Кіріспе

Темза өзенінің Солтүстік теңіз суларымен қосылатын сағасы – Ұлыбританияның оңтүстік-шығысында орналасқан Темза сағасы.

Шектері

Эстуарь әр түрлі критерийлер бойынша анықталуы мүмкін (мысалы, толқындық, географиялық, теңіз жүзуге арналған немесе тұздылығы бойынша). Осы себепті Темза эстуариясының шекаралары әр түрлі уақытта және әр түрлі мақсаттар үшін әртүрлі анықталған.

Шығыс

Темза сағасы мен Солтүстік теңіз арасындағы кешігу әртүрлі шартты шекараларда анықталған, оның ішінде: (Бұл 1964 жылы белгіленген Лондон портының қазіргі теңізге қарайғы шегінің шығыс жиегімен сәйкес келеді).

Жауын-шашын

Таяздағы Тидэуэйден шығысқа қарайғы сағаның су тарту-қайту мөлшері 4 метрді құрайды. Желдің әсерін ескермегенде, ол екі айда рет келетін көктемгі су тарту кезінде қозғалады.

Теңіз қатынасы

Бұл саға Ұлыбритания жағалауындағы 170 сағаның ішіндегі ең ірілерінің бірі. Ол жыл сайын мыңдаған кемелердің өтуімен маңызды кеме қатынасы жолы болып табылады, оның ішінде: ірі мұнай танкерлері, контейнер тасымалдаушы кемелер, жапырқа жүк тасымалдаушылар (көмескі материалдар/сұйықтықтар) және ро-ро паромдары. Ол Лондон портына (оның ішінде Лондон Гейтвей, Тилбери және Пурфлитт) және Шернесс, Чатем және Темзпорт Медвей порттарына бағыттап әкеледі. Бұл аймақта шағын порттардың ағыс суларына бейімделіп жасалған дәстүрлі Темза желкенді баржалары жұмыс істеген.

Жел электр станциялары

2000-шы жылдарда салынған жел электр станциясы Кент графтығының Херн-Бей қаласынан солтүстікке қарай 8,5 км жерде, Кентш Нок аймағының оңтүстік-батысындағы аймақта орналасқан. Ол 30 жел турбинасынан тұрады және әдетте 82,4 МВт электр энергиясын өндіреді. Көп нөлдік 630 МВт Лондон массиві 2013 жылы іске қосылды.

Үлкен Темза сағасы

Үлкен Темза сағасы термині, сағаға жанасқан жағалау және аласа жатқан жерлерге қолданылады. Бұл аймақтар лайлы жағалармен, аласа жатқан ашық жағажайлармен және тұзды батпақтармен, атап айтқанда Солтүстік Кент батпақтары мен Эссекс батпақтарымен сипатталады. Адам жасаған бөгеттердің артында қайта жаңартылған ылғалды жайылымдар орналасқан, бірақ теңіз деңгейінің көтерілуі салдарынан қорғаныс және негізгі су жолдарына түсетін қысымды азайту үшін көктемгі толысу кезінде осы жердің бір бөлігін уақытша су басу қажет болуы мүмкін. Эссексте Кольн, Блэкуотер және Крауч өзендерін қоса алғанда, көптеген кішігірім сағалар бар. Жағалаудағы шағын ауылдар балық аулау, қайық жасау және яхтингтен табыс көреді. Шеппи аралы, Астық аралы, Канви аралы, Екі ағаш аралы, Гавенгор аралы, Жаңа Англия аралы, Рашли аралы, Поттон аралы, Фолнес аралы және Мерси аралы жағалаудың бір бөлігін құрайды. Жоғары жатқан жерлер жағалауға жеткен жерде, Эссекстің солтүстігіндегі Клэктон-он-Си, Кенттегі Херн-Бей және сағаның тар бөлігіндегі Саутхенд-он-Си сияқты ірі елді мекендер орналасқан. Темза сағасы – Оңтүстік Англиядағы маңызды даму аймақтарының бірі ретінде тағайындалған «Темза қақпасы» атауының негізгі бөлігі болып табылады. 2018 жылдың маусым айында жарияланған «Темза сағасы 2050 өсу комиссиясы» есебі аймақтың экономикалық әлеуетін анықтады. 2020 жылы үкімет тағайындаған өкіл Кейт Уиллард ОБЭ басшылығымен Темза сағасының өсу кеңесі құрылды, оның мақсаты Ұлыбританияның жасыл өсу мүмкіндіктерін дамыту. Кәсіпкерлер мен инвесторлар үлкен сағаны жаңа әуежай құруға ыңғайлы орын деп қарастырды және 2010 жылдары Саутхенд әуежайын кеңейтті, ол Лондонның Ливерпуль-стрит вокзалымен және басқа да станциялармен теміржол байланысына ие.

