Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл мақалада Галлиполи жорығының уақыт жобасы ұсынылған. Нақты шайқас кезеңі 1915 жылдың 19 ақпанынан 1916 жылдың 9 қаңтарына дейін саналады; дегенмен, 1914 жылдың тамызынан 1915 жылдың қаңтарына дейінгі бірқатар оқиғалар шайқасқа қатысты болып табылады.
None
This article presents the timeline of the Gallipoli Campaign. The period of the proper battle is considered to be 19 February 1915 to 9 January 1916; however, a number of events took place between August 1914 and January 1915 that are relevant to the battle.
1914 жылдың тамызы
3 – Адмиралтействоның бірінші лорды Уинстон Черчилль Ұлыбританияда салынып жатқан екі Османдық броненосецті (яғни және ) тәркілейді. 10 – Неміс әскери кемелері және , Жерорта теңізінде Корольдік теңіз күштерінің қуып жете алмауынан қашып, Дарданеллге жетеді және өткізіледі.
3 – First Lord of the Admiralty, Winston Churchill, confiscates two Ottoman battleships (i. e. and ) under construction in the United Kingdom. 10 – German warships and , having evaded Royal Navy pursuit in the Mediterranean, reach the Dardanelles and are granted passage.
1914 жылдың қазаны
28 – Осман флоты Ресейдің Қара теңіздегі порттарына, Одесса мен Севастопольді қоса, шабуыл жасайды.
28 – Ottoman navy raids Russian Black Sea ports including Odessa and Sevastopol.
1914 жылдың қарашасы
2 – Корольдік теңіз күштерінің эскадрильясы, соның ішінде және ұрыс крейсерлері, Дарданелл бұғазының кіреберісіндегі түрік бекіністерін бомбалайды. 6 – Саясат: Ұлыбритания Осман империясына соғыс жариялайды.
2 – Royal Navy squadron, including the battlecruisers and , bombard the Turkish forts at the entrance to the Dardanelles. 6 – Politics: The United Kingdom declares war on the Ottoman Empire.
1914 жылдың желтоқсаны
13 – Теңіз операциялары: Британдық суасты қайығы Чанаққаледен оңтүстікке қарайғы бұғаздарда ескірген Османдық темір кемесі Месудиеді батырады.
13 – Naval operations: British submarine sinks the obsolete Ottoman ironclad Mesûdiye in the straits south of Çanakkale.
1915 жылдың қаңтары
13 – Британдық соғыс кеңесі Дарданеллді күштеп ашу үшін теңіз операциясы жоспарларын бекітеді. 15 – Теңіз операциялары: Француздық "Сафир" су асты кемесі боғазда мұзқапқа отырып, қаза табады.
13 – British War Council approves plans for a naval operation to force the Dardanelles. 15 – Naval operations: French submarine Saphir is lost after running aground in the straits.
1915 жылдың ақпаны
19 – Теңіз операциялары: Дарданеллге жасалған алғашқы шабуыл, 25 – Теңіз операциялары: Вице-адмирал Джон де Робек басқарған, "Vengeance" кемесіндегі Дарданеллге жасалған екінші шабуыл.
19 – Naval operations: First attack on the Dardanelles, includinf and 25 – Naval operations: Second attack on the Dardanelles, led by Vice Admiral John de Robeck aboard Vengeance.
1915 жылдың наурызы
10 – Теңіз операциялары: Комодор Роджер Кейс басшылығындағы және линкордың қатысуымен бұғазда түнгі шабуыл жасалды. 12 – Соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы Хорацио Китченер генерал сэр Ян Гамильтонды Жерорта теңізі экспедициялық күшінің қолбасшысы етіп тағайындады. 13 – Теңіз операциялары: Кейс түнгі мина тазалау операциясын тағы да бір сәттілікпен жүргізді. 16 – Теңіз операциялары: Достасқан флоттың қолбасшысы адмирал Карден жүйке шаршауынан қызметтен босады. Вице-адмирал де Робек қолбасшылыққа өтті. 18 – Теңіз операциялары: Түркия британ және француз флотының бұғазды күшпен басып өту әрекетіне соңғы рет қарсы тұрды. Үш линкор минаға отырды. Үш жауынгерлік кеме мен крейсер ауыр зақымдар алды. 22 – Гамильтон мен де Робектің бортта өткен кеңесінде Галлиполи түбегіне десант түсіруге шешім қабылданды.
