Кіріспе

Девон және Корнуолл округтері дивизиясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрылған Ұлыбритания армиясының округтік дивизиясы. Ол 1941 жылғы 28 ақпанда жаңадан шақырылған сарбаздардан құрылды, неміс басқыншылығының қайта жандану қаупіне жауап ретінде. 10 000 сарбаздан тұратын дивизия көліктік құралдары жоқ, бекініп тұратын құрылым болатын, Оңтүстік Корнуолл және Девон жағалауларындағы ықтимал қону орындарын неміс әскерлерінен қорғауға бағытталған. Дивизияның құрылуы сонымен қатар, тәжірибелі әскерлерді босатуға көмектесті, олар кез келген неміс десанттарына қарсы шабуылға дайын болу үшін жағалаудан алыс ұсталды. 1941 жылдың ортасында Германия Кеңес Одағына кең ауқымды шабуыл жасады, бұл Ұлыбританияға шабуыл жасау қаупін жоққа шығарды. Осылайша, дивизия өз мақсаты бойынша ешқашан қолданылмады. Неміс басқыншылығының қаупі сейілгеннен кейін, Ұлыбритания армиясы сол кездегі жаяу әскерге басымдық беретін құрылымды теңгерлеуге бағытталған бірқатар реформаларды бастады. Нәтижесінде, барлық тоғыз округтік дивизия таратылды. Девон және Корнуолл округтері дивизиясы 1 желтоқсанда таратылды, бірақ кейін 77-ші жаяу әскер дивизиясы ретінде қайта құрылды.

Өмірбаян

1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстың Франция шайқасынан кейін Ұлыбритания Германияның басып кіру қаупіне тап болды. Жаздағы Британия шайқасы бұл қауіпті басып тастады. Жыл өте келе британдық армияның қатары күрт өсіп, 140 жаңа жаяу әскер батальоны құрылды. Қазан айында, 1941 жылы неміс басқыншылығының қайта жандану мүмкіндігі туғанда, бұл жаңа батальондар тәуелсіз жаяу әскер бригадаларына біріктіріліп, жаңадан құрылған округтік дивизияларға (барлығы тоғыз мұндай құрылым құрылды) бекітілді. Девон және Корнуолл округтік дивизияларын қоса алғанда, округтік дивизиялар шамамен 10 000 адамнан тұратын және елдің қауіп төнген учаскелерінің жағалауын қорғауға, соның ішінде жағалау артиллериясын күзетуге тағайындалды. Бұл дивизиялар көбінесе тұрақты, жылдам қимылдау қабілетінен және артиллерия, инженерлік және барлау күштері сияқты дивизиялық ресурстардан мүлдем құралмаған. Жаңа сарбаздарды осылай пайдалану, тұрақты жаяу әскер дивизияларын мұндай міндеттерден босатып, оқу-жаттығулар жүргізуге және кез келген неміс десантына қарсы соққы беруге дайын маңызды резерв құруға мүмкіндік берді.