Тұздылығы

Лондон арқылы ағатын Темза – архетиптік, жақсы дамыған қалалық экономикалық аймақ, өзеннің жоғарғы сағасы. Оның шөгінді жинағы адам жасаған бөгеттермен және кейде жекелеген бөліктерін тереңдету арқылы шектеледі. Баттерсиге дейін бұл негізінен тұщы сулы өзен, себебі орташа тұздылығы өте төмен, ал балық фаунасы негізінен таран, даки, сазан, ақбалық және шұбар сияқты тұщы су түрлерінен құралған. Баттерси мен Грейвсенд арасында су тұздылана бастайды, тұщы су балықтарының түрлері азаяды, негізінен таран мен даки кездеседі. Содан кейін еуралин түрлер басым болады, мысалы, камбала, еуропалық теңіз басы, мулет және мойва. Шығысқа қарай тұздылық артады және жағдай толығымен теңіздікке айналады, балық фаунасы жақын орналасқан Солтүстік теңіздің фаунасына ұқсас, еуралин және стенохалин түрлерінің спектрін қамтиды. Су өсімдіктері мен омыртқасыздарға да осы аймақтық үлгі тән.

Тарих

Навигация мақсатындағы буйлер мен маяктар Англияға салыстырмалы түрде кешірек келді (мысалы, Нидерландымен салыстырғанда). Көп ұзамай Маргейт шіркеуінің мұнарасының құлауы (ол "Narrows" арқылы өту үшін маңызды бағдаршам болды, бұл Солтүстік Кент жағалауы бойымен Лондонға немесе одан кемелерге жүзу үшін қолданылатын құмдар арасындағы күрделі жол) 16 ғасырдың соңында Тринити Хаусты Narrows-ты буйлермен белгілеуге мәжбүр етті. Гринвилл Коллинз 1682-93 жылдарғы жағалауды зерттеуінде Темзаға оңтүстік жақтан жақын Рекулвердің солтүстігінде орналасқан Narrows айналасында бес буй бар екенін жазды. Swin (солтүстік бағыт) Гаунфлитт, Мидл және Бакси құмдарының ең шығыс нүктелерінде буйлермен және Уитакер, Шу және Блэктайл тұмсықтарында маяктармен белгіленді. Осы кезде бір буй Nore құмды жағалауының ең шығыс нүктесін көрсетті, ал тағы үш буй сағаның ортаңғы бөлігіндегі құмдарды (Spaniard, Red Sand және Oaze) көрсетті. Солтүстік жағалаудан жағалауға жақындауға 1802 жылы "East Swin-ге солтүстік-шығыс кіруін көрсету және кемелерді Long Sand айналасына бағыттау үшін" Sunk lightvessel орнатылды. Кейіннен Swin арнасы Swin Middle (1837) және Mouse (1838) lightvessel-дерімен, Maplin Sands-те (1841) және Gunfleet-те (1856) бұрандалы үйірмелі маяктармен одан әрі белгіленді. Осы арада сағаның шеткі құмдардың бірі Kentish Knock-те (1840 жылы) lightvessel-мен белгіленді; ал оңтүстік жақындауы Tongue (1847) және Girdler (1848) құмдарында lightvessel-дермен белгіленді, тағы біреуі (олардың арасында) Princes Channel-де (1856) қосылды. 1851 жылы екі бұрандалы үйірмелі маяқ өзеннің солтүстік жағалауында салынды: Mucking-те және Chapman sands-те (Canvey Island-тан алыс емес). 1684 жылға дейін Swin арнасының солтүстігіндегі лайлы жерлерде Темзаға солтүстіктен жақындаған кемелерге құмдарды жүзуге көмектесу үшін маяктар орнатылды. Pan Sand Beacon 1774 жылы Тринити Хаус тарапынан оңтүстік жақтағы қауіпті құмды жағалауды көрсету үшін орнатылды. Тринити Хаус сондай-ақ өзеннің жоғары жағында, соның ішінде Broadness-те (1821 жылы құрылған), Stoneness-те (1839), Erith-те (1830) және Tripcock-та (1832) маяктарды күтіп келді. 1864 жылы Лондон көпірі мен Yantlet арасындағы Темза өзенінің навигациялық жарықтарын ұстау жауапкершілігі Парламент Актісімен Темза консервациясынан Тринити Хаус корпорациясына берілді; 1878 жылы буйлерді орнату жауапкершілігі де солай берілді. 1885 жылы Broadness және Stoneness маяктары темір каркасты тәжірибелік маяктармен ауыстырылды, олардың әрқайсысы жарықсыз жұмыс істеуге мүмкіндік беретін жаңа жүйемен жарықтандырылды (тазалау және техникалық қызмет көрсету үшін қайықшы аптасына екі рет келгеннен басқа). Broadness Pintsch газымен, ал Stoneness Lindberg жарығымен (мұнайлы нафтаны жаққан) жарықтандырылды. Сонымен қатар Тринити Хаус Pintsch-тің мұнай-газ жүйесін қолдана отырып, буйлерге шамдарды орнатумен тәжірибе жүргізе бастады, ол Темза сағасында үштен басталды (East Oaze, Ovens және Sheerness Middle); тәжірибе сәтті деп танылды және кейіннен Тринити Хаус осы жүйемен сағада және одан тыс жерлерде тағы да буйлер мен маяктарды жарықтандырды. Тринити Хаус кең есікте (және одан да тыс жерлерде) навигацияға арналған құралдар үшін жауапкершілікті сақтап тұрады.

