Кіріспе

Құдайдың санасы – Пол Дэвис жазған 1992 жылғы ғылыми-танымдық кітап. «Рационалды әлемнің ғылыми негізі» деген қосымша тақырыбы бар бұл кітап, түпкі себептерге қатысты физикалық және метафизикалық теорияларды жан-жақты қарастырады және түсіндіреді. Кітап атауы Стивен Хокингтен алынған мына цитатадан: «Егер біз бәрін түсіндіретін теорияны жаратсақ, ол адам ақылының ең үлкен жеңісі болар еді, себебі онда біз Құдайдың санасын шын мәнінде танитын болар едік». Кіріспе сөзінде Дэвис бала кезінен бері түпкі себептерді зерттеуге қызығушылық танытқанын, ата-анасын әр нәрсеге «неліктен?» деп сұрап шаршатып, әр жауаптан кейін тағы да «неліктен?» деп сұрап, көбінесе «Құдай осылай жаратты, басқаша болмайды!» деген жауап алатынын айтады. Кітапта Дэвис қысқаша түрде мыналарды қарастырады: ақылдың, сенімнің және метафизиканың мәні; ғаламның пайда болуы туралы теориялар; табиғат заңдары; математика мен физика арасындағы байланыс; Құдайдың бар екендігіне қатысты бірнеше аргументтер; ғаламның құдайлық белгілер көрсету мүмкіндігі; және Гёдельдің толымсыздық теоремасының салдары туралы оның пікірі, яғни «толық және өзіне қайшы келмейтін түсіндірме беретін жабық логикалық жүйені табуға тырысу сәтсіздікке ұшырайды». Ол кітабын мына сөздермен аяқтайды: «Біз ешқашан бәрін түсіндіретін теорияны таба алмасақ та, ғаламдағы бір планетадағы бір тірі организмде сананың болуы – сөзсіз, маңызды факт. Саналы жандар арқылы ғалам өзін-өзі тануға қол жеткізді. Бұл – мақсатсыз, ойсыз күштердің ұсақ-түйек қосымша өнімі емес. Біз осы жерде болуымыз керек».

Қабылдау

The New York Times газетіндегі рецензиясында Марсия Бартусяк кітапты "ойды қозғайтын да, көкейкешті де" деп атады.