1993 жылғы Ирландия оқиғалары

Кіріспе

1993 жылы Ирландияда болған оқиғалар.

Оқиғалар

8–17 қаңтар – Солтүстік Атлантикада «Брейр» даулы соқты. 12 қаңтар – Альберт Рейнольдс Ирландия парламентіне (Dáil Éireann) Таоишик болып сайланды. «Фианна Фейл» – Лейбористік партия коалициялық үкіметі билікке келді. 10 наурыз – Гейл қауымдастығы (Gaelic Athletic Association) «Крок Парк» стадионының жаңғырту жобасына рұқсат алды. 25 наурыз – Кастлеррок оқиғасы: Ольстер қорғаныс қауымдастығы (Ulster Defence Association) Солтүстік Ирландияның Кастлеррок графтығында жұмысына бара жатқан төрт католикті атып өлтірді. 27 мамыр – Ирландия мемлекет басшысы мен Ұлыбритания монархының алғашқы ресми кездесуі өтті. Президент Мэри Робинсон Букингем сарайында Елизавета II-ге жеке сапар жасады. 1 маусым – Ана Тереза президент Мэри Робинсонмен «Арас ан Уахтарайн» резиденциясында кездесті. 24 маусым – Dáil Éireann «Қылмыстық заң (жыныстық қатынастар)» заңын қабылдады, осымен өзара келісіммен жасалған гомосексуалдық әрекеттер қылмыстан босатылды. 15 шілде – 226 күннен кейін «Сиыр еті төрелігі» аяқталды. Қыркүйек – Дублин маңындағы монастырьға жақын жерді сату және Магдалина приютінің кем дегенде 133 бұрынғы тұрғынының белгісіз қабірлерден эксгумациялануы осы мекемелердің бар екенін көпшілік назарына жеткізді. 16 қыркүйек – Жазушы Джеймс Джойстің суреті бар жаңа жасыл түсті 10 фунттық банкнота шығарылды. 23 қазан – Шенкилл жолындағы жарылыс: Белфаст қаласындағы Шенкилл жолындағы балық дүкенінде Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (IRA) бомбасы жарылып, он адам қаза тапты. 30 қазан – Грейстел трагедиясы: Ольстер қорғаныс қауымдастығы (Ulster Defence Association) Хэллоуин кешінде Солтүстік Ирландияның Грейстел графтығындағы «Rising Sun» барында 21 адамды атып өлтірді. Олар осы бардı католиктер көп шоғырланған ауданда орналасқандықтан таңдады. 12 қараша – Жаңа, кіші 10 пенс монетасының енгізілуімен 22 жылдан бері флоринмен тең монета болмады. Желтоқсан – Бру-на-Боинне Ирландиядағы ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұра тізіміне енген алғашқы нысан болды. 15 желтоқсан – Таоишиг Альберт Рейнольдс пен Ұлыбритания премьер-министрі Джон Мейджор Солтүстік Ирландияның болашағы туралы бірлескен Даунинг-стрит декларациясын жариялады. 25 желтоқсан – Елизавета II Рождество күні сөйлеген сөзінде Солтүстік Ирландиядағы бейбітшілікке деген үмітін білдірді. 29 желтоқсан – ИРА Солтүстік Ирландиядағы британдық әскерлерге қарсы күресін жалғастыратынын мәлімдеді.

8–17 January – The Braer Storm blew in the North Atlantic. 12 January – Albert Reynolds was elected Taoiseach in Dáil Éireann. A Fianna Fáil–Labour Party coalition government came to power. 10 March – The Gaelic Athletic Association received planning permission for the redevelopment of the Croke Park stadium. 25 March – Castlerock killings: four Catholics were shot dead by the Ulster Defence Association as they arrived for work in Castlerock, County Londonderry, Northern Ireland. 27 May – The first meeting of an Irish head of state with a British monarch took place when President Mary Robinson makes a private visit to Queen Elizabeth II at Buckingham Palace. 1 June – Mother Teresa met President Mary Robinson at Áras an Uachtaráin. 24 June – Dáil Éireann passed the Criminal Law (Sexual Offences) Act, decriminalising consensual homosexual acts. 15 July – The Beef Tribunal ended after 226 days. September – The sale of land beside a Dublin convent and the consequent exhumation of at least 133 former residents of a Magdalene asylum from unmarked graves brought the existence of these institutions to wide public attention. 16 September – A new green coloured £10 note was issued depicting the writer James Joyce. 23 October – Shankill Road bombing – Ten people were killed when a Provisional Irish Republican Army (IRA) bomb exploded at a fish shop on the Shankill Road in Belfast. 30 October – Greysteel massacre – The Ulster Defence Association shot 21 people in the Rising Sun Bar in Greysteel, County Londonderry, Northern Ireland, during a Hallowe'en party. They chose the pub as it was in a Catholic area. 12 November – The issue of a new, smaller 10 pence coin meant there was no longer a coin equivalent in size to a florin after 22 years. December – Brú na Bóinne became the first UNESCO World Heritage Site designated in Ireland. 15 December – Taoiseach Albert Reynolds and British Prime Minister John Major issued a joint Downing Street Declaration on the future of Northern Ireland. 25 December – Elizabeth II spoke of her hopes for peace in Northern Ireland in her Christmas Day speech to the U. K.
29 December – The IRA announced it would fight on against the British presence in Northern Ireland.