Темза сағасының кеме қатынасы белгілері

Бұл кестеде батыстан шығысқа қарай Темза өзенінің негізгі терең су арналарының солтүстігінде (порт жағы) және оңтүстігінде (старборт жағы) орналасқан басты навигациялық шамдар, буйлер және басқа да белгілер көрсетілген. Темза IALA А аймағында болғандықтан, порт жағындағы буйлер қызыл, ал оң жағындағы буйлер жасыл түсті.

Навигациялық белгінің атауыОңтүстік арнаСолтүстік арнаТүріШамЛокация координатасыТүрі ШамЛокация координатасы
Маргаретнесс Шығанағы (немесе Трипкок Несс) шамдарыМаякТоптық жыпылықтау (2) ақ 5 Gallions Reach / Barking Reach̶̶̶
Кросснесс Шығанағы шамдарыМаякЖыпылықтау ақ 5сBarking Reach / Halfway Reach̶̶̶
Крейфорднесс Шығанағы шамдарыМаякЖыпылықтау ақ 5с + тұрақтыErith Rands / Long Reach̶̶̶
Стоун Несс шамдарыМаякЖыпылықтау жасыл 2.5сLong Reach / St Clement's Reach̶̶̶
Броднесс Шығанағы шамдарыМаякЖыпылықтау қызыл 5сSt Clement's немесе Fiddler's Reach / Northfleet Hope̶̶̶
Тилбери ескерту шамдарыМаякЕскерту шамдары, Тилбериде маневр жасайтын кемелерИзофаза 6с
Шорнмид шамдарыМаякТоптық жыпылықтау (2) ақ, қызыл 10сGravesend Reach / The Lower Hope̶̶̶
Овенс̶̶̶The Lower HopeЖылдам жыпылықтау жасыл
Haven Traffic Warning LightsЕскерту шамдары, Coryton-да маневр жасайтын кемелерEThe Lower Hope / Sea ReachЕскерту шамдары, Coryton-да маневр жасайтын кемелерАқ
London Gateway̶̶̶Sea ReachБуйSea Reach № 7Порттық буй

Racon TЖыпылықтау қызыл 2.5с
The Yantlet ChannelСары тіреу буйыЖыпылықтау сары 2.5с
Sea Reach № 6Порттық буйЖыпылықтау қызыл 5с
Starboard buoyЖыпылықтау жасыл 5с
Sea Reach № 5Порттық буйӨте жылдам жыпылықтау қызыл
Starboard buoyӨте жылдам жыпылықтау жасыл
Sea Reach № 4Порттық буйТоптық жыпылықтау (2) қызыл 5с
Starboard buoyТоптық жыпылықтау (2) жасыл 5с
Sea Reach № 3Порттық буйЖылдам жыпылықтау қызыл
Starboard buoyЖылдам жыпылықтау жасыл
Sea Reach № 2Порттық буйЖыпылықтау қызыл 5с
Starboard buoyЖыпылықтау жасыл 5с
Sea Reach № 1Порттық буйЖыпылықтау қызыл 2.5с
Yellow pillar buoy

