Кіріспе

Квебек ұлттық кітапханасы және мұрағаты (Квебек ұлттық кітапханасы және мұрағаты) немесе BAnQ – провинцияның заңды сақтау жүйесін, ұлттық мұрағаттарды және ұлттық кітапхананы басқаратын Квебек үкіметтік мекемесі. Монреальдегі Grande Bibliothèque-да орналасқан BAnQ 2006 жылы Квебек ұлттық кітапханасы (Bibliothèque nationale du Québec) және Квебек ұлттық мұрағаты (Archives nationales du Québec) бірігуі нәтижесінде құрылды. Квебек ұлттық кітапханасы бұған дейін 2002 жылы Квебек үлкен кітапханасымен (Grande Bibliothèque du Québec) біріккен болатын.

Тарих

Квебектің Ұлттық мұрағаты (ANQ) 1920 жылғы 2 қыркүйекте құрылды, ал Пьер Жорж Рой Квебектің алғашқы бас мұрағатшысы болды. Мекеменің мақсаты – тарихи материалдарды, әсіресе мемлекеттік архивтер мен Квебек үкіметінің архивтерін өңдеу және Квебек тарихына қатысты құжаттарды жинау болатын. 1961 жылы ANQ Мәдениет істері департаментінің қарауына берілді және 1963 жылы «Archives de la province de Québec» деп қайта аталды. 1967 жылғы 12 тамызда Квебек Ұлттық жиналысы Квебек Ұлттық кітапханасын (BNQ) құру туралы заң қабылдады, ол да Мәдениет істері департаментінің қарауына өтті. BNQ 1915 жылы Сулпициан ордені құрған және 1941 жылдан бері Квебек үкіметі басқарып келе жатқан Bibliothèque Saint Sulpice кітапханасының жинақтары мен жиһаздарын сақтады. 1968 жылы заңды депозит туралы провинциялық ереже күшіне енді, ол Квебек баспагерлерінің BNQ-ға өздері басылған еңбектерінің екі данасын – кітаптар, брошюралар, газеттер, журналдар, суретшілердің кітаптары мен музыкалық ноталарын тапсыруын міндеттеді. 1992 жылы Ұлттық жиналыстың қаулысымен заңды депозитке түпнұсқа баспалар, плакаттар, көркем туындылардың көшірмелері, пошта карточкалары, дыбыс жазбалары (микрожазбалы винил пластинкалар, компакт-дискілер және т.б.), бағдарламалық құралдар, электрондық құжаттар және компьютерлік жинақтар енгізілді. 1997 жылы BNQ және Монреаль қалалық кітапханалар желісінің материалдарын кеңінен қолжетімді ету ниетінен Grande Bibliothèque құру идеясы туды. Ірі мемлекеттік кітапхана құру үшін құрылған Grande bibliothèque du Québec (GBQ) мекемесі 2002 жылы BNQ-мен біріктірілді. Жаңа ұйым ұлттық жинақты сатып алу, сақтау және насихаттаумен қатар, жалпыхалыққа арналған айналымдағы жинақты сатып алу және насихаттауды жүзеге асырды. Grande Bibliothèque құрылысы 2001 жылдан 2004 жылға дейін Монреаль қаласының орталық бөлігінде жүргізілді, ал Монреаль кітапханасының жинақтары, BNQ-ның айналымдағы жинақтары және жаңа сатып алынған материалдар 2004 жылдың күзінде Grande Bibliothèque сөрелеріне орналастырылды. Grande Bibliothèque 2005 жылғы 29 сәуірде ресми түрде ашылды және 2005 жылғы 3 мамырда жұмысын бастады. 2006 жылғы 31 қаңтарда Квебек Ұлттық кітапханасы мен Квебек Ұлттық мұрағаты біріктіріліп, Квебек Ұлттық кітапханасы және мұрағаты (Bibliothèque et Archives nationales du Québec) құрылды.

Жинақ

Кітапхана қорына Квебекте басылған, Квебек туралы немесе Квебек авторы жазған немесе үлесін қосқан барлық туындылардың міндетті депозиттік даналары кіреді.