Қызмет

Девон және Корнуолл округтері дивизиясы 1941 жылдың 24 ақпанында генерал-майор Чарльз Олфридің басшылығындағы 203-ші тәуелсіз жаяу әскер бригадасынан құрылды. Үш күннен кейін Олфри 43-ші (Уэссекс) жаяу әскер дивизиясына тағайындалды, ал оның орнына генерал-майор Фредерик Морган келді. Келесі күні дивизия штабы Оңтүстік команданың Оңтүстік-Батыс аймағына бұрын тағайындалған қызметкерлерден құрылды, сондай-ақ дивизияға 209-шы және 211-ші тәуелсіз жаяу әскер бригадалары (Үй) қосылды. 22 сәуірде Ішкі әскерлердің Бас қолбасшысы генерал сэр Алан Брук дивизияны аралап, бірнеше роталық жаттығуларды бақылады. Қазан айының соңында генерал-майор Годвин Мишельмор басқаруды өз қолына алды. Императорлық соғыс мұражайы дивизияның нышанында «Корнуолл герцогтігінің қарулары» және Артурдың «Эскалибур» қылышы болғанын атап көрсетеді, бұл Батыс Англиямен байланысын көрсетеді. Дивизия VIII корпустың құрамына кірді және Корнуолл мен Девонның оңтүстік жағалауында орналасты. Дорсет округінің дивизиясы дивизияның шығысында, ал 48-ші (Оңтүстік Мидленд) жаяу әскер дивизиясы екі құрылымның артында резервте болды. 203-ші бригада дивизияның тағайындалған аймағының батыс жағында, ал 209-шы бригада – шығыс жағында орналасты. Батальондар түрлі ықтимал қону аймақтары мен басқа да маңызды нысандарды қорғауға жіберілді. Дивизия бақылаған жағалау қорғаныс позицияларына жоғары су деңгейіндегі түтікшелі мұңқалар, тікенді сым, миналық далалар, қазіргі заманғы және көне қару-жарақтармен жабдықталған жағажайдағы қорғаныс позициялары кірді. Мысалы, 9-шы батальон, Сомерсет жеңіл жаяу әскері Плимут қаласында орналасқан, ал компаниялары Кроунхиллдің маңында және жақын маңдағы Вембери ауылында дислокацияланған. Батальонға негізінен ықтимал қону аймақтарын қорғау міндеті жүктелген. 1940 жылдың қыркүйегінде дивизияға қосылғанға дейін және батальон Сомерсетте орналасқан кезде, жағалауды қорғау міндетін орындау барысында батальон Бристоль каналынан Эксмурға және Майнхед пен Бриджвотер арасындағы барлық жолдарды жапты. Батальонға Плимут қаласының сыртында орналасқан РОБОРОГ әуе базасын қорғау да тапсырылды, осы мақсатта «Armadillo» бронетранспортерлерімен жарақталды. Сонымен қатар, батальон парашютке қарсы жасақ құрды, ол Плимут ауданында құлаған Люфтваффе экипаждарын жинау үшін пайдаланылды. Басқа да міндеттерге Плимут қаласына жасалған шабуылдардан кейін тазалау жұмыстарына көмектесу кірді. Сол сияқты, 11-ші батальон, Батыс Йоркшир полкі және 6-шы батальон, Корнуолл герцогының жеңіл жаяу әскері Порткурноны қорғауға тағайындалды. 11-ші батальон, Девоншир полкі Плимутқа жіберілді, ал 12-ші батальон Девондағы Бадли Салтертонды қорғады. Дивизия қорғаныс міндетін толыққанды орындағандықтан және салынған қорғанысты күтіп ұстағандықтан, батальондарды далалық жаттығулармен қамтамасыз етуге уақыты жетпеді. Нәтижесінде батальондар 48-ші (Оңтүстік Мидленд) жаяу әскер дивизиясының батальондарымен бір айға ауыстырылды. Егер нақты шабуыл болған жағдайда, батальондар бастапқы орналасқан жерлеріне оралуы тиіс болды. Мысалы, 4-ші батальон, Оксфордшир және Букингемшир жеңіл жаяу әскерлері (Окс және Бакс) жағалау аймағына көшіп, Девон және Корнуолл дивизиясының батальонын ауыстырды, ол кейін жаттығу үшін ішкі аймаққа көшті. Окс және Бакс полкінің тарихында олар жағалауды қорғау бөлімшелерінің жабдық жетіспеушілігін толықтыру үшін жабдық пен артқы аймақты және мамандандырылған персоналды қалдыруға мәжбүр болғаны айтылған. Дивизия 48-ші дивизияға ғана сүйенбей, өз жаттығуларын да жүргізді. Алайда, мұндай жаттығуларда төрешілерді қолдануды талдау кезінде тарихшы Тимоти Харрисон Плейс 8-ші батальонды, Бедфордшир және Гертфордшир полкіне қатысты мысалды келтірді: «Ланс-капрал Р. И. Хиггинс қарсылас бригадирді және оның штабын тұтқындаған түнгі патрульге қатысты. Олардың еңбегі үшін төрешілер Хиггинс пен оның жолдастарын артта қалған артиллерияның нысаны етіп, бригадир ештеңе болмағандай жалғастырды, өйткені Хиггинстің патрулі қысқа демалыстан кейін қайта жанданды».

Өлім

1941 жылы 22 маусымда Германия Кеңес Одағына үлкен шабуыл жасады; бұл шабуыл Ұлыбританияға неміс басқыншылығының қаупін күрт азайтты. Дегенмен, британдықтар қауіп-қатерді ескере беруге мәжбүр болды, себебі Кеңес Одағы неміс шабуылына төтеп бере алмай құлап қалуы мүмкін еді, сондай-ақ Германия әскерлерін батысқа жылжуы оңай болатын. 1941 жылдың соңында күз бен қыс келіп, басқыншылық қаупі сая болды. Бұл, британдық армиясы үшін жаңа жабдықтар өндірісімен қосылып, Соғыс министрлігіне армия құрамын жақсартуға мүмкіндік берді. Бұл реформаның бір бөлігі ретінде округтік дивизиялар таратылды. Жылдам құрылған 140 жаяу әскер батальонының көп бөлігі Корольдік артиллерия және Корольдік бронетанкті корпуста қайта оқу үшін армияның басқа түрлеріне жіберілді. 1941 жылдың 1 желтоқсанында Девон және Корнуолл округтік дивизиясы таратылып, 77-ші жаяу әскер дивизиясы болып қайта құрылды.