Кіріспе

9 ғасырдағы Каролинг дәуірінің авторы және жалған құжат жасаушы
9 ғасырдағы жалған құжат жасаушы

Псевдо Исидор – кең көлемді, ықпалды жалған құжаттардың авторы (немесе авторлары) ретінде белгілі, аты-жөні белгісіз Каролинг дәуірінің тұлғасы. Псевдо Исидордың басты мақсаты айыпталып отырған епископтарға сот процесінен және айыпталудан де-факто қорғау шараларын ұсыну, діни округ шегінде епископтардың тәуелсіздігін қамтамасыз ету және шіркеу мүліктерінің сақталуын қорғау болды. Бұл жалған құжаттар, ішінара, Рим епископының құқықтық билігін кеңейту арқылы осы мақсатқа қол жеткізді.

Тарихи негіздер

Псевдо-Изидор IX ғасырдың екінші ширегінде Реймс архиепископтық провинциясында қызмет етті. Ол, Реймс архиепискобы Эббоның тағайындалуына қатысқан болуы мүмкін. Оның көңілі франк епископтарының қатардағы өкілдерімен болды. Корольдік демеумен жүргізілген ондаған жылдық шіркеу реформасы франк епископтарының беделін және саяси маңыздылығын едәуір арттырды; сонымен қатар, Людовик I-нің билігі кезінде болған сенсациялық епископтық сот процестері мен қызметтен шеттетулер оларды құқықтық жағынан осал қылды. Псевдо-Изидор Каролинг шіркеу реформасының ұзақ дәстүрінің жалғасы болды, ал оның жасаған жалған құжаттарында франктердің діни ғұрыптарына, доктринасына, біліміне және басқару саласына қатысты кең тақырыптар қамтылған.

Мазмұны

Псевдо Исидордың шығармашылығының маңызды бөлігін Шарльмен мен Инақ Пейге жатқызылған, жасалма капитулярий заңнамаларының жинағы құрайды. Бұл жалған Капитуляриялар, көбінесе нақты библиялық, патристикалық және құқықтық көздерден алынған үзінділерден тұрады, франк патшаларының ешқайсысы жарияламағандығына байланысты жалған болып саналады. Көптеген нақты материалдардың арасында Псевдо-Исидориялық бағдарламаны ілгерілететін қолмен жасалған капитулалар да бар. Алғы сөзінде, псевдонимді жинақтаушы Бенедикт Левита (Бенедикт Диакон) бұл ұмытылған капитулярияларды Майнц соборының мұражайынан тапқанын және Майнц архиепископы Отгардың осы материалды кейінгі ұрпақ үшін жинауды бұйырғанын мәлімдейді. Бенедикт өзі жазған кезде Отгардың қайтыс болғанын мойындайтындықтан, оның алғы сөзін 847 жылдан кейінгі кезеңге датуға болады. Псевдо Исидор сонымен қатар, жалған Декреталдардың қолжазбаларында қосымшалар түрінде кездесетін, шағын жалғандықтар сериясын да жасады. Оларға Капитула Ангильрамни кіреді – Мец епископы Ангильрамға Рим папасы Адриан I берген, қылмыстық іс жүргізу туралы қысқаша жинақ; және Халкидон сотының Рустик нұсқасынан алынған үзінділер.

Авторлығы

Псевдо Исидордың таңдаған есімдері, соның ішінде Исидор Меркатор (Севильялық Исидор мен Мариус Меркатор есімдерінің қосылуы). Клаус Зехиел Эккес Псевдо Исидордың Амиенс шаһарының Реймсқа бағынышты епархиясындағы Корби монастырының кітапханасында маңызды зерттеулер жүргізгенін мәлімдейді. Зехиел Эккес Корбидің көрнекті теологы және аббаты Паскасий Радберттың (842–847 жылдары аббат болған) Псевдо Исидормен бірдей екеніне сенді; сондай-ақ, жалған Декреталдардың бір бөлігін құрайтын жалған құжаттардың жұмысының алғашқы кезеңі 830-шы жылдардың соңында аяқталды. Бұл теориялар бұрын кең қолдауға ие болған, бірақ қазіргі күні олар күдік тудырып, жиі дауға түседі. Эрик Книббс жалған Декреталдарды 840-шы жылдарға немесе 850-шы жылдардың басына жатқызған ескі, дәстүрлі мерзімдемелердің негізінен дұрыс екенін дәлелдеді. Бірнеше декреталдық жалған құжаттарда Ебоның 845 жылдан кейін Хильдесхайм епископтығына ауысуын ақтауға бағытталған материалдар бар. Сонымен қатар, декреталдық жалған құжаттар Эннодий Павияның 9-ғасырдың ортасындағы Корби қолжазбасынан алынған көптеген элементтерді қамтиды, бұл декреталдық жалған құжаттардың 840-шы жылдардан бұрын жасалғанын жоққа шығарады.

Қолжазбалар

Псевдоисидорлық материалды қамтитын жүзден астам ортағасырлық қолжазба сақталған. Олардың көп бөлігі – шамамен 100-і – жалған жарлықтардың көшірмелерін қамтиды.

Ықпал

Кальвинист пастыры Дэвид Блондел жалғандықтың соңғы дәлелін келтірді, ол алғашқы ғасырлардағы папалардың көптеген кейінгі авторлардан кеңінен цитата келтіргенін анықтады және 1628 жылы өз зерттеулерін ("Pseudoisidorus et Turrianus vapulantes") жариялады.