Мекемелер

BAnQ өз міндеттемесін көпшілікке ашық он екі нысанда жүзеге асырады: Монреальдегі Grande Bibliothèque, BAnQ Vieux Montréal және BAnQ Rosemont–La Petite Patrie; BAnQ Gaspé, BAnQ Gatineau, BAnQ Québec, BAnQ Rimouski, BAnQ Rouyn Noranda, BAnQ Saguenay, BAnQ Sept Îles, BAnQ Sherbrooke және BAnQ Trois Rivières. Монреальдің Латын кварталында, қаланың орталық бөлігінде орналасқан Grande Bibliothèque – Квебек Ұлттық кітапханасы мен мұрағатының негізгі кітапханасы. Бұл ірі мемлекеттік кітапхана BAnQ жинақтарын ашу мен зерттеуді ынталандыру үшін, тегін және еркін қол жетімділікпен арнайы жобаланған. Әлемдік жинақтағы материалдарды алуға болады, ал құқықтық депозиттің көп бөлігі сияқты сирек құжаттармен орын басында танысуға мүмкіндік бар. Алты қабатының әрқайсысы өзгеше атмосфераны құрайтын ғимарат 2005 жылы көпшілікке есігін ашты. Оның оқырмандары – ғалымдар мен жалпы халық. Апта сайын шамамен 50 мың адам келіп тұрады.

Миссия

Bibliothèque et Archives nationales du Québec-тің миссиясы – Квебектің жарияланған мұралық материалдарын, Квебекке қатысты мәдени маңызы бар материалдарды және Квебектен тыс жерде жарияланған Квебекке қатысты материалдарды жинау, тұрақты сақтау және насихаттау болып табылады. Ол өзінің қорындағы мұралық материалға, мәдениетке және жалпыға ортақ білімге демократиялық қолжетімділікті қамтамасыз етуді, сондай-ақ Квебек кітапханалары мен ақпараттық мекемелерінің дамуына ықпал ететін катализатор ретінде әрекет етуді мақсат етеді, осылайша азаматтарының мүдделерін қорғауға үлес қосады. BAnQ мемлекеттік органдарға материалдарын басқару бойынша құрылымдық қолдау көрсетуді, кеңес беруді, мемлекеттік мұрағаттардың сақталуын қамтамасыз етуді, оларға қолжетімділікті арттыруды және олардың танымалдылығын жоғарылатуды көздейді. Бұл мекеме жеке мұрағаттардың сақталуы мен қолжетімділігін де қамтамасыз етеді. Осы мақсатта BAnQ Мұрағаттар туралы заңда белгіленген міндеттерді орындайды. Мұрағат саласында мекеме ғылыми-зерттеулерге қолдау көрсету қызметтерін ұсынады және Квебек мұрасы материалдары мен тәжірибесін дамытуға және халықаралық деңгейде танымал етуге үлес қосады. BAnQ Квебек пен Канадада ISBN префикстерін беру мәселесі бойынша Agence francophone pour la numérotation internationale du livre-нің ресми өкілі болып табылады.

Ұлттық кітапхана

BAnQ мұралық коллекцияларды жинақтау, өңдеу, сақтау және таныстыру үшін жауапты. Бұл коллекциялар Квебек провинциясындағы барлық баспа материалдарын, көбінесе міндетті депозитке сәйкес, сондай-ақ Квебекке қатысты материалдарды біріктіреді. Институттың осы міндетін атқаратын "Қорғау және сақтау бас басқармасы" (Direction générale de la conservation) Монреальдегі BAnQ Rosemont–La Petite Patrie-де орналасқан. Бұл нысан мұнда сақталатын материалдардың ұзақ мерзімді сақталуын қамтамасыз ету үшін салынған, сонымен қатар BAnQ бас кеңсесі де осында орналасқан. Оқырмандар мұралық коллекциялардың материалдарына Grande Bibliothèque-дағы Collection nationale оқу залы арқылы қол жеткізе алады. Дегенмен, арнайы коллекцияларды BAnQ Rosemont–La Petite Patrie-де қарауға болады.

Ұлттық мұрағаттар

Квебек Ұлттық кітапханасы және мұрағаттары мұрағат саласындағы қызметін 10 аймақтық бөлімше арқылы жүзеге асырады: BAnQ Vieux Montréal, BAnQ Québec, BAnQ Gaspé, BAnQ Gatineau, BAnQ Rimouski, BAnQ Saguenay, BAnQ Sherbrooke, BAnQ Trois Rivières, BAnQ Rouyn Noranda және BAnQ Sept Îles. Монреаль бөлімшесі Вигер даңғылындағы Гилл Хоккарт ғимаратында, бұрынғы HEC Монреаль ғимаратында орналасқан. Квебек қаласындағы бөлімше Университет Лаваль кампусындағы Луи Жак Казо павильонында орналасқан.