10 – Naval operations: Night attack in the straits led by Commodore Roger Keyes and the battleship 12 – General Sir Ian Hamilton is appointed commander of the Mediterranean Expeditionary Force by the Secretary of State for War, Horatio Kitchener. 13 – Naval operations: Keyes conducts another night time minesweeping operation with some success. 16 – Naval operations: Admiral Carden, commander of the Allied fleet, resigns due to nervous strain. Vice Admiral de Robeck takes command. 18 – Naval operations: Turkey defeats the final attempt by the British and French fleet to force the straits. Three battleships are sunk by mines. Three battleships and the battlecruiser are badly damaged. 22 – At a conference between Hamilton and de Robeck aboard , it is decided to make an amphibious landing on the Gallipoli peninsula.
1915 жылдың сәуір айы
17 – Британдық су асты кемесі бұғазда сығанақтап қалады. 25 – Британ империясы мен француз әскерлері Галлиполи түбегіне десант түсіреді. Британдық 29-дивизия мен Корольдік теңіз дивизиясының бөлімдері Хеллес түбегіне қонды. Австралия және Жаңа Зеландия армия корпусы (ANZAC) Анзак шығанағына қонды. Француз әскерлері Азия жағалауындағы Кум-Калеге шабуылдық десант түсіреді. 26 – Теңіз операциялары: Австралиялық су асты кемесі Дарданеллден Мармара теңізіне өткен алғашқы одақтас кемесі болды. 27 – Анзак: Мустафа Кемальдың басшылығымен түрік әскерлері қарсы шабуылға көшеді, бірақ анзактарды теңізге шығара алмайды. 27 – Теңіз операциялары: британдық су асты кемесі Дарданеллден өтіп, үш апталық сәтті саяхатын бастады. 28 – Хеллес: Крития шайқасының бірінші кезеңі. Британдық және француздық күштер аз пайдаға 4,000 адамдық шығынға ұшырайды. 28 – Анзак: Анзак десанты Корольдік теңіз дивизиясының төрт батальонымен күшейтілді.
17 – British submarine runs aground in the straits. 25 – British Empire and French forces make amphibious landings on the Gallipoli peninsula. Landing at Cape Helles made by the British 29th Division and elements of the Royal Naval Division. Landing at Anzac Cove made by the Australian and New Zealand Army Corps (ANZAC). French forces make a diversion landing at Kum Kale on the Asian shore. 26 – Naval operations: Australian submarine becomes the first Allied vessel to pass through the Dardanelles into the Sea of Marmara. 27 – Anzac: Under the command of Mustafa Kemal, the Turks mount a counter attack but fail to drive the Anzacs into the sea. 27 – Naval operations: British submarine passes through the Dardanelles to start a successful three week tour. 28 – Helles: First Battle of Krithia British and French forces suffer 4,000 casualties for little gain. 28 – Anzac: The Anzac landing is reinforced by four battalions from the Royal Naval Division.
1915 жылдың маусым айы
4 – Геллес: Крития шайқасы үшінші рет. Британдық және француздық әскерлер шектеулі шабуылға көшкенімен, мақсаттарына жете алмайды. 28 – Геллес: Гулли шатқалы шайқасы басталады.
4 – Helles: Third Battle of Krithia British and French forces mount a limited attack but still fail to reach their objectives. 28 – Helles: Battle of Gully Ravine starts.
