға көмек көрсету экспедициясына қатысты. Сол кезде Пекин қаласында Боксер көтерілісшілерінің қоршауында көптеген шетелдіктер тұрды. АҚШ теңіз жаяу әскері мен АҚШ теңіз күштерінің теңізшілерінен құралған халықаралық күш, Пекин қаласындағы халықаралық елшіліктерді қоршаудан құтқару мақсатында Тиенцзин қаласын Боксерлерден баяу-баяу қайтарып алды.
During the Boxer Rebellion, the Asiatic Squadron participated in the China Relief Expedition in 1900. At the time, Peking was home to many foreigners who were under siege by Boxer rebels. An international force including U. S. Marines and U. S. Navy sailors of the Asiatic Squadron slowly fought their way to take control of Tientsin away from the Boxers in order to relieve the Siege of the International Legations at Peking.
Азиялық флоты
1902 жылы Азия эскадрильясының мәртебесі көтеріліп, Америка Құрама Штаттарының Азия флоты болып құрылды. 1907 жылдың басынан 1910 жылдың 28 қаңтарына дейін Америка Құрама Штаттарының Тынық мұхиты флотының Бірінші эскадрильясы деңгейіне төмендетілген уақыттан басқа, Азия флоты 1902 жылдан 1942 жылдың ақпанына дейін Шығыс Азиядағы американдық мүдделерді қорғауды Азия эскадрильясының орнына атқарды.
In 1902, the Asiatic Squadron was upgraded in status, becoming the United States Asiatic Fleet. Except for a period from early 1907 until 28 January 1910 when it was downgraded to the status of First Squadron, United States Pacific Fleet, the Asiatic Fleet replaced the Asiatic Squadron in defending American interests in East Asia from 1902 until February 1942.