Racon TЖыпылықтау сары 2.5с
West Oaze̶̶̶The Oaze DeepҚызыл және ақ буйИзофаза 5с
Oaze Bank̶̶̶Starboard buoyЖылдам жыпылықтау жасыл
OazeСары тіреу буйыТоптық жыпылықтау (4) сары 10с̶̶̶
Argus̶̶̶Сары тіреу буйы сары ‘X’ белгісіЖыпылықтау сары 2.5с
Oaze Deep̶̶̶Starboard buoyТоптық жыпылықтау (2) жасыл 5с
KnobҚызыл және ақ буйИзофаза 5с̶̶̶
SE Mouse̶̶̶Starboard buoyЖылдам жыпылықтау жасыл
Knock John № 7̶̶̶The Knock John ChannelStarboard buoyТоптық жыпылықтау (4) жасыл 15с
Knock John № 5̶̶̶Starboard buoyТоптық жыпылықтау (3) жасыл 10с
Knock John № 4Порттық буйТоптық жыпылықтау (3) қызыл 10с̶̶̶
Knock John № 3̶̶̶Starboard buoyЖыпылықтау жасыл 5с
Knock John № 2Порттық буйЖыпылықтау қызыл 5с̶̶̶
Knock John № 1̶̶̶Оңтүстік кардиналды буйЖылдам жыпылықтау ақ (6) + ұзақ жыпылық 15с
Knock JohnПорттық буйТоптық жыпылықтау (2) қызыл 5с̶̶̶
Black Deep № 12Порттық буйТоптық жыпылықтау (4) қызыл 15с
The Black Deep Channel̶̶̶Black Deep № 11̶̶̶Starboard buoyТоптық жыпылықтау (3) жасыл 10с
Black Deep № 10Порттық буйТоптық жыпылықтау (3) қызыл 10с̶̶̶
Black Deep № 9̶̶̶Оңтүстік кардиналды буйЖылдам жыпылықтау ақ (6) + ұзақ жыпылық
Inner FishermanПорттық буйЖылдам жыпылықтау қызыл̶̶̶
Black Deep № 7̶̶̶Starboard buoyЖылдам жыпылықтау жасыл
Black Deep № 8̶̶̶Батыс кардиналды буйЖылдам жыпылықтау ақ (9) 15с
BDM2Сары тіреу буйы (арнаның ортасы)Жыпылықтау сары 2.5с̶̶̶
Black Deep № 6Порттық буйЖыпылықтау қызыл 2.5с̶̶̶
Black Deep № 5̶̶̶Шығыс кардиналды буйӨте жылдам жыпылықтау ақ (3) 5с
Black Deep № 4Порттық буйТоптық жыпылықтау (2) қызыл 5с̶̶̶
BDM1Сары тіреу буйы (арнаның ортасы) сары ‘X’ белгісіЖыпылықтау сары 2.5с̶̶̶
Black Deep № 3̶̶̶Starboard buoyТоптық жыпылықтау (3) жасыл 15с
Black Deep № 1̶̶̶Starboard buoyЖыпылықтау жасыл 5с
Black Deep № 2Порттық буйТоптық жыпылықтау (4) қызыл 15с̶̶̶
SHMYellow pillar buoy (mid channel) yellow ‘X’ topmark Racon TЖыпылықтау сары 2.5с̶̶̶
Sunk Head Tower̶̶̶Солтүстік кардиналды буйЖылдам жыпылықтау ақ
Black DeepПорттық буйЖылдам жыпылықтау қызыл̶̶̶
TrinityОңтүстік кардиналды буйЖылдам жыпылықтау (6) + ұзақ жыпылық 15с̶̶̶
Dynamo̶̶̶Сары тіреу буйы сары ‘X’ белгісіЖыпылықтау сары 2.5с
Sunk Inner̶̶̶Жарық шамдарыИзофаза 3с