1915 жылдың шілдесі
5 – Геллес: Гулли-Равин шайқасы британдықтардың үлкен түрік шабуылын тойтаруымен аяқталды. 12 – Геллес: Британдық 52-ші (Төмендік) дивизиясы мен Корольдік теңіз дивизиясы Ачи Баба Нулласы бойымен шабуыл жасады.
5 – Helles: Battle of Gully Ravine ends with the British repelling a large Turkish counter attack. 12 – Helles: British 52nd (Lowland) Division and Royal Naval Division attack along Achi Baba Nullah.
1915 жылдың қыркүйегі
12 – 26-шы жаяу әскер батальоны Анзакқа күшейту күші ретінде келіп, Тейлордың аңғарына орналастырылды. 19 – Корольдік Ньюфаундленд полкі күшейту күші ретінде келді.
12 – The 26th Infantry Battalion at ANZAC arrives as reinforcements, deployed to Taylor's Hollow. 19 – Royal Newfoundland Regiment arrives as reinforcements.
1915 жылдың қазаны
15 – Генерал сэр Ян Гамильтон Жерорта теңізі экспедициялық күшінің бас қолбасшысы лауазымынан алынды. 28 – Генерал сэр Чарльз Монро Жерорта теңізі экспедициялық күшіне басшылық ету үшін келіп жетті. 30 – Теңіз операциялары: Француздық "Тиркуаз" су асты кемесі Дарданелл бұғазынан қайтып келе жатып, қарап қалды және жауға түсті. 31 – Сувла: Дауыл кезінде эсминец суға батып, қирады.
15 – General Sir Ian Hamilton is sacked as commander of the Mediterranean Expeditionary Force. 28 – General Sir Charles Monro arrives to assume command of the Mediterranean Expeditionary Force. 30 – Naval operations: French submarine Turquoise runs aground while returning through the Dardanelles and is captured. 31 – Suvla: Destroyer runs aground in a storm and is wrecked.
1915 жылдың қарашасы
6 – Теңіз операциялары: Британдық суасты қайығы Мармара теңізінде неміс U қайығының шабуылына ұшырап, батып кетті. 15 – Соғыс министрі, фельдмаршал Хорацио Китченер Галлиполиға сапар жасады. 22 – Китченер Анзак және Сувладан әскерлерді шығаруды ұсынды. 27 – Үш күнге созылған қатты дауыл мен қар құраны жартыаралға соқты.
6 – Naval operations: British submarine is ambushed and sunk in the Sea of Marmara by German U boat 15 – Field Marshal Horatio Kitchener, the Secretary of State for War, visits Gallipoli. 22 – Kitchener recommends evacuation of Anzac and Suvla. 27 – A fierce storm and blizzard, lasting three days, strikes the peninsula.
1915 жылдың желтоқсаны
7 – Саясат: Британдық кабинет Анзак және Сувланы эвакуациялауға бұйрық береді. 18 – Анзак және Сувладан соңғы эвакуация басталды. 20 – Анзак және Сувланың эвакуациясы таң атқанға дейін аяқталды. 28 – Саясат: Британдық кабинет Хеллесті эвакуациялауға бұйрық береді.
7 – Politics: The British Cabinet orders the evacuation of Anzac and Suvla. 18 – Start of final evacuation of Anzac and Suvla. 20 – Evacuation of Anzac and Suvla completed before dawn. 28 – Politics: The British Cabinet orders the evacuation of Helles.
1916 жылдың қаңтары
7 – Геллес: британдық гарнизон 19 000-ға дейін азайтылды. Түрік әскері Гулли-Спур бағытында шабуылға көшті. 9 – Геллес: соңғы британдық әскерлер Галлиполи түбегін тастап кетті.
7 – Helles: British garrison reduced to 19,000. Turkish assault launched along Gully Spur. 9 – Helles: Last British troops depart the Gallipoli peninsula.