Құқықсыздық және дәрежеге негізделген кемсітушілік
Rankism
Құқықсыздық: «ранк» негізіндегі кемсітушілік, зорлық-зомбылық, дискриминация. Бұл буллинг, расизм, сексизм сияқты құбылыстардың түбінде жатыр. Роберт Фуллер зерттегені.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәрәжелік дискриминация
Rank based discrimination
Ранкизм – "белгілі бір иерархиядағы дәрежесіне байланысты адамдарға қатысты зорлық, кемсітушілік және/немесе пайдаланушылық мінез-құлық". Дәрәжеге негізделген зұлымдық – бұл қорлау, расизм, ксенофобия, жазалау, жасқа қатысты дискриминация, сексизм, мүмкіндіктерге қатысты дискриминация, психикалық денсаулыққа қатысты дискриминация, антисемитизм, гомофобия және трансфобия сияқты көптеген құбылыстардың түбінде жатыр. "Ранкизм" термині физик, педагог және азаматтық дипломат Роберт Фуллер еңбектері арқылы кеңінен танымал болды.
Rankism is "abusive, discriminatory, and/or exploitative behavior towards people because of their rank in a particular hierarchy". Rank based abuse underlies many other phenomena such as bullying, racism, xenophobia, hazing, ageism, sexism, ableism, mentalism, antisemitism, homophobia and transphobia. The term "rankism" was popularized by physicist, educator, and citizen diplomat Robert W. Fuller.
Терминнің қолданылуы
Ранкизм термині алғаш рет 1997 жылдың күзінде "Оберлин" түлектері журналында жарияланды. Кейіннен ол Фуллердің 2003 жылы жарық көрген "Somebodies and Nobodies: Рангтың зәбірлеуін жеңу" атты кітабында пайда болды. Бұл термин басқару саласындағы журналда алғаш рет 2001 жылы "Лидерлер институты" мақаласында қолданылды. Мақалада жұмыс иерархиясындағы ранктің теріс пайдаланылуы сұрақталды. Ранкизм идеясы содан бері бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды, оның ішінде The New York Times, NPR, C SPAN, The Boston Globe, BBC, Voice of America және O, The Oprah Magazine. Ранкизмге қатысты маңызды сілтемелердің бірі – Фуллердің осы тақырыптағы екінші кітабы "All Rise: Somebodies, Nobodies, and the Politics of Dignity" және "Баршаға лайықты қадір-қасиет: Ранкизмсіз әлемді қалай құруға болады" атты іс-қимылға бағытталған нұсқаулық. Адамның қадір-қасиеті мен қорлауын зерттеу желісі (Human DHS) де ранкизм тұжырымдамасын өзінің миссиясының негізгі бөлігі деп қабылдады. Олар былай деп мәлімдейді: "Human DHS-де біздің міндетіміз – зорлық-зомбылықты, ранкизмді және оның ішінде тарихи тұрғыдан қалыптасқан қорлауды жолу". Кәсіби делдал Джулия Энн Уамбах Фуллердің ранкизм туралы анықтамасын билік бағыттарының жоғары және төменгі деңгейінде иерархиядағы лауазымның теріс пайдаланылуын, соның ішінде топтық аяда ранкизмнің өзін-өзі қалай күшейтетінін зерттеу үшін пайдаланады.
The term rankism first appeared in print in the Oberlin Alumni Magazine for fall of 1997. It later appeared in a book called Somebodies and Nobodies: Overcoming the Abuse of Rank, written by Fuller and published in 2003. The first use of the term in a management journal occurred in 2001 in a Leader to Leader Institute article. The piece questioned the abuse of rank in work hierarchies. The idea of rankism has since been widely covered in the media, including The New York Times, NPR, C SPAN, The Boston Globe, the BBC, Voice of America, and O, The Oprah Magazine. Other notable references of rankism include Fuller's second book on the subject, All Rise: Somebodies, Nobodies, and the Politics of Dignity, and an action oriented guide titled Dignity for All: How to Create a World Without Rankism. The Human Dignity and Humiliation Studies (Human DHS) network has also accepted the concept of rankism as core to its mission. It asserts, " the mission we have undertaken at Human DHS is the confrontation of abuse, rankism and the humiliation endemic to it, on the historical scale." Professional mediator Julia Ann Wambach uses Fuller's definition of rankism to explore the abuse of position within a hierarchy from both up and down the lines of power, including how rankism feeds on itself in group contexts.
Сана мен қадір-қасиет
Фуллердің пікірінше, шенді теріс пайдалану құрбандар үшін өздерінің қадір-қасиетіне жасалған құрметсіздік ретінде қабылданады. Фуллер және оның қолдаушылары қадір-қасиетті қоғам құруға бағытталған жаңа әлеуметтік қозғалысты ұсынды. "Қадір-қасиет қозғалысының" мақсаты – азаматтық құқықтар қозғалысы мен әйелдер қозғалысы расизм мен сексизмге қарсы күрескендей, рангизмді жеңу болып табылады.
According to Fuller, the abuse of rank is experienced by victims as an affront to their dignity. Fuller and his supporters have launched a new social movement to promote the creation of a dignitarian society. The Dignity Movement's goal is to overcome rankism in the same way that the civil rights movement and women's movements target racism and sexism.