Кіріспе

2004 жылғы шахмат турнирі Кальвияда, Испания. Халықаралық шахмат федерациясы (FIDE) ұйымдастырған 36-шы шахмат олимпиадасы (lang es; ), ашық және әйелдер турнирлерінен, сондай-ақ шахмат ойынын дамытуға бағытталған бірнеше шаралардан тұрды. Олимпиада 2004 жылдың 14 қазаны мен 31 қазаны аралығында Кальвияда, Испанияның Майорка аралында өтті. Ашық турнирде 129 команда, әйелдер турнирінде 87 команда қатысты. Барлығы 1204 ойыншы тіркелді (бірақ олардың кейбіреулері ойнамады). Екі турнир бөлімін де халықаралық төреші Игнатиус Леонг (Сингапур) басқарды. Командалар 14 турда швейцариялық жүйе бойынша жұптастырылды. Ашық дивизионда әр турда төрт тақтада, ал әйелдер турнирінде үш тақтада ойын өтті. Тең түскен жағдайда, теңдік мына жүйелер бойынша шешілді: 1. Бухольц жүйесі; 2. Матч ұпайлары; 3. Зоннеборн-Бергер жүйесі; және 4. Медиандық Бухольц жүйесі. Әр ойынға берілген уақыт әр ойыншыға барлық жүрістеріне 90 минутты құрады, содан кейін әр жүрістен кейін әр ойыншыға қосымша 30 секунд берілді, бастапқы жүрістен бастап.

Азмаипарашвили оқиғасы

Олимпиаданың жабылу салтанатынан бұрын ФИДЕ вице-президенті Зураб Азмайпарашвили Нона Гаприндашвили кубогының жүргізушісіне шахмат ойынына Гаприндашвилидің қосқан үлесін (Гаприндашвили 17 жыл бойы әлем чемпионы болды) анық түсіндіру қажеттігін жеткізу үшін сахнаға көтерілуге тырысты. Қауіпсіздік қызметкерлері жергілікті полициямен бірлесіп, Азмайпарашвилиге турнир ұйымдастырушыларына жол бермеді, содан кейін туындаған қақтығыс барысында бірнеше жарақат алған Азмайпарашвили жергілікті құқық қорғау органдарымен тұтқындалды. Ол 40 сағат қамауда отырғаннан кейін 500 евро кепілдік төлеп босатылды, ал оған тағылған айыптар кейіннен алынып тасталды. Азмайпарашвили мен ФИДЕ Азмайпарашвилидің VIP куәлігін дұрыс және анық көрсеткеніне қарамастан, оны ұстап алып, физикалық күш қолданғандарын мәлімдеді, ал испан шахмат федерациясының ("Federación Española de Ajedrez") өкілдері мен турнир ұйымдастырушылары Азмайпарашвилиді оқиғаға кінәлады, оның ешқандай себепсіз, бір агенттің аузына басымен соққандығын айтты.

Есірткіге қарсы тест

1999 жылы Халықаралық Олимпиада комитеті ресми мойындағаннан кейін, болашақ Олимпиада ойындарына қатысу мүмкіндігін қарастырып, ФИДЕ 2001 жылы Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік (WADA) қабылдаған допинг шектеулерін енгізді. Папуа-Жаңа Гвинеядан Шон Пресс және Бермудадан Бобби Миллер түрлі себептермен зәр сынақтарын тапсырудан бас тартты. Екі ойыншы да ФИДЕ допингтік тыңдау комиссиясының алдына келді, ол ойыншылардың нәтижелерін жоюға шешім қабылдады (Пресс 14 партияда 7½ ұпай жинаған, ал Миллер 9 партияда 3½ ұпай жинаған), соның салдарынан Папуа-Жаңа Гвинеяның жалқы есебі 23-тен 15½-ке, ал Бермуданың есебі 22-ден 18½-ке төмендеді.

Қатысушы оқиғалар

Турнирлермен қатар, Олимпиаданың ұйымдастыру комитеті жоспарлаған бірнеше шахматқа қатысты іс-шаралар өтті, олардың кейбіреулері ФИДЕ қолдауымен ұйымдастырылды; бұл іс-шаралар жиынтығы "Кальвия 2004 жылғы бірінші шахмат фестивалі" деп аталды. Фестиваль барысында бірнеше бірмезгілдегі көрсетулер, ойын демонстрациялары және Испанияның жетекші ойыншыларының лекциялары, сондай-ақ бірнеше қосымша турнирлер өткізілді, оның ішінде әуесқойларға арналған турнир, 16 жасқа дейінгі ойыншылар арасында жылдам шахмат турнирі және қарт ойыншыларға арналған турнирлер бар еді. Шахматты жалпы түрде насихаттау мақсатында Кальвия және оның төңірегіндегі бастауыш және орта мектептерге, сондай-ақ қарттар үйлеріне шахмат сабақтары енгізілді, ал Олимпиада кезінде Кальвия жағажайларында әр кешкі уақытта шахмат фильмдері көрсетілді. Шахматқа бағытталған көркем туындылар Халықаралық шахмат жәрмеңкесінде қойылды, ал жюри үздік жұмыстарға сыйлықтар тартты.