Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1959 жылы Ирландиядағы оқиғалар тізімі. 1959 жылы Ирландияда болған оқиғалар.
List of events in Ireland in 1959
Events from the year 1959 in Ireland.
Оқиғалар
7 қаңтарда Dáil Éireann Эмон де Валераның Irish Press газетінің басқарушы директоры лауазымының Taoiseach міндеттерімен қатысты емеуі мүмкін деген мәселені талқылады. 23 қаңтарда Үкімет табыс салығын «төлеген сайын» (pay as you earn) жүйесі бойынша енгізуді қарастырды. 10 ақпанда Ирландия кәсіподақтары 15 жылдық бөлініске нүкте қойып, бірігуге дауыс берді. Бұл бірігу нәтижесінде Ирландия Кәсіподақ Конгресі (Irish Congress of Trade Unions) құрылды – Ирландия Кәсіподақ Конгресі мен Ирландия Кәсіподақтары Конгресінің қосылуынан туындаған жаңа ұйым. 8 сәуірде Fine Gael партиясының өкілі Джеймс Диллон мектептердегі міндетті ирланд тілі сабақтарын жоюды ұсынды, оларды тиімсіз деп санайтындықтан. 17 маусымда 1959 жылғы президенттік сайлауда Фианна Файл партиясынан бақ сынаған Эмон де Валера, Fine Gael партиясының үміткері Сеан Мак Эоинды жеңіп, 25 маусымда Дублин сарайында Ирландияның үшінші президенті болып инаугурацияланды. 9 шілдеде Гарда Сихоана (полиция) қатарына қосылуға алғашқы он екі әйел қабылданып алынды. 29 шілдеде Көлік және Энергетика министрлігі құрылды. Эрскин Чайлдерс алғашқы министр, ал Текла Биер ведомстволық хатшы болып тағайындалды – Ирландия мемлекеттік қызметінде осы деңгейге жеткен алғашқы әйел. 22 қыркүйекте Ирландия Кәсіподақ Конгресінің құрылтайлық конференциясында Солтүстік Ирландия үкіметі жаңа ұйымды мойындамағаны үшін сынға алынды. 4 қазанда Бүкіл Ирландия хардлинг финалының қайталама ойыны кезінде Кроук Паркте үш адам құлап қайтыс болды. 21 қазанда Джеймс Диллон Fine Gael партиясының басшысы болып сайланды. Ол Ричард Малкахидің және Джон А. Костеллоның парламенттік басшылығын алмастырды. 4 желтоқсанда Дублиндегі Феникс паркіндегі оқу орталығынан «бан гардаи» деп аталған Гарда Сихоана (полиция) қатарына он екі жаңа әйел офицер бітірді. 1960 жылғы 4 ақпанда жарияланған мәліметтерге сәйкес, 1959 жылы 118 миллион телефон қоңырауы жасалған.
7 January – Dáil Éireann debated a motion that Éamon de Valera's position as controlling director of the Irish Press newspaper could be regarded as incompatible with his duties as Taoiseach. 23 January – The government was considering the introduction of a pay as you earn system of income tax. 10 February – Unions voted to end the 15 year split in the Irish trade union movement. The Irish Congress of Trade Unions resulted from the merger of the Irish Trades Union Congress and the Congress of Irish Unions. 8 April – James Dillon of the Fine Gael party wanted to abolish compulsory Irish language studies at school as he felt they were counter productive. 17 June – In the 1959 presidential election, Fianna Fáil party candidate Éamon de Valera beat Fine Gael party candidate Seán Mac Eoin, and was inaugurated at Dublin Castle on June 25 as Ireland's third president. 9 July – The first twelve female recruits were selected to join the Garda Síochána (police). 29 July – The new Department of Transport and Power was established. Erskine Childers was the first Minister, and Thekla Beere was departmental Secretary, the first woman to achieve this grade in the Irish Civil Service. 22 September – At its inaugural conference the Irish Congress of Trade Unions attacked the government of Northern Ireland for not recognising the new organisation. 4 October – Three men collapsed and died at Croke Park during the All Ireland Hurling Final Replay. 21 October – James Dillon was elected leader of the Fine Gael Party. He replaced Richard Mulcahy as leader and John A. Costello as parliamentary leader. 4 December – Twelve new female members of the Garda Síochána (police), known as ban gardaí, passed out of the training depot in the Phoenix Park in Dublin. Figures released on 4 February 1960 showed that 118 million telephone calls were made in 1959.
Өнер және әдебиет
2 ақпан – Джон Б. Киннің "Сив" пьесасы Листовелдегі Уолш бальзалында әуесқойлар тобымен премьераланды. 12 ақпан – "Evening Herald" газетінде ирландиялық музыкалық хит-парадтардың алғашқы топ-10 тізімі жарияланды. Элвис Преслидің "One Night" әні хит-парадтарда бірінші орынға шықты. (Ресми хит-парадтар 1962 жылы RTÉ арқылы құрылды.) 3 наурыз – Уолтер Маккеннің пьесасы негізінде түсірілген "Үй – батыр" фильмі Дублинде көрсетілді. 24 маусым – Уолт Диснейдің Д.Т. Кавананың әңгімелері бойынша түсірілген "Дарби О'Гилл және кішкентай халық" фильмі Дублинде әлемдік премьерасын өткізді. 15 қыркүйек – Дона Макдонагның "Қояншы әйел" пьесасы, Дейдре туралы аңызды қайта баяндайтын, Дун Лаухейрдегі Газ компаниясы театрында премьераланды. 28 қыркүйек – Доминик Беханның "Постерти би Дамнед" пьесасы Дублиндегі Гайти театрында премьераланды. 30 қыркүйек – Джордж Моррисонның "Mise Éire" фильмі, Сеан О Риаданың музыкасымен, Gael Linn үшін жасалған, Корк кинофестивалінің жабылу салтанатында көрсетілді – бұл ирландия тіліндегі алғашқы толық метражды фильм. Желтоқсан – британдық-ирландиялық актер Питер О'Тул Дублинде Уэльстік актриса Сиан Филлипске үйленді.
2 February – John B. Keane's play Sive was premiered at Walsh's Ballroom, Listowel, by an amateur group. 12 February – The first edition of the Irish Music Charts Top 10 was printed in the Evening Herald newspaper. Elvis Presley's "One Night" became the first song to top the charts. (The official charts were founded by RTÉ in 1962.) 3 March – The film Home Is the Hero, based on the play by and starring Walter Macken, was released in Dublin. 24 June – Walt Disney's film Darby O'Gill and the Little People, based on H. T. Kavanagh's short stories, had its world premiere in Dublin. 15 September – Donagh MacDonagh's play Lady Spider, a retelling of the Deirdre myth, premiered at the Gas Company Theatre, Dún Laoghaire. 28 September – Dominic Behan's play Posterity Be Damned premiered at the Gaiety Theatre, Dublin. 30 September – The film of Mise Éire, made by George Morrison with music by Seán Ó Riada for Gael Linn, premiered to conclude the Cork Film Festival, the first feature length Irish language film. December – British Irish actor Peter O'Toole married Welsh actress Siân Phillips in Dublin.