Өнер және әдебиет

15 мамыр – Ниам Кавана Ирландия үшін «In Your Eyes» әнімен Еуровидение ән байқауында жеңіске жетті (бұл жарыс Миллстрит, Корк графтығындағы Green Glens Arena-да өтті), ирландтардың үш жыл қатарынан жеңіске жеткенінің екіншісі. 6 тамыз – «Снаппер» телефильмі шықты. 26-27 тамыз – U2 тобы RDS Showgrounds-та екі концерт өткізді. 11 қараша – Дублинде «Якоб» телехабар тарату сыйлығының соңғы салтанаты өтті. 16 желтоқсан – «Әкесінің атымен» фильмінің әлемдік тұңғыш көрсетілімі Дублиндегі Savoy кинотеатрында болды. Родди Дойл «Пэдди Кларк Ха Ха Ха» романы үшін Букер сыйлығымен марапатталды. Джон Банвиллдің «Аруақтар» романы жарық көрді. Ирландиялық кино кеңесі Лелия Дулан төрағалығымен қаржыландыру мекемесі ретінде қайта құрылды.

Отандық футбол

Шелборн Лансдоун Роудта Дундалқты 1–0 есебімен жеңіп, FAI кубогын ұтты.

Халықаралық футбол

Алан Маклауглиннің голының арқасында Ирландия Солтүстік Ирландиямен 1:1 есебімен тең түсіп, АҚШ-та өткен 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатысу құқығын алды. Бұл жеңіс Ирландияны әлемдік рейтингте 6-шы орынға көтеріп, осы күнге дейін ең жоғары көрсеткішіне жеткізді.

Жеңіл атлетика

Торонто қаласында жүгірші Маркус О'Салливан 1500 метрге ішкі жарыс бойынша үшінші рет әлем чемпионы болды.

Гелл футболы

Дерри Коркты 1–14 есебімен 2–8 жеңіп, Бүкіл Ирландия аға футбол чемпионатында алғаш рет жеңіске жетті.

Гольф

Ирландия ашық турнирін Ник Фалдо (Англия) жеңіп алды.

Атып тастау

Килкенни Галвейді 2–17 есебімен 1–15 жеңіп, екінші рет қатарынан Бүкіл Ирландия ағалар харлингі чемпионатын ұтты.

Тау-кен көтеру

Пат Фалви мен Доусон Стелфокс Эверест тауының шыңына жеткен алғашқы ирландтар болды.

Өлімдер

5 ақпан – Шон Фланаган, гейл футболшысы, 1950 жылдары Майоның «Барлық Ирландия» футбол командаларының капитаны, Fianna Fáil депутаты, Министрлер кабинетінің мүшесі және Еуропарламент депутаты (1922 жылы туған). 11 ақпан – Брайан Инглис, журналист, тарихшы және тележүргізуші (1916 жылы туған). 15 ақпан – Питер Кавана, футболшы (1910 жылы туған). 23 наурыз – Денис Парсонс Буркитт, хирург (1911 жылы туған). Сәуір – Денис Хегарти, мемлекеттік қызметкер. 5 мамыр – Дермот Бойл, Корольдік әуе күштерінің маршалы (1904 жылы туған). 29 маусым – Патрик Линдсей, Fine Gael депутаты және заңгер (1914 жылы туған). 28 шілде – Стэнли Вудс, мотоцикл жарысшысы, 29 Гран-при және 10 Мэн аралы TT жарысын жеңіп алған (1903 жылы туған). 14 қыркүйек – Шилаг Мурнаган, Ольстер либералдық партиясының Стормонттағы жалғыз парламент мүшесі (1924 жылы туған). 7 қазан – Сирил Кусак, актер (1910 жылы туған). 1 қараша – Мейв Бреннан, әңгімелер жазушы және журналист (1917 жылы туған). 15 қараша – Джимми МакАлинден, футболшы және менеджер (1917 жылы туған). 28 қараша – Джо Келли, автожарыс жүргізушісі (1913 жылы туған). 29 желтоқсан – Мари Кин, актриса (1918 жылы туған).